Zatybrze, czyli rzymskie Trastevere – co warto tu zobaczyć

Zatybrze w Rzymie to jedna z najbardziej klimatycznych dzielnic Rzymu. Położona jest na zachodnim brzegu Tybru, naprzeciwko historycznego centrum miasta. Jest znana z wąskich, brukowanych uliczek, tętniących życiem, z artystycznego klimatu oraz autentycznych rzymskich restauracji i barów. To podobno tutaj Rzym pokazuje swoje najbardziej autentyczne oblicze, codzienne, nieco chaotyczne, ale pełne życia. Co zobaczyć na Zatybrzu, o tym przeczytacie w tym wpisie. Co wyróżnia Zatybrze?️ Historia i atmosfera, bowiem dzielnica była kiedyś zamieszkana głównie przez rzemieślników i robotników portowych. Dziś przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów swoim bohemicznym klimatem. Zatybrze przez wieki zachowało swój własny charakter, odrębny od monumentalnego centrum. Obok średniowiecznych kościołów znajdziesz tu place pełne mieszkańców, warsztaty rzemieślnicze, punkty widokowe i miejsca, w których historia splata się z teraźniejszością. W tym artykule pokażę Ci, co warto zobaczyć na Zatybrzu, by naprawdę poczuć jego klimat. Wybierasz się do Rzymu? Planujesz weekendowy wypad do Wiecznego Miasta? Koniecznie zajrzyj do tego wpisu. Gdzie leży Zatybrze – jak dotrzeć do Trastevere Jak dostać się na Zatybrze? Nie dojeżdża tu metro, niemniej spokojnie dotarcie nie jest trudne. Ten obszar Rzymu znajduje się w pobliżu Watykanu i równolegle do historycznego centrum, oddzielona Tybrem od Piazza Venezia i Koloseum. I właśnie do Zatybrza dowędrowałam od strony Watykanu wzdłuż Tybru, a był to niezwykle przyjemny spacer. A jeżeli spojrzysz na mapę, to zobaczyć, iż pieszo można tu także dojść z historycznego centrum, np. od Panteonu w 20 minut. No dobrze, a co warto zobaczyć na Zatybrzu? Bazylika Santa Maria in Trastevere – serce dzielnicy To najważniejszy i najbardziej rozpoznawalny zabytek Zatybrza. Bazylika Santa Maria in Trastevere jest jednym z najstarszych kościołów maryjnych w Rzymie. Kościół powstał pierwotnie w latach 340–352, ale na przestrzeni wieków przechodził liczne przebudowy. W VIII i IX stuleciu dodano nawy boczne, natomiast dzwonnicę wzniesiono w XII wieku. Złote mozaiki bazyliki przyciągają wzrok już z daleka. Koniecznie musisz zajrzeć do środka, by zobaczyć średniowieczne dekoracje apsydy i poczuć atmosferę miejsca. Pod ołtarzem głównym znajdują się relikwie świętych przeniesione do bazyliki z katakumb w 790 roku. Są to relikwie Kaliksta, Korneliusza, Juliusza i Kalepodiusza. No i ten sufit! Sam plac przed bazyliką, Piazza di Santa Maria in Trastevere, to idealne miejsce na chwilę odpoczynku i obserwowanie codziennego życia Rzymian. Uliczka Vicolo del Piede i okolice Niedaleko bazyliki oraz Piazza di Santa Maria znajdziecie malutką, niezwykle malowniczą uliczkę. Bujna roślinność tworzy tu naturalne sklepienie, a wieczorne oświetlenie dodaje jej wyjątkowego klimatu. Tutaj również ulokowały się klimatyczne restauracje. Wczesną wiosną, gdy jeszcze zieleni brak, jest tu także bardzo pięknie i nastrojowo. Skąd nazwa „Vicolo del Piede”? Nazwa oznacza dosłownie „Uliczkę Stopy” i odnosi się do antycznej marmurowej rzeźby stopy, która do dziś znajduje się w murze jednego z budynków. To fragment kolosalnego posągu z czasów rzymskich (prawdopodobnie cesarskiego). Tego typu detale często wmurowywano w średniowieczu w domy jako ozdoby lub talizmany. To świetny przykład, jak starożytny Rzym dosłownie wyrasta z codziennej zabudowy miasta. Uliczka Via della Lungaretta To jedna z najbardziej urokliwych ulic Zatybrza, prowadząca wprost do Piazza di Santa Maria, centralnego placu dzielnicy. Jej trasa pokrywa się dokładnie ze starożytną drogą z II wieku p.n.e., znaną jako „Via Aurelia Nova”. W tamtych czasach szlak rozpoczynał się przy moście Ponte Emilio, biegł przez wzgórze Janikulum i kończył się przy bramie Porta Aurelia. Dziś ulica ta zachwyca swoim malowniczym charakterem, będąc jedną z najbardziej fotogenicznych w całym Rzymie. Nazwa pochodzi od słowa lungo – „długa”, i odnosi się do jej wydłużonego przebiegu. W średniowieczu była jedną z głównych arterii handlowych Zatybrza. Mieszkali tu rzemieślnicy, kupcy i zwykli mieszkańcy — stąd jej ludowy charakter, zachowany do dziś. Piazza Trilussa Co jeszcze zobaczyć na Zatybrzu? To jedno z najbardziej charakterystycznych miejsc na Zatybrzu, znajdujące się tuż nad Tybrem, naprzeciwko mostu Ponte Sisto. Jest to popularne miejsce spotkań zarówno mieszkańców, jak i turystów, szczególnie wieczorami, gdy plac tętni życiem. Pomnik poety Trilussy przypomina, iż Trastevere od zawsze było dzielnicą ludową, z własnym dialektem i poczuciem humoru. Fontanna dell’Acqua Paola Będąc na Zatybrzu koniecznie musisz przespacerować się na Wzgórze Janikulum (Gianicolo). jeżeli to zrobisz, po drodze będziesz mógł podziwiać przepiękną Fontannę dell’Acqua Paola. Mniej znana i nie tak oblegana (w zasadzie wcale), jak najsłynniejsza fontanna Rzymu di Trevi, ale równie piękne i zabytkowa. Zwana potocznie Il Fontanone, to jedna z najbardziej monumentalnych i jednocześnie mniej oczywistych fontann Rzymu, łączy w sobie historię, architekturę oraz spektakularny widok na miasto. Fontanna powstała w 1612 roku z polecenia papieża Pawła V Borghese. Upamiętnia odbudowę starożytnego akweduktu Aqua Traiana (z czasów cesarza Trajana). Miała symbolizować potęgę Kościoła i zdolność papieży do przywracania rzymskiej infrastruktury. Jej styl to wczesny barok. Monumentalna fasada przypomina łuk triumfalny. Zobaczysz tu pięć wielkich arkad z inskrypcją papieską. Do jej budowy wykorzystano elementy z antycznych budowli, m.in. marmur z Forum Romanum. Woda spływa szerokim strumieniem do dużej misy, stąd przydomek „Wielka Fontanna”. Pojawia się w kilku filmach, m.in. „La grande bellezza” Paolo Sorrentino. Często wykorzystywana jako symbol „prawdziwego”, nienachalnego Rzymu. Dawniej była jednym z głównych punktów zaopatrzenia miasta w wodę. To połączenie historii Rzymu, barokowej architektury i jednego z najlepszych widoków na miasto, bez tłumów i pośpiechu. Wzgórze Janikulum (Gianicolo) O tym miejscu pisałam już we wpisie Rzym na weekend – plan zwiedzania. To jedno z najpiękniejszych miejsc widokowych w Rzymie i jednocześnie obszar o ogromnym znaczeniu historycznym. Choć nie należy do siedmiu klasycznych wzgórz Rzymu, od wieków odgrywa istotną rolę w życiu miasta. Podczas poprzednich wizyt w Rzymie nie dotarłam do tego miejsca i zupełnie nie wiem, jak to się stało. Według mnie punkt obowiązkowy i piszę to z perspektywy osoby, która zaległości nadrobiła i podziwiała ze wzgórza niesamowitą panoramę miasta. Wzgórze Janikulum leży nad dzielnicą Zatybrze (Trastevere). Rozciąga się między Watykanem a południową częścią miasta. To właśnie stąd roztacza się panorama całego historycznego Rzymu. W starożytności to miejsce było obszarem ogrodów i willi. W średniowieczu i epoce nowożytnej pełniło funkcję strategiczną i obronną. To także najważniejsze miejsce walk o Rzym w 1849 roku, podczas obrony Republiki Rzymskiej. Jest silnie związane z postacią Giuseppe Garibaldiego, bohatera zjednoczenia Włoch i to jego pomnik zobaczysz na wzgórzu. Codziennie dokładnie w południe usłyszysz tu wystrzał armatni. Tradycja ta sięga XIX wieku. Strzał miał synchronizować zegary kościelne w całym mieście. Trastevere wieczorem – zupełnie inne oblicze Po zmroku Zatybrze zmienia się nie do poznania. Zapalają się światła restauracji, z wnętrz dobiega gwar rozmów, a place wypełniają się ludźmi. To najlepszy moment, by poczuć, iż Trastevere nie jest muzeum, ale żywą częścią miasta. choćby jeżeli nie planujesz kolacji, warto tu wrócić wieczorem na krótki spacer lub po prostu zatrzymać się na nocleg. Gdzie zjeść na Zatybrzu? Zatybrze słynie z tradycyjnej rzymskiej kuchni i nieformalnej atmosfery. Jakie miejsce, jaki lokal wybrać na obiad czy kolację na Zatybrzu? Trattorie z historią – rodzinne lokale serwujące klasyki, takie jak cacio e pepe, carbonara czy amatriciana. Wiele z nich działa tu od pokoleń. Małe pizzerie i bary – idealne na szybki posiłek lub lampkę wina po spacerze. Uważaj na „pułapki turystyczne” – lokale z bardzo rozbudowanym menu i nachalnymi kelnerami rzadko oferują autentyczne smaki. Zamiast konkretnej restauracji często lepiej wybrać miejsce pełne Włochów – to najlepsza rekomendacja. A konkretne polecane lokale znajdziesz w artykule na stronie Kierunek Włochy – Co zobaczyć na Zatybrzu. Ich rekomendacje zawsze się sprawdzają.