Zapach zapiekanej dyni

Piotr Wieczorek pamiętał tylko jedno: matka nigdy nie dawała mu więcej niż piętnaście minut na obiad. Piętnaście minut, potem znowu do warsztatu, do papierów, do klientów, którzy dzwonili choćby w niedzielę. Dwadzieścia sześć lat prowadził serwis samochodowy przy ulicy Kwiatowej w Tarnowie – ten sam, który jego matka, Zofia, otworzyła razem z mężem w tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym drugim roku, kiedy tylko co skończyła szkołę mechaniczną i nikt nie wierzył, iż kobieta utrzyma taki biznes.

Teraz siedział w poczekalni szpitala na Szpitalnej, trzymając w ręku kubek z automatu, który smakował jak spalona guma. Matka leżała na piątym piętrze, po drugim zawale. Lekarz powiedział, iż rokowania są niepewne. A obok niego, na tym samym krześle z plastiku, siedziała jego siostra Kasia – młodsza o sześć lat, ta, która wyjechała do Wrocławia zaraz po maturze i wracała do Tarnowa może trzy razy do roku.

– Mama chciała, żebym to ja przejął warsztat – powiedział cicho. – Sama mi to mówiła, jeszcze zanim zachorowała.

– Mama mówiła mi co innego – odparła Kasia, nie patrząc na niego. Grzebała w telefonie, przewijała jakieś zdjęcia. – Że warsztat ma być podzielony po połowie. Że pracowała na niego całe życie i nie chce, żeby jedno dziecko dostało wszystko, a drugie nic.

Piotr poczuł, jak żołądek mu się ściska. Nie dlatego, iż chodziło o pieniądze. Warsztat to były dwadzieścia sześć lat jego życia – wstawał o piątej, żeby otworzyć bramę, znał na pamięć każdego klienta, każdą usterkę silnika Fiata 126p, którego jeszcze ktoś tam trzymał w garażu jako zabytek. Kasia nie odróżniłaby klucza nasadowego od śrubokręta.

– Ty choćby nie wiesz, jak to działa – powiedział.

– A ty choćby nie zapytałeś, czy chcę w tym uczestniczyć – odpowiedziała. – Może chcę sprzedać swoją część. Może potrzebuję tych pieniędzy bardziej niż ty myślisz.

Nie zdążyli dokończyć, bo drzwi na korytarzu się otworzyły i wyszła pielęgniarka, mówiąc, iż mogą wejść, ale tylko jedno po drugim, matka jest bardzo osłabiona.

Piotr wszedł pierwszy. Zofia leżała podłączona do kroplówki, twarz miała bladą, ale oczy otworzyła, kiedy usłyszała jego kroki.

– Synku – powiedziała cicho. – Przynieś mi tę teczkę z domu. Niebieską, z szuflady w kredensie. Trzeba to załatwić, zanim będzie za późno.

Piotr obiecał, choć w głowie miał tylko jedną myśl: co jest w tej teczce i dlaczego matka nagle mówi o "załatwianiu", jakby wiedziała, iż czasu zostało niewiele.

Dwa dni później, kiedy stan Zofii się ustabilizował na tyle, iż lekarze pozwolili jej wrócić do domu na rekonwalescencję, Piotr przywiózł jej teczkę. Usiedli we troje przy kuchennym stole – tym samym, przy którym jadali kolacje przez całe dzieciństwo, z ceratą w kwiatki, którą matka zmieniała raz na dziesięć lat.

Zofia otworzyła teczkę drżącymi rękami. W środku był akt notarialny, sporządzony jeszcze trzy lata wcześniej, o czym żadne z dzieci nie wiedziało.

– Napisałam to, kiedy jeszcze byłam zdrowa i mogłam myśleć jasno – powiedziała. – Warsztat zostaje w całości dla Piotra. To on w niego włożył życie, to on tam pracuje od osiemnastego roku życia. Ale Kasiu – spojrzała na córkę – tobie zapisałam mieszkanie na Krakowskiej. To, które wynajmujemy. Warte jest tyle samo, co warsztat, może więcej, bo rynek nieruchomości w Tarnowie poszedł w górę. Sprawdziłam u rzeczoznawcy. Sto dziewięćdziesiąt tysięcy złotych warsztat, sto osiemdziesiąt pięć tysięcy mieszkanie. Różnicę dorzucę wam z oszczędności, żeby było równo co do grosza.

Kasia zamilkła. Piotr też. Bo prawda była taka, iż przez te wszystkie lata każde z nich wyobrażało sobie inną wersję niesprawiedliwości – on bał się, iż matka odda połowę warsztatu siostrze, która nigdy nie wkręciła świecy zapłonowej; ona bała się, iż zostanie z niczym, bo to nie ona codziennie jeździła do matki, nie ona nosiła jej zakupy, nie ona siedziała przy łóżku w szpitalu tak często jak brat.

– Dlaczego nam nie powiedziałaś wcześniej? – zapytała w końcu Kasia.

– Bo baliście się was oboje o coś, co nigdy nie miało być powodem do kłótni – odpowiedziała Zofia. – A ja nie chciałam, żebyście się o mnie martwili, myśląc, iż planuję umierać. Chciałam tylko mieć to załatwione, na wszelki wypadek.

Kasia wzięła do ręki dokument dotyczący mieszkania. Przesunęła palcem po numerze księgi wieczystej, jakby chciała się upewnić, iż to prawdziwe.

– Ja nie musiałam czekać na to, żeby wiedzieć, iż mama mnie kocha – powiedziała cicho, bardziej do siebie niż do brata. – Musiałam tylko wiedzieć, iż nie zostanę pominięta.

Tydzień później poszli razem do notariusza przy ulicy Krakowskiej, żeby formalnie potwierdzić podział, zgodnie z życzeniem matki, dopóki jeszcze mogła to podpisać własnoręcznie. Piotr trzymał w ręku klucze do warsztatu, które od tego dnia były już tylko jego, bez żadnego "ale" wiszącego nad głową. Kasia wyszła z kancelarii z aktem własności mieszkania w kopercie i od razu zadzwoniła do biura nieruchomości, żeby ustalić nowy czynsz najmu – już na swoje konto, nie na konto matki.

Zofia czekała na nich w samochodzie, zbyt słaba, żeby wejść po schodach. Kiedy oboje wsiedli, nie zapytała, kto jest zadowolony bardziej. Tylko wyjęła z torebki dwa słoiki przecierów z dyni, które sama jeszcze zdążyła zrobić na jesieni, zanim trafiła do szpitala, i podała każdemu po jednym.

– Na zimę – powiedziała. – Żebyście pamiętali, iż to jeszcze ja gotuję w tym domu, a nie wy się mną opiekujecie.

Piotr roześmiał się pierwszy, potem Kasia. W samochodzie pachniało dynią i benzyną z jego kurtki roboczej, i tym zapachem tarnowskiej jesieni, który obydwoje znali z dzieciństwa, kiedy jeszcze żadne z nich nie liczyło metrów kwadratowych ani złotówek.