Kurierka weszła na dwudzieste pierwsze piętro biurowca przy Legnickiej, kiedy deszcz za oknem zamienił się w ulewę. Termiczna torba ciążyła jej na ramieniu, a w telefonie aplikacja doliczała karę za każdą minutę opóźnienia. W torbie stygły sandwicze dla kancelarii prawniczej dwa przystanki dalej. Agnieszka nie planowała zostać w sali konferencyjnej dłużej niż trzydzieści sekund — podpis, wręczenie kawy, wyjście.
Na ekranie przy długim stole wisiały dwie wersje umowy: chińska i polska. Przedstawiciel dostawcy z Szanghaju zamknął folder i pochylił się do swojego prawnika. Dyrektor finansowy, pan Jakub Sowiński, postukał długopisem w blat i rzucił przez ramię:
— Ty studiowałaś, zdaje się? No to nam przetłumacz.
Dwóch młodych menedżerów parsknęło śmiechem. Agnieszka postawiła torby na szafce i podeszła do ekranu. Nikt jej nie przedstawił. Nikt nie zapytał, skąd się wzięła. W sali pachniało kawą z ekspresu, którego nikt jeszcze nie tknął.
Przebiegła wzrokiem po akapicie trzecim. W wersji chińskiej licencja obejmowała pięć lat. W polskiej — nie było terminu. Za to pojawiło się sformułowanie „wyłączna i przenaszalna na podmioty zależne bez zgody licencjodawcy”.
— Tutaj jest napisane, iż państwa spółka dostaje dostęp do technologii na pięć lat — powiedziała. — W polskiej wersji usunięto okres, a prawo określono jako wyłączne.
Tłumacz etatowy przewrócił kartkę.
— To dopuszczalna adaptacja prawna.
— Nie. To inne warunki.
Chińczyk uniósł głowę, usłyszał znajome słowa i zadał pytanie. Agnieszka odpowiedziała. Potem drugie. Wskazał palcem trzeci akapit. Zapadła cisza, którą przerwał dopiero właściciel firmy, pan Tomasz Rudzki:
— Co on mówi?
— Pyta, dlaczego w polskim tekście pojawił się zapis o przenoszeniu technologii na spółki zależne bez uzgodnienia. Tego punktu nie ma w wersji chińskiej.
Sowiński wstał. Krzesło otarło się o wykładzinę.
— Dziewczyna przywiozła kawę i nagle robi nam negocjacje. Proszę ją wyprowadzić.
Agnieszka nie zrobiła kroku w stronę drzwi. Wyjęła telefon, otworzyła aplikację kurierską i położyła go na stole ekranem do góry.
— Mogę wyjść. Tylko najpierw zapiszcie obie wersje umowy. Po przerwie jedna z nich może zniknąć.
Rudzki wstał z końca stołu i zamknął laptop tłumacza. Potem zadzwonił po szefową działu prawnego. Kwadrans później okazało się, iż plik na ekranie został wgrany rano z katalogu dyrektora finansowego. Strona chińska poprosiła o audyt dokumentacji i wyszła do sąsiedniej sali.
Agnieszka podsunęła Rudzkiemu telefon do podpisu.
— Muszę jechać.
— Jak się pani nazywa?
— Agnieszka Mazur.
— Gdzie się pani uczyła chińskiego?
— W Instytucie Konfucjusza przy uniwersytecie. Trzy semestry.
— Dlaczego pani przerwała?
Zerknęła na aplikację apteki. W koszyku leżał lek na tarczycę dla matki, a obok suma, której brakowało do piątku.
— Musiałam pracować.
Rudzki podpisał odbiór i poprosił numer telefonu. Agnieszka podyktowała, wzięła torbę i wyszła. W windzie zobaczyła nieodebrane połączenie od matki i oddzwoniła, zanim drzwi się otworzyły na parterze.
Następnego dnia Rudzki zaproponował jej trzy miesiące próby w dziale umów. Zarobki miała cztery razy wyższe niż w firmie kurierskiej, grafik elastyczny, a dojazd do szpitala przy Borowskiej zajmował stamtąd dziesięć minut tramwajem. Agnieszka przeczytała własny kontrakt zdanie po zdaniu i zanim go podpisała, skreśliła długopisem punkt, który pozwalał pracodawcy rozszerzać jej obowiązki bez zmiany wynagrodzenia.
— Tego nie podpiszę — powiedziała, odwracając kartkę w stronę kadrowej.
Kobieta spojrzała na skreślenie, potem na nią.
— Wie pani, iż nikt tego nie negocjuje.
— To nie negocjacja. To poprawka do umowy.
Umowę podpisano. Sowiński nie pojawił się tego dnia w biurze.
Przez pierwsze trzy tygodnie Agnieszka sprawdzała tłumaczenia umów licencyjnych i porównywała je z oryginałami. Sowiński jej nie zaczepiał — omijał ją szerokim łukiem na korytarzu, jakby nosiła coś zaraźliwego. Dopiero w czwartek, pod koniec miesiąca, wszedł do jej pokoju bez pukania. Położył na biurku teczkę z umową dystrybucyjną.
— Do podpisu. Sprawdź i oddaj do godziny.
Agnieszka otworzyła folder. Dwadzieścia dwie strony. Werble deszczu uderzały w parapet. W umowie polskiej dostawca z Tajwanu oddawał spółce wyłączność na cały rynek Europy Środkowej. Otworzyła wersję tajwańską i porównała punkt po punkcie.
W punkcie 14.6 różnica była drastyczna. W oryginale: cena minimalna gwarantowana przez pięć lat, z waloryzacją o wskaźnik inflacji. W polskiej wersji: cena minimalna obowiązuje przez rok, po czym „może ulec renegocjacji” — bez żadnego pułapu.
Agnieszka zanotowała rozbieżność na kartce i zaniosła teczkę do sekretariatu Rudzkiego. Położyła ją na biurku asystentki.
— Proszę przekazać, iż umowa wróciła z uwagami.
Sowiński dopadł ją przy windzie.
— Gdzie umowa?
— Na biurku prezesa. Z zakreślonymi rozbieżnościami.
— Kto ci dał prawo?
— Pan Rudzki. Przy podpisywaniu kontraktu.
Sowiński przycisnął dłoń do framugi, tarasując wejście. Pachniał miętową gumą i kawą.
— Posłuchaj, dziewczyno. W firmie są układy, których nie znasz.
— Wiem. Dlatego sprawdzam każdą stronę.
— To nie twoja sprawa.
— To dosłownie moja sprawa. Jestem w dziale umów.
Wjechał windą, nie spuszczając z niej wzroku przez cały czas, dopóki drzwi się nie zamknęły.
W piątek rano Rudzki wezwał ją do gabinetu. Na stoliku stały dwie kawy, a na środku leżała ta sama umowa. Czerwone zakreślenia Agnieszki wyglądały jak rany.
— Dziękuję za czujność — powiedział. — Sprawa po audycie trafi do prokuratury. Chcemy, żeby pani została na stałe.
— Chcę to na piśmie. Z terminem, z wynagrodzeniem i z zapisem, iż nie podlegam pod pana Sowińskiego.
Rudzki sięgnął po telefon i poprosił kadry o przygotowanie aneksu.
Zanim wyszła, zapytał:
— Co pani robi w weekend?
— Jadę z matką na kontrolę. A potem uczę się słownictwa z umów technologicznych.
— Proszę wziąć wolne. Zaliczymy to do godzin służbowych.
Agnieszka nie odpowiedziała. Zamknęła drzwi po cichu.
W sobotę siedziała na korytarzu szpitala przy Borowskiej. Pachniało środkiem dezynfekującym i mokrymi płaszczami. Matka drzemała na ławce, oparta o ramię córki. Agnieszka trzymała w dłoni telefon. Na ekranie świeciło potwierdzenie przelewu — pierwsza pensja z nowej umowy, wyższa o cztery tysiące dwieście złotych niż dotąd.
Otworzyła aplikację apteki. Suma w koszyku zrobiła się zielona.
Kupiła lek.
Potem weszła w ustawienia profilu kurierskiego i kliknęła: dezaktywuj konto. Trwało to trzy sekundy. W tym czasie przyjechała jej taksówka. Pomogła matce wstać, wzięła torbę z dokumentacją medyczną i wyszła na deszcz.
W poniedziałek Sowiński czekał pod jej biurkiem. Dosłownie — stał przy jej biurku z teczką w dłoni, jakby to ona była winna jego kłopotom.
— Nie zaprosisz mnie?
— Nie — odparła, zdejmując kurtkę. — Czego pan chce?
— Nowa umowa z Japończykami. Chcę, żebyś sprawdziła.
— Niech pan złoży oficjalnie przez system.
— To dla dobra firmy.
— To niech pan napisze do mojej przełożonej.
Sowiński rzucił teczką o blat. Z okładki wysunęła się karta — tłumaczenie poświadczone, tłumacz przysięgły. Agnieszka nie podniosła dokumentów. Usiadła, otworzyła laptop, wpisała hasło.
— Proszę stąd wyjść.
— Co?
— Nie pracuję dla pana. I nie będę.
Sowiński chwycił teczkę, uderzył nią o kant biurka i wyszedł. Trzaśnięcie drzwi było głośne, ale Agnieszka nie podniosła głowy. Wpisywała do systemu wniosek o zmianę zamka w pokoju.
Godzinę później Rudzki przysłał wiadomość: „Sowiński odchodzi za porozumieniem. Nieoficjalnie — rekomendacja prokuratury. Proszę nie komentować.”
Agnieszka wyjęła telefon i usunęła wiadomość. Potem otworzyła kalendarz i wpisała w sobotę: „zapisać mamę do kardiologa. Zapłacić czynsz. Kupić wełnę na czapkę.”
Do końca dnia sprawdziła trzy umowy i wypiła jedną kawę. Na parapecie usiadł gołąb. Na biurku leżał długopis, którym skreśliła punkt w umowie. Schowała go do szuflady.
Po pracy tramwajem 17 wróciła na Gądów. W sklepie przy pętli kupiła włóczkę wełnianą w kolorze butelkowej zieleni i mleko 2 proc. W windzie pachniało cebulą. Otworzyła drzwi mieszkania, matka spała w fotelu.
Agnieszka zdjęła buty, nalała wody do czajnika i usiadła przy stole. Z torby wyjęła aneks do umowy. Przeczytała go dwa razy. Podpisała na ostatniej stronie. Schowała do teczki. Z torebki herbaty wyjęła torebkę miętową, zalała wrzątkiem i usiadła na parapecie. Za oknem padało. Dzwonnik tramwaju zabrzęczał na zakręcie. Herbata parowała.
