Do Mariana Wilka wiadomość dotarła w środę po południu przez SMS-a od byłej żony: „Nasz syn nie chce ze mną gadać. Zrób coś". Marian akurat siedział w warsztacie na Bemowie, kończył lakierowanie zderzaka, i ręce mu się trzęsły od tego wibratora szlifierskiego, więc odpisał dopiero po godzinie: „Jaki syn, Krystyno, nie masz syna, masz córkę". Ale wiedział, o co chodzi. Chodziło o wnuka. O tego, który jeszcze się nie urodził.
Rzecz w tym, iż Marian od dwudziestu trzech lat prowadzi ten warsztat po ojcu i od pięciu lat ma nową partnerkę, Ilonę, która pracuje w przychodni na Woli jako pielęgniarka. I to właśnie Ilona zadzwoniła do niego pierwsza, zanim jeszcze wysiadła z taksówki spod domu córki Mariana, Zosi, gdzie odbywało się baby shower.
— Marian, przyjeżdżaj — powiedziała krótko. — Twoja była żona rozwala tu wszystko.
Zosia mieszka z mężem Kubą na tarasie ostatniego piętra kamienicy przy Mickiewicza, w Poznaniu, w mieszkaniu, które kupili za kredyt na dwadzieścia osiem lat. Na taras wyniesiono stoły z serwetkami w kolorze pudrowego różu, balony pastelowe kołysały się na wietrze znad Warty, a sąsiadka piętro niżej, pani Grażynka, otworzyła okno i patrzyła na to wszystko z miną, jakby liczyła, ile to kosztowało. Pachniało ciastem drożdżowym i kawą z ekspresu, który Kuba przywlókł na dach specjalnie na tę okazję.
Marian nie zdążył. Kiedy dojechał tramwajem — bo auto zostawił w warsztacie na podnośniku — było już po wszystkim, a raczej: było w trakcie.
Bo trzeba wiedzieć, kim jest Krystyna. Matka Kuby. Kobieta, która od ślubu syna traktowała Zosię jak intruza, który przypadkiem dostał się do rodziny przez boczne drzwi. „Mieszkanko ładne, tylko trochę ciasne jak na dwoje, prawda?" — mówiła, przesuwając palcem po parapecie, jakby sprawdzała kurz. Kuba zawsze ją bronił: „Mama jest z innego pokolenia, nie bierz tego do siebie". Zosia brała. Latami.
Na baby shower Krystyna przyszła w beżowym kostiumie, sztywnym jak deska, i przez pierwszą godzinę krążyła między gośćmi z twarzą sędziego na rozprawie. A potem kurier przyniósł ogromny kosz, owinięty w złoty papier, pełen ubranek od znanej marki i srebrnej grzechotki. Bilecik podpisany: Ewelina — była dziewczyna Kuby z liceum, ta, z którą Krystyna do dziś wymienia się przepisami na bigos przez WhatsAppa.
— Patrzcie no! — zawołała Krystyna, unosząc kartkę jak trofeum. — Od Eweliny! Zawsze miała klasę ta dziewczyna, zawsze wiedziała, co wypada.
Zosia w tamtej chwili tylko mocniej ścisnęła pasek torebki, w której leżała koperta. Bo Zosia od dwóch miesięcy miała w tej torebce dowód. Nie plotkę, nie przeczucie — wydruk z konta firmowego warsztatu Mariana, które prowadziła jego księgowa, jej ciotka Basia. Wydruk pokazujący, iż Krystyna od roku systematycznie przelewa sobie pieniądze z konta wspólnego z Kubą — konta, na które Kuba wpłacał połowę pensji jako „oszczędności na dziecko" — tłumacząc mu, iż to na „remont u babci". Remontu nie było. Było jedenaście tysięcy złotych, które zniknęły w ciągu dwunastu miesięcy.
Kiedy prezenty zostały już rozpakowane, Krystyna wstała i stuknęła łyżeczką w kieliszek.
— Skoro już mamy te wszystkie śliczne rzeczy — powiedziała, machając ręką lekceważąco w stronę stosu prezentów — czas na najważniejszy dar. Imię dla dziecka.
Popatrzyła tylko na Kubę.
— Zdecydowałam. I wiem, iż Kuba się zgodzi. Chłopiec będzie miał na imię Zdzisław, po dziadku.
To nie było pytanie.
Zosia odetchnęła, jedną ręką trzymając brzuch.
— To ładny pomysł, Krystyno. Ale z Kubą już wybraliśmy imię. Powiemy, jak syn się urodzi.
Twarz Krystyny się skurczyła.
— Nie masz prawa! To dziecko jest Nowak, mój wnuk!
I wtedy rzuciła się na stół z prezentami. Zmiotła kartki, poprzewracała pudełka, papier ozdobny rozerwał się z trzaskiem. Goście cofnęli się, ktoś krzyknął. Krystyna chwyciła szklany wazon — ten sam, który Zosia dostała od cioci Basi — i cisnęła nim w ceglaną ścianę balkonu. Wazon rozprysł się na tysiąc kawałków, dwa metry od stóp Zosi.
Kuba rzucił się do matki.
— Mamo! Co ty robisz, przestań!
Odepchnęła go.
— Zejdź mi z drogi! To mieszkanie mojego syna! Ona cię przeciwko mnie nastawiła!
Wtedy właśnie na taras wszedł Marian, zdyszany po czterech piętrach schodów, bo winda była zepsuta. Zobaczył córkę bladą, ale stojącą prosto, z telefonem w dłoni. Zobaczył Ilonę, która trzymała za ramię przerażoną sąsiadkę, żeby ta nie weszła w odłamki szkła. I zobaczył Krystynę, dyszącą, z rozczochranym kokiem, otoczoną rozerwanymi pudełkami jak polem bitwy.
Zosia nie podniosła głosu. Nie musiała. Nacisnęła play.
Z głośnika telefonu popłynął nagrany dźwięk — rozmowa telefoniczna sprzed trzech tygodni, którą Kuba przypadkiem odsłuchał na zewnętrznym głośniku, kiedy matka dzwoniła do swojej siostry i nie wiedziała, iż syn stoi za drzwiami z laptopem w ręku, nagrywając ekran, bo akurat robił kopię zapasową innej rozmowy. Krystyna, w tym nagraniu, tłumaczyła siostrze spokojnie i rzeczowo, iż „jak dziecko się urodzi, to trzeba będzie ich trochę przycisnąć, bo Kuba jest miękki, a ta dziewczyna za bardzo rządzi w tym domu, ale jak dam im imię od ojca, to będzie jakby moje, będę miała prawo tam wchodzić, kiedy chcę". A potem, ciszej: „A z tymi pieniędzmi się nie martw, oni choćby nie wiedzą, iż to konto sprawdzam co miesiąc".
Na tarasie zapadła cisza, jakiej pani Grażynka piętro niżej nigdy wcześniej nie słyszała, mimo iż mieszkała w tej kamienicy od trzydziestu lat.
Kuba stał nieruchomo, z ustami na wpół otwartymi, jakby ktoś wyjął mu grunt spod nóg. Nie patrzył na matkę. Patrzył na telefon w dłoni żony, jakby to on go zdradził.
Krystyna zaczęła się śmiać, tym cienkim, nerwowym śmiechem, który zdradza więcej niż płacz.
— To nic nie znaczy, to wyrwane z kontekstu, ja się tylko martwiłam o wnuka…
— O jedenaście tysięcy złotych też się martwiłaś? — zapytał Kuba, i głos mu się załamał na środku zdania.
Ktoś z gości już dzwonił po ochronę osiedla, bo szkło leżało wszędzie, a Krystyna wciąż trzymała w ręku odłamek podstawy wazonu, nie wiedząc chyba, iż go trzyma. Kiedy dwaj strażnicy weszli na taras, a za nimi patrol policji, wezwany przez sąsiada z parteru po zgłoszeniu zakłócenia porządku, Krystyna próbowała jeszcze tłumaczyć, iż to „nieporozumienie rodzinne", iż „nikomu nic się nie stało". Funkcjonariusz spojrzał na rozbite szkło, na przestraszone dzieci przy stole z ciastem, na Zosię trzymającą się poręczy balkonu jedną ręką, drugą osłaniając brzuch, i zapytał tylko, czy ktoś chce złożyć zawiadomienie o zniszczenie mienia.
Zosia skinęła głową.
Trzy dni później, w kancelarii radcy prawnego przy placu Wolności, Kuba podpisał wniosek o zamknięcie wspólnego konta oszczędnościowego i otworzenie nowego, na które dostęp miała wyłącznie Zosia i on — bez pełnomocnictwa dla matki, które, jak się okazało, Krystyna sobie sama kiedyś wyrobiła, twierdząc, iż to „na wszelki wypadek". Radca prawny, kobieta w okularach w grubych oprawkach, położyła przed nimi dwa dokumenty: rozwiązanie pełnomocnictwa i wniosek o zwrot środków, z terminem czternastu dni.
Marian siedział obok córki w poczekalni i trzymał w rękach kubek automatowej kawy, której choćby nie tknął.
— A z tym imieniem co? — zapytał w końcu, kiedy wyszli na ulicę.
Zosia wyjęła z torebki tę samą kopertę, teraz już pustą, bo dowody zostały złożone na policji, i schowała ją głęboko na dno, jakby zamykała za sobą jakieś drzwi.
— Syn będzie miał na imię Antek — powiedziała. — Po moim dziadku. Nie po nikim, kto próbował go sobie zawłaszczyć, zanim się urodził.
Kuba nie odezwał się przez chwilę, tylko wziął ją za rękę, mocno, tam na chodniku przy placu Wolności, gdzie akurat tramwaj numer piąty zatrzymał się z piskiem hamulców i wypuścił tłum ludzi wracających z pracy.
