Kiedy wróciłam od siostry z Poznania, drzwi do mojego mieszkania na Woli otworzyły się tylko do połowy. Od progu aż do kuchni stały kartonowe pudła, a na jednym z nich mazakiem było napisane: „Zastawa. Ostrożnie". Oprócz pudeł w salonie leżał zrolowany dywan, którego nigdy w życiu nie widziałam. Na kuchennym stole czekała karteczka od teściowej: „Aniu, mam remont. Niech moje rzeczy postoją u was. Niedługo".
Odłożyłam tę karteczkę na blat i pomyślałam, iż w gruncie rzeczy mogłam się tego spodziewać.
Mieszkałam z mężem w kawalerce przerobionej na dwa pokoje, w bloku z lat siedemdziesiątych, gdzie w piwnicy zawsze pachniało wilgocią, a sąsiad z góry codziennie o dwudziestej drugiej puszczał radio Zet na cały regulator. Robiłam torty na zamówienie — moja mała firma, zgłoszona jako działalność nierejestrowana, przynosiła niewielkie, ale stałe pieniądze. Do siostry jeździłam co lato na tydzień, i tam, w jej domu na przedmieściach, oddychało mi się dużo swobodniej niż we własnej kuchni. Ale właśnie w czasie mojego wyjazdu teściowa, Bożena, rozwinęła szeroko zakrojoną akcję.
Najpierw zadzwoniłam do Marka. Mój mąż to człowiek wygodny — kiedy jego matka coś postanowiła, nigdy się nie sprzeciwiał.
— Marek — zaczęłam — tu twoja mama przywiozła pudła. Co to ma być?
— Remont — odpowiedział beznamiętnie. — Mówi, iż niedługo.
— Niedługo to ile?
— Sama wiesz, jak to jest z remontami.
Remontu nie można skończyć, można go tylko przerwać — pomyślałam.
— A co ja mam robić, Marek? Mam zamówienie na tort weselny na sobotę, a w kuchni nie da się przejść.
— Wytrzymaj trochę, coś wymyślimy.
Odłożyłam telefon. Wytrzymaj. Cała rozmowa.
Rano zadzwoniłam do teściowej.
— Pani Bożeno — powiedziałam — proszę zabrać te pudła do soboty. Mam zamówienie, potrzebuję całej kuchni.
— Do soboty? A gdzie ja to zabiorę? Na ulicę, czy co?
— Choćby na działkę. Albo do koleżanki. Gdziekolwiek, ale do soboty.
— Zobaczę, co da się zrobić — mruknęła bez przekonania i się rozłączyła.
Nadeszła sobota. Pudła stały tam gdzie stały. Dywan też. A na dodatek, kiedy byłam na targu na Bemowie po malinowy dżem do nadzienia, w mieszkaniu przybyła jeszcze komoda z orzecha, potem fotel uszak, a na fotelu leżały koce w foliowych workach. Kiedy teściowa zdążyła to wszystko tu przywieźć — nie mam pojęcia.
Wróciłam do domu z siatkami pełnymi słoików i stanęłam w progu, licząc w myślach nowe sztuki mebli. Odwróciłam się do męża, ten spuścił oczy jak uczniak.
— Marek…
— Wiem, wiem! — podniósł ręce. — Mnie samemu jest głupio. Ale to mama, jak jej odmówię?
— Słuchaj, ona ma działkę pod Grójcem. Zapłacę choćby za transport, tylko żeby móc znowu swobodnie chodzić po własnej kuchni.
— Pomyślę — obiecał. Mówił dokładnie tak jak jego matka. I było jasne, iż nic z tym nie zrobi. Jak w każdym konflikcie, Marek czekał, aż samo się rozejdzie po kościach — najlepiej z moim udziałem w rozgryzaniu problemu.
No dobrze — pomyślałam. jeżeli góra nie chce przyjść do Mahometa…
Bożena przyjechała po kilku dniach. Z fachowcem od przeprowadzek. Ten dźwigał jakieś zawiniątka i deskę do prasowania.
— Jeszcze troszkę — oznajmiła teściowa. — Postaw pod ścianą, Zenek.
Fachowiec odstawił deskę i wyszedł. Bożena przeszła się po mieszkaniu, zajrzała do każdego pokoju, do kuchni. Dotknęła krawędzi pudła, poprawiła coś w komodzie gestem gospodarskim, jakby była u siebie. Stanęła na środku kuchni, jakby sprawdzała, czy wszystko jest tam, gdzie sama by to ustawiła.
— Pani Bożeno — zaczęłam — prosiłam, żeby pani zabrała rzeczy. Nie zabrała pani. I jeszcze pani dowiozła. Nie mam gdzie pracować, nie mam gdzie spać.
— Ojej, co ty ciągle o tym samym. Mieszkanie jest Marka. Przywożę rzeczy do syna, jeżeli już coś. Więc lepiej siedź cicho.
Mieszkanie jest Marka. Przypominała mi o tym przy każdej okazji. I zawsze czułam się jak kociak, którego tłucze się nosem: to mieszkanie Marka, a ty tu nikt. A ja mam prawo robić tu, co chcę, bo jestem matką Marka. I on mi nigdy słowa wbrew nie powie.
Zacisnęłam zęby i policzyłam w myślach do dziesięciu.
— Pani Bożeno — powiedziałam — dzisiaj do wieczora zabiera pani wszystkie swoje rzeczy. Do ostatniej sztuki. jeżeli coś zostanie, rozdam to sąsiadom.
— Ty co, powariowałaś?
— Usłyszała pani mnie dobrze.
Chrząknęła, wymruczała coś pod nosem, wyraźnie nieprzychylnego, i wyszła. Wiedziałam, iż swój remont przeczekuje u jednej z koleżanek z klatki po sąsiedzku — u Grażyny z Ursynowa, jak się później okazało.
Wieczorem nikt oczywiście po rzeczy nie przyjechał. Zaczęłam działać. Obdzwoniłam sąsiadów.
— Przyjdźcie teraz — mówiłam — komoda, fotel, deska do prasowania, pościel, zastawa. Kto czego potrzebuje, niech bierze, wszystko rozdaję za darmo.
I przyszli. Pani Halina z parteru zabrała pościel i talerze. Kasia, która mieszkała pod nami, wzięła deskę do prasowania, a potem wysłała męża z kolegą i wynieśli fotel. Ja sama wywlokłam pudła na klatkę, wszystkie do jednego. Naliczyłam czternaście kartonów. W mieszkaniu po tej akcji zrobiło się nagle bardzo przestronnie.
Jedno mnie gryzło: jak zareaguje na to teściowa.
Wieczorem wrócił Marek z pracy, zobaczył pudła na korytarzu, zobaczył przestrzeń w mieszkaniu i zamarł w progu z kluczami w dłoni.
— Jak to rozumieć?
— jeżeli góra nie idzie do Mahometa, sama się rozmontowuje — powiedziałam. — Nie martw się, Marku, wszystkie gromy spadną na mnie.
— Ale mama… to są konkretne pieniądze!
— Wcześniej trzeba było myśleć. Prosiłam cię, żebyś zawiózł to na działkę? Prosiłam. Nie zawiozłeś.
— Ale…
— Dałam jej czas do wieczora, żeby zabrała swoje rzeczy. Nie zabrała. I co mi zostało? Czekać dalej?
Marek zamilkł. Pudeł jednak do domu nie wniósł, tak zostały na klatce.
Rano obudził mnie łomot. Ktoś tłukł w drzwi, choć dzwonek działał. Walił pięścią, potem nogą. Wreszcie teściowa — bo to była ona — nacisnęła dzwonek i trzymała go, aż otworzyłam. Marek musiał jej zdążyć zdać relację, bo ledwo wpadła do przedpokoju, wysyczała:
— Ty… gdzie moje rzeczy?!
— U sąsiadów — odpowiedziałam. — I dobrze, iż pani przyjechała, bo za godzinę mają przyjść po komodę.
— Coooo?! Ty… ja ci… to moje rzeczy! Nie miałaś prawa!
— Uprzedziłam panią. Myślała pani, iż żartuję. Nie żartowałam.
Zamilkła na moment. Zmierzyła mnie od stóp do głów — byłam od niej wyższa — i wycedziła lodowatym tonem:
— Wszystko mi odkupisz. Przed sądem. Do ostatniego grosza.
Nie czekając na odpowiedź, otworzyła drzwi na oścież i wypadła na klatkę. Godzinę później przyjechali ludzie z furgonetką i zabrali resztę jej rzeczy.
Do sądu jednak nie poszła. Zamiast tego zadzwoniła do Marka z żądaniem odszkodowania za zniszczoną, jak twierdziła, komodę po jej matce — tę samą komodę, którą oddałam Kasi w idealnym stanie. Marek przyszedł do mnie z tym wieczorem, trzymając w ręku telefon z otwartą aplikacją bankową, ekran świecił mu w twarz.
— Ile chce? — spytałam.
— Trzy tysiące osiemset. Mówi, iż komoda była antykiem.
Odłożyłam ścierkę, którą właśnie wycierałam blat, i po raz pierwszy w tym całym miesiącu powiedziałam mu wprost, co myślę.
— Marek. Ja nie zapłacę ani złotówki. To twoja matka i to ty przez rok pozwalałeś jej robić z naszego mieszkania magazyn. jeżeli chcesz jej zapłacić — to z twojego konta, nie z naszego wspólnego.
Zawahał się. Ale w końcu przelał jej te pieniądze sam, ze swojego oszczędnościowego, tego samego, z którego odkładaliśmy na wakacje. Nie spytał mnie o zgodę i nie musiał — to były jego pieniądze, jego matka, jego decyzja.
Tego samego wieczoru poszłam do notariusza, z którym rozmawialiśmy już wcześniej o rozdzielności majątkowej — coś, co odkładałam od miesięcy, bojąc się, iż to zabrzmi jak nieufność. Teraz wiedziałam, iż to nie nieufność, to porządek. Podpisałam wniosek o rachunek firmowy tylko na moje nazwisko, ten, na który klienci wpłacali zaliczki za torty. Do tej pory był to rachunek osobisty, do którego Marek — i teoretycznie jego matka przez niego — miał wgląd.
Bożena od tamtej pory nie przyjechała do nas ani razu. Marek czasem jeździ do niej sam, w niedziele, na obiad. Ja piekę dalej, mam teraz stały kontrakt z cukiernią na Mokotowie na desery na wesela, i w kuchni, tej samej, w której kiedyś stało czternaście kartonów, zawsze jest miejsce na blachę z tortem. Na półce, gdzie leżały koce teściowej w foliowych workach, stoi teraz mój własny mikser planetarny — kupiony za pieniądze z pierwszego samodzielnego zamówienia po całej tej historii.
