Po podniesieniu świadczenia z 4000 zł do 7000 zł rząd i ZUS zapowiadają kolejne ułatwienia dla rodzin organizujących pochówek. Najważniejsze mają być krótsze terminy wypłat, mniej formalności oraz nowy system elektroniczny, który ma usprawnić składanie wniosków przez zakłady pogrzebowe.
Zasiłek pogrzebowy jest już wyższyOd 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. To duża zmiana, ponieważ przez wiele lat świadczenie pozostawało na poziomie 4000 zł. W praktyce oznacza to wzrost o 3000 zł.
Podwyżka była długo oczekiwana przez rodziny, branżę pogrzebową i organizacje społeczne. Koszty pochówków w ostatnich latach znacząco wzrosły. Trumna, urna, miejsce na cmentarzu, transport, ceremoniał, opłaty administracyjne i usługi zakładu pogrzebowego sprawiają, iż całkowity koszt pogrzebu często przekraczał wcześniejszą kwotę świadczenia.
Nowa kwota ma lepiej odpowiadać realnym wydatkom. Nie oznacza jednak, iż w każdej sytuacji pokryje wszystkie koszty. W wielu miastach pochówek przez cały czas może kosztować więcej niż 7000 zł.
Kto może otrzymać pieniądze?Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Najczęściej są to członkowie rodziny zmarłego, ale nie tylko oni mogą wystąpić o świadczenie.
O pieniądze może ubiegać się także pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina, powiat, osoba prawna, instytucja religijna albo inna osoba, jeżeli faktycznie poniosła koszty pochówku.
W przypadku członków rodziny świadczenie przysługuje w pełnej wysokości. Dla osób spoza rodziny obowiązuje zasada, iż wypłata nie może być wyższa niż faktycznie poniesione, udokumentowane koszty.
Jeśli pogrzeb opłaciło kilka osób lub instytucji, zasiłek może zostać podzielony proporcjonalnie do poniesionych wydatków.
ZUS ma wypłacać szybciejJedną z najważniejszych zmian jest skrócenie czasu oczekiwania na wypłatę pieniędzy. Według informacji przekazywanych przez ZUS termin wypłaty został skrócony z 30 do 14 dni.
To ważna zmiana dla rodzin, które często muszą zapłacić za pochówek bardzo szybko. Pogrzeb organizuje się zwykle w krótkim czasie, a faktury i zaliczki pojawiają się niemal od razu.
ZUS informuje również, iż średni czas wypłaty pieniędzy jest w tej chwili krótszy i wynosi około 9 dni. Dla wielu osób może to oznaczać realną ulgę, szczególnie gdy nie mają oszczędności na pokrycie nagłych kosztów.
Mniej dokumentów dla rodzinKolejne ułatwienie dotyczy formalności. Część danych ZUS może pobierać bezpośrednio z Urzędu Stanu Cywilnego. Dzięki temu rodziny nie zawsze będą musiały samodzielnie dostarczać wszystkie dokumenty.
To szczególnie ważne, ponieważ formalności po stracie bliskiej osoby bywają dla wielu osób bardzo obciążające. Wypełnianie formularzy, zbieranie zaświadczeń i kompletowanie rachunków często odbywa się w najtrudniejszym emocjonalnie momencie.
Uproszczenie procedur ma sprawić, iż wniosek o zasiłek będzie łatwiejszy, a ryzyko błędów mniejsze.
Zakłady pogrzebowe zyskają nowy systemKolejne zmiany mają wejść w życie od 2027 roku. Zakłady pogrzebowe mają otrzymać specjalny system elektroniczny do składania wniosków o zasiłek pogrzebowy.
W praktyce ma to pomóc rodzinom, które często upoważniają firmę pogrzebową do załatwienia części formalności. Do tej pory takie rozwiązanie również było stosowane, ale teraz ma zostać lepiej uregulowane i przeniesione do systemu elektronicznego.
Celem jest szybszy obieg dokumentów i mniej papierowych procedur. Rodzina ma nie musieć samodzielnie chodzić między urzędami, jeżeli zdecyduje się powierzyć sprawę zakładowi pogrzebowemu.
Możliwy będzie podział wypłatyWażną zmianą jest także możliwość podziału wypłaty świadczenia. Część pieniędzy może trafić bezpośrednio do zakładu pogrzebowego, a pozostała kwota do osoby, która organizuje pochówek.
To rozwiązanie może być wygodne wtedy, gdy zakład pogrzebowy rozlicza część kosztów bezpośrednio, a rodzina pokrywa inne wydatki samodzielnie.
Dzięki temu świadczenie ma lepiej odpowiadać realnemu przebiegowi organizacji pochówku. W praktyce pogrzeb rzadko opłacany jest jednym przelewem i jedną fakturą. Koszty rozkładają się między różne usługi i różnych odbiorców.
Dodatkowa pomoc przy drogich pogrzebachNowe przepisy przewidują również możliwość uzyskania dodatkowego wsparcia z pomocy społecznej. Chodzi o zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu.
Taka pomoc może być przyznana w sytuacji, gdy po zmarłym nie przysługuje standardowy zasiłek pogrzebowy. Może też dotyczyć przypadków, gdy koszty pochówku są wyjątkowo wysokie i trudne do przewidzenia.
Przykładem może być sprowadzenie ciała z zagranicy. Takie procedury bywają bardzo kosztowne, a standardowe świadczenie może nie wystarczyć na pokrycie wszystkich wydatków.
Co istotne, dodatkowa pomoc ma nie być uzależniona od kryterium dochodowego. To oznacza, iż liczyć się będzie sama sytuacja związana z kosztami pogrzebu, a nie wyłącznie dochód rodziny.
Zasiłek ma być waloryzowanyNowa kwota świadczenia nie musi pozostać stała na wiele lat. Przepisy przewidują mechanizm waloryzacji. Zasiłek pogrzebowy ma być podnoszony od 1 marca, jeżeli inflacja w poprzednim roku przekroczy 5 proc.
To ważne zabezpieczenie, bo koszty usług pogrzebowych mogą rosnąć. Gdyby świadczenie znowu przez wiele lat pozostawało bez zmian, jego realna wartość stopniowo by malała.
Jednocześnie nie zdecydowano się na automatyczną coroczną waloryzację bez względu na poziom inflacji. Argumentowano to obawą, iż regularna podwyżka mogłaby wpływać na wzrost cen usług pogrzebowych.
ZUS wypłaci miliardy złotychSkala świadczenia jest ogromna. W 2026 roku na zasiłki pogrzebowe zaplanowano ponad 2,6 mld zł. Od początku roku do 11 maja do ZUS wpłynęło ponad 115 tys. wniosków, a suma wypłat przekroczyła 859 mln zł.
Dane te pokazują, iż zasiłek pogrzebowy jest jednym z tych świadczeń, które dotyczą bardzo wielu rodzin. Choć mówi się o nim rzadziej niż o emeryturach, rentach czy świadczeniach rodzinnych, w trudnym momencie ma ogromne znaczenie praktyczne.
Dla wielu osób to jedyna szybka forma wsparcia przy organizacji pochówku.
Rodziny czekają na prostsze proceduryPodwyżka zasiłku do 7000 zł była pierwszym krokiem. Teraz najważniejsze mają być rozwiązania organizacyjne: szybsza wypłata, mniej dokumentów, elektroniczne wnioski i lepsza kooperacja z zakładami pogrzebowymi.
Zmiany są istotne, bo pogrzeb to sytuacja nagła, kosztowna i bardzo obciążająca emocjonalnie. Rodzina nie powinna w takim momencie gubić się w formalnościach ani długo czekać na pieniądze.
Nowe zasady mają sprawić, iż pomoc będzie nie tylko wyższa, ale też bardziej dostępna. Dla wielu rodzin może to oznaczać mniej stresu w jednym z najtrudniejszych momentów życia.
