Nazywam się Robert, mam czterdzieści jeden lat i przez jedenaście lat byłem mężem Kasi. Piszę to nie po to, żeby się bronić — bo wiem, iż i tak nikt mnie nie usprawiedliwi — tylko dlatego, iż w tej historii jest coś, czego teściowa nigdy nie widziała, bo nie mogła.
Zacznę od tego, iż nienawidziłem tego warsztatu, zanim jeszcze wszedłem w tę rodzinę. Stał przy ulicy Fordońskiej w Bydgoszczy, kawał blachy i betonu, gdzie ojciec Kasi, pan Zenon, spędził trzydzieści lat swojego życia. Pachniało tam olejem silnikowym i mokrym kartonem, a na ścianie wisiał kalendarz z Castrolem sprzed dwóch sezonów, bo nikt go nie zdejmował z sentymentu. Kiedy Zenon umarł na zawał w dwa tysiące dwudziestym drugim, warsztat zapisał w testamencie na Kasię i na mnie po połowie. Nie na Irenę, jego żonę. To była jego decyzja, nie moja — ale to ja od tamtej pory słyszałem od teściowej, iż "zawsze coś kombinowałem".
Prawda jest taka, iż ja tam pracowałem od piętnastu lat, na etacie, za marne pieniądze, bo Zenon płacił mi jak rodzinie, czyli źle. Kasia nigdy tam nie postawiła stopy poza świętami. Kiedy ojciec umarł, to ja prowadziłem warsztat dalej, spłacałem raty za podnośnik, załatwiałem klientów, a Kasia siedziała w domu z naszym synem Antkiem, który miał wtedy sześć lat. To wtedy zacząłem pić więcej piwa niż powinienem — nie dlatego, iż mnie to bawiło, tylko dlatego, iż nie umiałem inaczej rozładować tego, co się we mnie zbierało po dwunastu godzinach pod samochodem i powrocie do domu, gdzie Kasia już na mnie nie czekała z kolacją, tylko zostawiała talerz w lodówce, przykryty folią, bez słowa.
Irena, moja teściowa, miała wtedy sześćdziesiąt trzy lata i mieszkała trzy przystanki tramwajem od nas, na Wyżynach. Przychodziła co niedzielę na obiad. W marcu dwa tysiące dwudziestego trzeciego, kiedy krążyła przy stole z półmiskiem schabowego, zatrzymała się przy moim talerzu i zapytała, wprost, bez owijania:
— Robert, czemu warsztat nie jest zapisany na trzy osoby? Czemu ja w tym nie mam udziału, skoro to był majątek mojego męża?
Odłożyłem widelec.
— Bo tak napisał w testamencie, Ireno. Ja tego nie wymyśliłem.
— Zenon by tego nie chciał, żeby matka została z niczym — powiedziała, kładąc na talerzu Antka odciętą krawędź tłuszczu, którego chłopak nie jadł. — Ale ty pewnie już to sobie jakoś załatwiłeś, co?
— Masz mieszkanie, emeryturę i działkę w Osielsku, Ireno. Nie zostałaś z niczym. Ja zostałem z warsztatem, który mi zaraz padnie, bo klienci już szeptają, iż "ten od Fordońskiej pije".
Kasia wtedy nic nie powiedziała. Wstała, zabrała talerz Antka do kuchni, choć chłopak jeszcze jadł, i zamknęła za sobą drzwi trochę mocniej niż trzeba.
Przez następny rok te niedzielne obiady wyglądały tak samo — Irena stawiała pytanie przy krojeniu mięsa, ja odpowiadałem coraz krócej, Kasia znikała w kuchni. Warsztat tymczasem tracił klientów jeden po drugim. Pamiętam dzień, kiedy pan Mirek, który przyjeżdżał do nas z Fordonu od dziesięciu lat na wymianę oleju, stał w progu, kluczyki w ręce, i powiedział tylko:
— Wiesz, Robert, może pojedę teraz do tego nowego na Kapuściska. Bliżej mi.
Wiedziałem, iż to nie było bliżej. Zamknąłem za nim rolety o wpół do czwartej, chociaż zwykle pracowałem do siódmej, i siedziałem w biurze warsztatu z butelką piwa, patrząc na kalendarz Castrola, który wisiał tam od dwóch sezonów za długo.
To ja przepisałem swoją połowę warsztatu na Kasię, kiedy zrozumiałem, iż nasze małżeństwo się kończy. Zrobiłem to w kancelarii przy Gdańskiej, u notariusza, którego nazwiska już nie pamiętam, w marcu dwa tysiące dwudziestego czwartego. Nie zrobiłem tego z wyrachowania. Zrobiłem to, bo wiedziałem, iż nie dam rady prowadzić tego miejsca sam, iż Antek potrzebuje matki, która ma coś swojego, i iż ja i tak wszystko zawalę, jeżeli zostanę przy tym warsztacie dłużej.
Kasia przyjęła papiery bez słowa. Irena dowiedziała się dwa tygodnie później i przyszła sama, bez zapowiedzi, kiedy pakowałem resztę swoich rzeczy do kartonów w naszym starym mieszkaniu na Szwederowie. Usłyszałem dzwonek, potem jej kroki na schodach, wolniejsze niż kiedyś, bo kolano dawało jej się we znaki od lat.
Stanęła w progu w tym swoim zielonym płaszczu, tym samym, co nosiła od lat, z torebką wciąż zawieszoną na przedramieniu, jakby nie planowała zostać dłużej niż minutę.
— Kasia mi powiedziała — zaczęła. — Że oddałeś swoją część.
— Tak.
— Cały warsztat. Bez niczego dla siebie.
Nie odpowiedziałem. Zawiązywałem karton z narzędziami Zenona — te same klucze płaskie, które leżały w tej samej skrzynce od piętnastu lat, tylko teraz nie było już nikogo, kto mógłby powiedzieć, do kogo należą.
Irena podeszła bliżej, popatrzyła na otwarty karton, na przetarte imadło, które Zenon kupił jeszcze w latach osiemdziesiątych.
— Myślałam, iż to zrobiłeś, żeby się odkupić — powiedziała cicho. — Że chcesz, żeby ktoś ci wybaczył.
— Nie chciałem niczego odkupić, Ireno. Po prostu nie dałbym rady tego prowadzić. A Antek potrzebuje matki, która ma swoje miejsce, nie mojej litości.
Zamilkła na chwilę, dłonią przejechała po klapie kartonu, jakby sprawdzała, czy jest dobrze zaklejony.
— Bałam się przez te wszystkie lata — powiedziała — iż to ja zawiodłam córkę. Że nie dałam jej ojca, który by przy niej został do końca.
Nic na to nie odpowiedziałem. Ona też nie czekała na odpowiedź. Odwróciła się, poprawiła pasek torebki na ramieniu i wyszła, nie zamykając za sobą drzwi.
Słyszałem, jak schodzi, stopień po stopniu, trzymając się poręczy. Na najniższym piętrze zatrzymała się na chwilę — może z powodu kolana, może nie — i powiedziała, już nie do mnie, może do siebie, ale wystarczająco głośno, żebym usłyszał przez otwarte drzwi klatki:
— Zenon zostawił po sobie warsztat. A ty zostawiłeś coś innego.
Nie dosłyszałem, co dokładnie miała na myśli, bo drzwi na dole trzasnęły. Zostałem w pustym mieszkaniu, z kartonem pełnym narzędzi Zenona, zaklejonym taśmą, gotowym do przewiezienia na Fordońską, gdzie miały teraz czekać na Kasię i na Antka.
