– A ty nie musisz siadać do stołu. Ty masz nam podawać! – oznajmiła teściowa. Stałam przy kuchence w ciszy poranka – w wymiętej piżamie, z niedbale związanymi włosami. Pachniało świeżo tostowanym chlebem i mocną kawą. Na taborecie przy stole siedziała moja 7-letnia córka, pochylona nad albumem, starannie rysując kolorowe zawijasy flamastrami. – Znowu robisz te swoje dietetyczne grzanki? – zabrzmiał głos za moimi plecami. Podskoczyłam. W drzwiach stanęła teściowa – kobieta o kamiennej twarzy i głosie, któremu trudno się sprzeciwić. Miała na sobie szlafrok, włosy ciasno upięte w kok, usta zaciśnięte. – Ja wczoraj na obiad jadłam co popadnie! – kontynuowała, uderzając ścierką o kant stołu. – Ani zupy, ani normalnego jedzenia. Umiesz zrobić jajka? Po polsku, nie w tych twoich… nowoczesnych wymysłach! Wyłączyłam kuchenkę i otworzyłam lodówkę. W piersiach zacisnęła mi się spirala gniewu, ale ją przełknęłam. Nie przy dziecku. I nie tutaj, gdzie każdy centymetr powtarzał mi: „Jesteś tu tymczasowo.” – Już robię – powiedziałam z trudem, odwracając się, by nie zdradzić drżenia głosu. Moja córka nie odrywała wzroku od flamastrów, ale kątem oka pilnie obserwowała babcię – cicho, ostrożnie, spięta. „Zamieszkamy u mojej mamy” Kiedy mój mąż zaproponował, żebyśmy zamieszkali u jego mamy, brzmiało to rozsądnie. – Przeniesiemy się do niej – tylko na chwilę. Najwyżej dwa miesiące. W sumie to blisko pracy, a kredyt zaraz zaakceptują. Nie ma nic przeciwko. Wahałam się. Nie przez konflikt z teściową. Nie, byłyśmy dla siebie uprzejme. Ale znałam prawdę: dwie dorosłe kobiety w jednej kuchni – to pole minowe. A moja teściowa miała maniakalną potrzebę kontroli, porządku i moralnych ocen. Ale wyboru nie było. Stare mieszkanie sprzedaliśmy szybko, a nowe wciąż się wykańczało. Przeprowadziliśmy się więc we trójkę do dwupokojowego mieszkania teściowej. „Tylko na chwilę.” Codzienny kontrolny reżim Pierwsze dni minęły spokojnie. Teściowa była uprzejma, choćby dorzuciła dodatkowe krzesełko dla dziecka i poczęstowała nas ciastem. Ale już trzeciego dnia pojawiły się „zasady”. – U mnie w domu musi być porządek – oświadczyła przy śniadaniu. – Wstaje się o ósmej. Buty – tylko w szafce. Zakupy – proszę konsultować. I telewizor ciszej, bo jestem bardzo wrażliwa na hałas. Mąż machnął ręką i uśmiechnął się: – Mamo, jesteśmy tylko na chwilę. Damy radę. Pokiwałam milcząco głową. Tylko „damy radę” brzmiało coraz bardziej jak wyrok. Zaczęłam się wycofywać Minął tydzień. Potem kolejny. Reżim stawał się coraz bardziej rygorystyczny. Teściowa zdjęła rysunki dziecka ze stołu: – Przeszkadzają. Zdjęła kraciasty obrus, który położyłam: – Niepraktyczny. Moje płatki śniadaniowe zniknęły z półki: – Za długo stoją, pewnie się zepsuły. Szampony zostały „przesunięte”: – Niech się tu nie pałętają. Czułam się nie jak gość, ale jak ktoś bez głosu i prawa do wyboru. Moje jedzenie było „nieodpowiednie”. Moje zwyczaje – „zbędne”. Moje dziecko – „za głośne”. A mąż powtarzał: – Wytrzymaj. To mieszkanie mamy. Ona zawsze taka była. Ja… z dnia na dzień traciłam siebie. Coraz mniej zostawało ze spokojnej, pewnej siebie kobiety, którą kiedyś byłam. Teraz była tylko niekończąca się adaptacja i cierpliwość. Życie według nieswoich reguł Codziennie wstawałam o szóstej, żeby pierwsza zająć łazienkę, zrobić owsiankę, przygotować córkę… i nie narazić się teściowej. Wieczorem gotowałam dwa obiady. Jeden dla nas. Jeden „standardowy” dla niej. Bez cebuli. Potem z cebulą. Potem tylko w jej garnku. Potem tylko na jej patelni. – Nie wymagam dużo – mówiła z wyrzutem. – Tylko po ludzku. Tak jak powinno być. Dzień, gdy upokorzenie stało się publiczne Pewnego ranka ledwo zdążyłam umyć twarz i nastawić czajnik, gdy teściowa weszła do kuchni, jakby to było oczywiste. – Dzisiaj przychodzą moje koleżanki. O drugiej. Jesteś w domu, więc przygotujesz stół. Ogóreczki, sałatka, coś do herbaty – tak po prostu. „Tak po prostu” u niej oznaczało stół jak na wesele. – A… nie wiedziałam. Produkty… – Kupisz. Zrobiłam ci listę. Nic trudnego. Ubierałam się i poszłam do sklepu. Kupiłam wszystko: kurczaka, ziemniaki, koper, jabłka na szarlotkę, herbatniki… Wróciłam. Zaczęłam gotować bez chwili przerwy. Przed drugą wszystko było gotowe: stół zastawiony, kurczak upieczony, sałatka świeża, szarlotka rumiana. Przyszły trzy eleganckie emerytki – z lokami i perfumami z dawnych lat. Już po pierwszej minucie wiedziałam, iż nie jestem „częścią towarzystwa”. Jestem „obsługą”. – Chodź, chodź… usiądź z nami – uśmiechnęła się teściowa. – Żeby nam podawać. – Podawać? – powtórzyłam. – Co w tym trudnego? My już swoje lata mamy. Tobie łatwiej. I znowu: z tacą, z łyżkami, z chlebem. „Podaj herbatkę.” „Daj mi cukier.” „Skończyła się sałatka.” – Kurczak suchy – marudziła jedna. – Szarlotkę przepiekłaś – dodała druga. Zaciskałam zęby. Uśmiechałam się. Zbierałam talerze. Nalewałam herbatę. Nikt nie zapytał, czy chcę usiąść. Albo złapać oddech. – Jak dobrze, gdy jest młoda gospodyni! – rzuciła teściowa udając serdeczność. – Wszystko się na niej opiera! I wtedy… coś się we mnie złamało. Wieczorem powiedziałam prawdę Gdy goście wyszli, umyłam wszystkie naczynia, schowałam resztki, uprałam obrus. Usiadłam na brzegu kanapy z pustą filiżanką. Za oknem zapadał mrok. Córka spała zwinięta w kulkę. Mąż siedział obok – wpatrzony w telefon. – Posłuchaj… – powiedziałam cicho, ale stanowczo. – Ja już nie mogę tak dalej. Podniósł wzrok, zdziwiony. – Mieszkamy tu jak obcy. Czuję się jak osoba, która tylko wszystkich obsługuje. A ty… widzisz to? Nie odpowiedział. – To nie jest dom. To życie wiecznego dopasowania i milczenia. Ja przeżywam to razem z dzieckiem. Nie chcę wytrzymywać kolejnych miesięcy. Mam dość bycia wygodną i niewidzialną. Kiwnął powoli głową. – Rozumiem… Przepraszam, iż dopiero to zauważyłem. Poszukamy mieszkania. Wynajmiemy cokolwiek… byleby było nasze. Szukać zaczęliśmy jeszcze tego wieczora. Nasz własny dom – choćby mały Mieszkanie było niewielkie. Właściciel zostawił stare meble. Linoleum skrzypiało. Ale gdy przekroczyłam próg… poczułam ulgę. Jakbym odzyskała głos. – No to jesteśmy – westchnął mąż, odkładając torby. Teściowa nie powiedziała nic. choćby nie próbowała zatrzymać. Nie wiem, czy się obraziła, czy po prostu zrozumiała, iż przesadziła. Minął tydzień. Poranki zaczęły się od muzyki. Córka rysowała na podłodze. Mąż robił kawę. A ja patrzyłam i uśmiechałam się. Bez stresu. Bez pośpiechu. Bez „wytrzymaj”. – Dziękuję ci – powiedział pewnego ranka, przytulając mnie. – Że nie zamilkłaś. Spojrzałam mu w oczy: – Dziękuję, iż mnie usłyszałeś. Teraz nasze życie nie było idealne. Ale to był nasz dom. Z naszymi zasadami. Naszym hałasem. Naszym życiem. I to było prawdziwe. ❓A Ty jak sądzisz: Gdybyś był(a) na miejscu tej kobiety, wytrzymał(a)byś „na chwilę”, czy spakował(a)byś się już po pierwszym tygodniu?