To jedyny taki projekt w Polsce – profesjonalna, zrównoważona uprawa warzyw prowadzona w mieście na potrzeby publicznych placówek i połączona z aktywizacją zawodową. W drugim sezonie Miejska Farma Wrocław wyraźnie urosła: 3,5 hektara upraw, czyli obszar porównywalny z kilkoma boiskami piłkarskimi, 72 tony warzyw i ponad 4200 osób, które na co dzień korzystały z lokalnych zbiorów. Projekt rozwinął się pod każdym względem – od skali produkcji po realne efekty społeczne i środowiskowe.
Miejska Farma Wrocław to pierwsza w Polsce profesjonalna, zrównoważona uprawa warzyw prowadzona w mieście, z myślą o publicznych placówkach opiekuńczych i opiekuńczo-wychowawczych. Innowacyjność projektu polega na połączeniu kilku obszarów: lokalnej, naturalnej produkcji żywności, krótkiego łańcucha dostaw, działań społecznych i współpracy miasta z uczelnią.
Uprawy prowadzone są na Swojczycach, na terenie Stacji Badawczo-Dydaktycznej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, od marca 2024 roku. Warzywa rosną w sposób naturalny, bez chemicznych oprysków, a cały proces – od pola do stołówki – zaplanowany jest tak, by był możliwie krótki i prosty.
– To jedyny taki projekt w kraju. Pokazuje, iż w mieście da się połączyć troskę o środowisko, zdrowe jedzenie i realne działania społeczne. Wrocław sprawdza to w praktyce i krok po kroku wypracowuje własne, sensowne rozwiązania. A to dopiero początek – Farma będzie się dalej rozwijać – podkreśla Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju UM Wrocławia.
Drugi sezon: więcej pola, więcej warzyw
W drugim sezonie Miejska Farma Wrocław działała już na powierzchni 3,5 hektara. To wyraźnie więcej niż w pierwszym roku, kiedy uprawy zajmowały 2,5 hektara. Razem z większym areałem zwiększyła się też skala produkcji.
Na polach rosło 11 rodzajów warzyw: dynia, cukinia, burak, ziemniak, pasternak, marchew, kalarepa, fasolka szparagowa, natka pietruszki, szczypior i koper. Zbiory zamknęły się wynikiem 72 ton warzyw – naturalnych, wysokojakościowych i przeznaczonych od razu do wykorzystania w miejskich placówkach.
Za jakość upraw odpowiadają eksperci z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, dobierając odmiany i metody pielęgnacji w taki sposób, by nie szkodzić środowisku.
Od pola na stół
Plony z Miejskiej Farmy Wrocław zasilały 37 miejskich placówek: 16 żłobków, 10 przedszkoli oraz 11 Domów Pomocy Społecznej. Łącznie z warzyw korzystało ponad 4200 osób – w tym dzieci do trzeciego roku życia, dzieci w wieku przedszkolnym oraz dorośli mieszkańcy domów pomocy.
Dostawy realizowane były przez 28 tygodni. W tym czasie pokonano 3720 kilometrów, wykorzystując samochód elektryczny. Pozwoliło to ograniczyć emisję CO₂ o 722 kilogramy w samym drugim sezonie. Sumując dwa sezony funkcjonowania Farmy, redukcja emisji z transportu sięgnęła prawie 1300 kilogramów. Za realizację dostaw odpowiadała Fundacja „Mniej Więcej”.
Gdy zbiory przekraczały bieżące potrzeby placówek, nadwyżki warzyw trafiały do Fundacji „Mniej Więcej”. Zostały one przetworzone na posiłki dla potrzebujących, w tym samotnych seniorów. W drugim sezonie przygotowano w ten sposób 12 350 ciepłych posiłków.
Nie tylko jedzenie – wsparcie społeczne i aktywizacja
Silnym filarem projektu pozostaje aspekt społeczny. Prace polowe na Farmie wykonują osoby długotrwale bezrobotne – uczestnicy programu aktywizacji zawodowej i społecznej prowadzonego przez Wrocławskie Centrum Integracji. W drugim sezonie w działaniach na Farmie uczestniczyły łącznie 63 osoby, pracujące w zmieniającym się, 20-osobowym zespole. Do tej pory 14 z nich wróciło na rynek pracy.
– Po tym sezonie widzimy najważniejsze efekty czyli powrót naszych uczestników na rynek pracy. To pokazuje, jak istotny jest drugi start, uważność na człowieka i tworzenie miejsc, w których ktoś może znów uwierzyć w siebie, swoje możliwości i swoją przyszłość – mówi zastępca dyrektora Wrocławskiego Centrum Integracji, Ewa Żmuda.
Strefa Edukacyjna Miejskiej Farmy już wiosną
Choć sama Farma – ze względu na profesjonalny charakter upraw – nie jest miejscem otwartym dla zwiedzających, projekt rozwijany jest także w kierunku edukacyjnym.
Na terenie Stacji Badawczo-Dydaktycznej UPWr na Swojczycach powstaje Strefa Edukacyjna Miejskiej Farmy Wrocław. Będzie to przestrzeń o powierzchni około 3500 m, przeznaczona na warsztaty, spotkania i działania związane ze zdrowym, ekologicznym rolnictwem oraz zrównoważonym stylem życia. Realizacja inwestycji, podzielona jest na trzy etapy i ruszy wiosną:
– Tworzymy przestrzeń, która tłumaczy w prosty sposób, skąd bierze się jedzenie i jak można produkować je odpowiedzialnie. To naturalny krok rozwoju Miejskiej Farmy. To będzie miejsce spotkań, warsztatów i rozmów o tym, jak zrównoważone rolnictwo działa w praktyce – podkreśla Katarzyna Sokołowska, kierownik projektu, Urząd Miejski Wrocławia.
W Strefie zaplanowano m.in. ogród doświadczalny, przestrzeń poświęconą roli zwierząt w uprawie roślin, strefę edukacji o społecznej roli żywności oraz miejsce do wspólnego gotowania i integracji.
Warsztaty będą kierowane do dzieci i młodzieży ze szkół i przedszkoli. Część stacjonarnej strefy edukacyjnej jest już gotowa – otwarcie wiosną.
Foto: mat. prasowe
