Zostawił mnie samą przy zastawionym stole i pobiegł do garażu świętować z kolegami
Naprawdę teraz wyjdziesz? Tak po prostu wstaniesz i pójdziesz? głos Aldony drżał, ale starała się, by zabrzmiał raczej twardo niż żałośnie.
Marek zamarł w przedpokoju, jedną ręką sięgając już po rękaw starej kurtki przeciwdeszczowej. Na nogach miał sportowe buty, nie domowe kapcie te same, które zwykle zakładał, gdy szedł grzebać przy samochodzie. Z kuchni docierał apetyczny zapach pieczonej kaczki z jabłkami dania, którego przygotowanie zajęło jej cztery godziny. W salonie pięknie nakryty stół, biała koronkowa serweta, błyszcząca zastawa, a na półmiskach sałatki, które Aldona kroiła od rana, dbając o idealny kształt każdej kostki.
Aldonka, nie zaczynaj, proszę cię skrzywił się Marek, jakby próbował ukryć ból zęba. Chłopaki dzwonili. U Wojtka padł gaźnik, utknął. Muszę pomóc, gwałtownie ogarniemy godzinka, najwyżej półtorej i wrócę, a wtedy wszystko razem uczcimy. Kaczka choćby nie zdąży ostygnąć.
U Wojtka ten gaźnik pada w każdy piątek o tej samej porze odparła chłodno Aldona, opierając się o framugę. Marek, dziś mija dziesięć lat od naszego ślubu. Zwolniłam się wcześniej z pracy, kupiłam twoje ulubione wino za pół mojej pensji. Włożyłam choćby sukienkę, której nie noszę na co dzień. A ty idziesz… do garażu?
Marek w końcu włożył kurtkę i nerwowo obszukiwał kieszenie w poszukiwaniu kluczyków do auta.
Przesadzasz. To tylko grat, trzeba pomóc. Taka męska solidarność, rozumiesz? Jakby mi coś padło, Wojtek też by przyjechał. Nie bądź egoistką. Przecież nie idę do knajpy, tylko pomóc. Nie gniewaj się, wrócę zaraz.
Cmoknął ją w policzek szybko, pobieżnie, jakby od niechcenia i zamknął za sobą drzwi. Zamek zatrzasnął się w ciszy mieszkania niczym strzał.
Aldona została w korytarzu. W lustrze odbijała się schludna kobieta z eleganckim kokiem i wgranatowej sukience, która tuszowała niedoskonałości, a podkreślała zalety figury. Tylko oczy były zgaszone.
Powoli przeszła do kuchni. Piekarnik już się wyłączył z automatu, ale w środku jeszcze skwierczał tłuszcz. Wyjęła ciężką blachę. Kaczka wyszła doskonale: chrupiąca skórka, aromat antonówek i przypraw. Małe arcydzieło, które teraz nikomu nie było potrzebne.
Przeniosła kaczkę na półmisek i zaniosła do salonu. Dwie nakryte zastawy, dwa kieliszki, świeczki, których nie zdążyła zapalić. Zapadła cisza. Za ścianą u sąsiadów szemrał telewizor, tu panowała pustka.
Rzecz jasna, nie wróci za godzinę. Ani za półtorej. Garaż to trójkąt bermudzki. Tam czas płynie inaczej. Najpierw będzie oglądanie gaźnika, potem się okaże, iż problem gdzie indziej, następnie ktoś wyjmie piwo na spragnienie, a zaraz dołączy sąsiad z garażu obok opowie o wnuczku albo zagubionym kocie i tak poleci.
Aldona nalała sobie wina. Czerwonego, ciężkiego, wytrawnego. Pociągnęła łyk. Potem odkroiła sobie udko kaczki najsmaczniejszą część. Jadła mechanicznie, nie czując smaku. W środku wcale nie szalała histeria. Wręcz przeciwnie. Pojawiła się dziwna, lodowata jasność jakby mgła, która od lat ciążyła na oczach, nagle opadła.
Czy to był pierwszy raz?
Rok temu na jej urodziny Marek spóźnił się trzy godziny, bo pomagał mamie przenieść wersalkę. Przecież dostawę można było zamówić za parę stówek, ale Marek orzekł: Po co płacić, skoro mam ręce?. Przyjechał spocony, zły, zmęczony, cały wieczór narzekał na zerwane plecy.
A dwa lata temu? Mieli pojechać razem nad jezioro już bilety kupione wcześniej. Dzień przed wyjazdem Marek pożyczył połowę wakacyjnych oszczędności temu samemu Wojtkowi, bo goniły go raty kredytu. To przyjaciel, odda na pewno uspokajał. Wojtek oddawał przez pół roku, a na urlopie zamiast wycieczek i restauracji jedli w pokoju chińskie zupki instant.
Aldona spojrzała na drugie, wciąż puste nakrycie. Dziesięć lat. Cynowa rocznica. Cynę można wyginać, ale wyginaną wciąż w tę samą stronę łamie się.
Dokończyła kaczkę, nie ruszając dodatków. Zgasiła nieodpalone świeczki i zaczęła sprzątać. Sałatki odłożyła do lodówki, wino zatkała korkiem. Brudne naczynia załadowała do zmywarki, ale tej nie włączyła.
O pierwszej w nocy telefon Marka był poza zasięgiem. O drugiej dopiero pojawił się w sieci. Aldona nie zadzwoniła. Rozłożyła pościel, położyła się, zgasiła światło. Nie spała leżała z otwartymi oczami i słuchała, jak szumi winda w bloku.
Zamek przekręcił się w drzwiach o wpół do czwartej. Marek starał się być cicho, ale w nocnej ciszy każdy szelest brzmiał jak wybuch. Potknął się o szafkę, zaklął, potem długo szurał dżinsami, zdejmując je. Pachniał tanią fajką, olejem silnikowym i tanim alkoholem. Tym specyficznym garażowym, co go nie da się pomylić.
Wlazł pod kołdrę i objął ją od tyłu.
Śpisz? zapytał półgłosem, dmuchając kwaśnym oddechem w jej kark. Aldonko, przepraszam. Wiesz, jaka afera była… U Wojtka nie gaźnik, tylko cały silnik. Trzeba było pół auta rozebrać. Ręce po łokcie w smarze, nie mogłem chłopa zostawić. Telefon mi się rozładował.
Aldona odsunęła się na skraj łóżka.
Nie dotykaj mnie powiedziała cicho.
No daj spokój, przecież wróciłem! Cały, zdrowy. No, przesadziłem trochę z czasem, trudno. Jutro świętujemy. A adekwatnie już dziś zrobimy tort…
Po chwili już chrapał. Aldona wstała, wzięła poduszkę i kołdrę i poszła spać na kanapę w salonie. Wciąż unosił się tam ledwie wyczuwalny zapach kaczki zapach niespełnionego święta.
Poranek nie zaczął się od przeprosin, a od pretensji. Marek wstał koło południa, naburmuszony, z opuchniętą twarzą. Aldona piła wtedy kawę i przeglądała maile służbowe na laptopie.
Nie ma śniadania? zapytał, zaglądając do lodówki. O, zostały sałatki. Super. A kaczka gdzie?
W lodówce, w pudełku odpowiedziała nie odrywając wzroku od ekranu.
Odgrzejesz? Głowa mi pęka, zjadłbym coś konkretnego.
Aldona powoli zamknęła laptop.
Nie.
Co nie?
Nie odgrzeję. Masz ręce. Wczoraj naprawiłeś pół auta, więc chyba potrafisz sobie coś podgrzać.
Marek spojrzał zdziwiony. Wcześniej po kłótniach Aldona fukała godzinę-dwie, ale robiła swoje: gotowała, sprzątała, podawała. Taki był scenariusz on przeskrobie, ona się obrazi, on kupi jej czekoladę albo kwiatka, ona wybacza.
Dalej się złościsz o wczoraj? Przecież tłumaczyłem przypadek losowy. Po to są przyjaciele. Powinnaś zrozumieć, nie można przykładać faceta do smyczy.
Nie trzymam cię, Marek. Jesteś wolny. I ja jestem wolna. Na przykład od konieczności sprzątania po twoim melanżu.
To nie była impreza, tylko naprawa! wzburzył się, wyciągając miskę i zaczynając jeść sałatkę prosto z niej. W ogóle jesteś ostatnio drażliwa. Może weź sobie jakieś witaminy? Albo masz okres?
Aldona spojrzała na niego długo, uważnie. Jakby patrzyła na niego pierwszy raz. Ten człowiek, który siorbie sałatkę na talerzu, to jej mąż. Człowiek, któremu kiedyś dawała całą siebie. Przypomniała sobie, iż mieszkanie, w którym byli, dostała w spadku po babci. Marek miał w nim tylko meldunek. Remont robili razem, ale, prawdę mówiąc, ona pokryła większość kosztów Marek nie miał zleceń lub trzeba było naprawić sprzęt albo pomóc mamie.
Marek zaczęła cicho co z pieniędzmi na wymianę okien?
Zdławił się sałatką.
Jak to co? Są w pudełku, gdzie zawsze.
Nie ma ich. Sprawdziłam dziś rano. Brak pięćdziesięciu tysięcy złotych.
Marek spuścił wzrok, uszy mu poczerwieniały.
A, no tak… Wziąłem wczoraj. Jechałem do Wojtka, on musiał na gwałt kupić części. Pożyczyłem mu. Odda z wypłaty.
Wziąłeś pięćdziesiąt tysięcy z oszczędności bez słowa i dałeś Wojtkowi na remont jego złomu? My zbieraliśmy na okna pół roku, żeby zimą nie marznąć!
No już, czemu się czepiasz o parę papierków? Odda. Słowo chłopaka. I w końcu w tym domu ja jestem facetem, to normalne, iż decyduję o finansach. Co, mam pytać żonę o każdą śrubkę?
Masz pytać, gdy bierzesz kasę ze wspólnego budżetu. Zwłaszcza, iż zasilam go w 70%.
Będziesz mi teraz wypominać kasę? Nisko upadłaś. Myślałem, iż jesteś ponad to. Robisz się materialistką.
Wstał, trzasnął krzesłem i poszedł do drugiego pokoju. Po chwili rozległ się głośny telewizor. Podgłosił demonstracyjnie, by pokazać, jak bardzo nie przejmuje się pretensjami.
Aldona siedziała w kuchni i czuła, jak w środku pęka ostatnia struna. Ta, która trzymała w ryzach kulejącą konstrukcję zwaną małżeństwo. Wiedziała już, iż okien nie wymienią. Wojtek pieniędzy nie odda zawsze miał jakiś problem: kredyt, alimenty, kolejne nieszczęście. A Marek dalej będzie rycerzem na jej koszt, a ona będzie oszczędzać na lunchach i kosmetykach.
Tydzień minął na zimnej wojnie. Rozmawiali tylko o podstawowych rzeczach. Marek zachowywał się jak ofiara bezpodstawnych ataków, a Aldona była upierdliwą żoną, która wiecznie narzeka. On wracał późno, jadł z lodówki co znalazł i szedł spać odwrócony plecami.
W czwartek przyszedł wcześniej, wyjątkowo zadowolony. Przyniósł bukiet chryzantem tych tanich, z kiosku przy metrze.
Aldonka, nie bądź zła wręczył kwiaty. Zgoda?
Aldona przyjęła bukiet, wstawiła do wazonu.
Zgoda odparła obojętnie. Miała już plan i była spokojna.
To świetnie! Bo wiesz… w sobotę moje urodziny, pamiętasz?
Jasne, iż pamiętam.
Pomyślałem… nie chcę knajpy. Drogo i sztywno. Zróbmy w domu? Zaproszę chłopaków Wojtka z żoną, Tolka. Sześćsiedem osób. Zrobisz stół jak zawsze? Mięso, sałatki, przekąski. Będzie domowo i swojsko. Wszyscy twoją kuchnię chwalą.
Aldona spojrzała na niego. W jego oczach czyste przekonanie, iż po zawalonej rocznicy, po kradzieży wspólnych pieniędzy i obrażaniu się przez tydzień ona z euforią stanie przy garach dla jego gości.
Dobrze uśmiechnęła się. Uśmiech wyszedł jej dziwny, ale Marek nie zauważył. Zaproś ich. Na drugą w sobotę.
To jest żona! chciał ją objąć, ale ona się wymknęła, niby poprawiając obrus. Wiedziałem, iż jesteś złota. Zakupy zrobisz? Albo, chcesz, ja kupię?
Nie trzeba machnęła ręką. Sama kupię. Chcę zrobić niespodziankę. Lubisz niespodzianki?
Uwielbiam! rozpromienił się. To dzwonię do chłopaków.
Piątek minął spokojnie. Aldona faktycznie poszła na zakupy i wróciła z siatkami. Marek zerkał do środka, ale żartobliwie odpędzała go od toreb: Nie podglądaj, tajemnica!. Cały wieczór spędziła w kuchni, hałasując garnkami. Drzwi zamknięte, zapachy wcale nie domowe raczej jakieś mdłe, gotowane, nie te od normalnego pieczenia. Marek uznał, iż to pewnie baza pod wymyślne dania.
Sobota. Rano. Marek wstał podekscytowany. Aldona już była ubrana w służbowy kostium, uczesana i umalowana.
Czemu tak oficjalnie, a nie ta czerwona sukienka?
Tak jest mi wygodniej. Goście zaraz przyjdą?
Tak, lada moment. Wojtek mówił, iż się już zbiera. Idę pod prysznic.
Kiedy Marek przygotowywał się do świętowania, Aldona nakrywała do stołu. Ledwie skończyła, a już rozległ się dzwonek do domofonu. Marek otworzył drzwi wbiegła rozbawiona grupa z siatkami, brzęknęło butelkami.
Sto lat, stary! zawołał Wojtek, klepiąc Marka. No, pokaż, czym żona poczęstuje! Na razie nie czuję zapachów, wentylacja dobra?
Weszli do salonu i stanęli jak wryci.
Na stole ta sama koronkowa serweta. Elegancko nakryte talerze, sztućce, serwetki. Na środku… góra najtańszych pierogów Studenckie, sklejonych w jeden wielki kluch. Misy z chińską zupką zalaną wodą, już zupełnie rozmemłaną. Zamiast szynek grube plastry lichej Krakuskiej, w miejscach jeszcze w folii. W salaterkach groszek z puszki i suchary z paczki. Obok otwarte konserwy z szprotkami wprost w puszce, choćby bez przełożenia.
Co to ma być? głos Marka był zduszony. To jakiś żart? Gdzie mięso? Gdzie sałatki?
Zapadła cisza. Wojtek patrzył to na kluchy, to na Marka, to na Aldonę. Żona Wojtka zagryzła usta.
Aldona wyszła na środek pokoju. Spokojna, wyprostowana, w pewnym sensie uroczysta.
To, Marek, uroczysty obiad w stylu Garaż. Skoro wolisz spędzać czas z kolegami w garażu, choćby kosztem naszej rocznicy, to uznałam, iż najlepiej powtórzyć tamtą atmosferę. Proszę, częstujcie się. To właśnie na taką strawę zasługuje wasz klub.
Zwariowałaś? wysyczał Marek, czerwieniąc się. Ośmieszasz mnie przed przyjaciółmi! gwałtownie to sprzątnij i przynieś prawdziwe jedzenie! Przecież widziałem, jak wczoraj gotowałaś!
Wczoraj gotowałam dla siebie na przyszły tydzień. Jest w pojemnikach w lodówce. To dla was. I za twoje. Za te resztki, które zostały po twojej pożyczce z oszczędności.
Wojtek odchrząknął.
Słuchaj, Marek, my się jednak zbieramy… Jakoś głupio wyszło…
Zostaniecie! ryknął Marek. Aldona wszystko zaraz naprawi. Prawda? Zaraz przyniesiesz normalne jedzenie, przeprosisz wszystkich i zapomnimy o tej szopce. Bo inaczej…
Inaczej…? zapytała Aldona.
Inaczej nie odpowiadam za siebie! Zapominasz się, kobieto! Tu jest mój dom, moi goście!
Twój dom? roześmiała się sucho. Wyjaśnijmy sobie: mieszkanie jest moją własnością, dostałam je w darowiźnie od babci na trzy lata przed ślubem. Według polskiego prawa, majątek nabyty przed ślubem lub w drodze darowizny nie wchodzi do wspólnoty majątkowej. Ty masz tylko meldunek. Prawo do użytkowania to nie własność.
Marek zgłupiał. Takim językiem nigdy się nie posługiwała wcześniej rozmowy krążyły wokół przepisów, promocji i planów na wakacje.
Jak to? Przecież robiliśmy remont razem, sam kładłem płytki!
Płytki kładł fachowiec, którego opłaciłam z premii. Mam faktury. Twój wkład to dwa worki cementu i tydzień świętowania tego faktu. A choćby jeżeli udowodnisz jakieś nakłady na sądzie, możesz żądać tylko zwrotu kosztów, a nie lokalu. Poza tym i tak ciągle korzystałeś z budżetu na swoje potrzeby to są dowody nie na twoją korzyść.
Idź do diabła! wykrzyknął, coraz bardziej zdesperowany. Zadzwonię na policję, powiem, iż awanturujesz się!
Dzwoń kiwnęła głową. A póki co, oto twoje rzeczy.
Podjechała do drzwi sypialni i wyciągnęła dwa duże walizki.
Spakowałam wszystko: ubrania, buty, narzędzia z balkonu. choćby twoją ulubioną szklankę, chociaż była z mojego serwisu.
Goście zaczęli po cichu rozchodzić się. Żona Wojtka już się ubierała.
Marek, my zaczekamy na ciebie na dole… mruknął Wojtek i wybiegł, reszta za nim.
Został sam z pierogami i walizkami.
Naprawdę mówisz poważnie? zapytał już nie krzykiem, ale błagalnie. Cała buta znikła. Aldona, przecież… No pogubiliśmy się trochę. Przeproszę, naprawię wszystko, oddam pieniądze. Dokąd pójdę? Do matki do kawalerki?
To już nie mój problem, Marek. Masz kolegów, masz garaż, masz naprawioną brykę. Rób, co chcesz, ale nie tutaj.
Aldona, pożałujesz! odgrażał się, szukając argumentów. Kto cię zechce w tym wieku? Stara rozwódka! Ja znajdę sobie młodą, a ty zdechniesz ze swoimi kotami!
Zaryzykuję odpowiedziała spokojnie i otworzyła drzwi. Wyjdź.
Marek złapał walizki, zbladł ze złości.
Wredna baba! Bezduszna materialistka! Jeszcze zobaczysz, odbiorę połowę mebli! Telewizor jest mój!
Telewizor jest na raty, na mnie, i spłacam go ja. Mam wszystkie dowody. Wychodź i zostaw klucze.
Zatrzymał się, patrząc na nią, a potem z wściekłością rzucił klucze na komodę.
Trzymaj się swojej meliny!
Wytargał walizki na klatkę. Drzwi zatrzasnęły się za nim.
Aldona przekręciła dwa razy klucz i założyła łańcuch. Oparła się plecami o chłodną powierzchnię drzwi. Serce waliło, ręce drżały ale łez nie było. Za to pojawiło się niesamowite uczucie lekkości. Jakby z ramion zdjęła wielki worek z kamieniami, który taszczyła przez dziesięć lat, myśląc, iż to jest szczęście rodzinne.
Poszła do pokoju. Zwinęła obrus z kluchami i tanimi wędlinami, wszystko wrzuciła do worka na śmieci choćby nie sortowała. Otworzyła okno, by wywietrzyć zapach szprotek i męskich perfum.
Sięgnęła po butelkę wina tę z niedoszłej rocznicy. Nalała kieliszek. Usiadła w fotelu.
Telefon piknął. SMS od mamy: Córeczko, jak idzie świętowanie? Marek zadowolony?
Aldona odpisała: Święto wyszło idealnie, mamo. Najlepsze jego urodziny. I pierwszy dzień mojej nowej wolności.
Jutro wymieni zamki. A w poniedziałek wniesie pozew o rozwód. To nie będzie łatwe będą krzyki, groźby, targowanie się o widelce. Już nie miało to jednak znaczenia. Ważne, iż pierwszy raz od lat nie zjadła kolacji samotnie. Zjadła ją z sobą kobietą mądrą, silną i wolną, którą znów zaczęła szanować.
Czasami trzeba się odważyć zamknąć pewien rozdział, by odetchnąć pełną piersią i na nowo docenić siebie. Szacunek do własnej godności to pierwszy krok do szczęścia.
