Zamek w Gołuchowie – perła renesansu w samym sercu Wielkopolski

grafywpodrozy.pl 1 dzień temu

Zdjęcie: Zamek w Gołuchowie

Zamek w Gołuchowie to coś więcej niż architektoniczna perełka Wielkopolski – to obietnica przygody, która zaczyna się tuż po przekroczeniu bramy parku. Wznosząca się nad rzeką Ciemną rezydencja, choć wygląda jak sen o francuskim renesansie, skrywa w sobie na wskroś polską duszę i wizję niezwykłej kobiety – księżnej Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej. To właśnie ona, kierowana patriotycznym obowiązkiem i bezgraniczną pasją, zamieniła dawne mury obronne w jedno z najwspanialszych i najbardziej unikatowych muzeów w Polsce.

Przekraczając progi tej rezydencji, wkraczamy do świata, gdzie każdy przedmiot ma swoją tajemnicę, a wizja „życia dla sztuki” jest wciąż żywa i namacalna. Będziemy zwiedzać zamek piękny i wyjątkowy, a na dowód jego niezwykłej fotogeniczności warto wspomnieć, iż jego mury i wnętrza stały się scenografią dla blisko 50 produkcji filmowych, w tym kultowej „Akademii Pana Kleksa”.

🏰 Niezbędnik turysty 2026

📍 Lokalizacja: Gołuchów k. Kalisza (trasa DK12).
🎟️ Bilety do Zamku: 20 zł (normalny), 13 zł (ulgowy), 1 zł (uczniowie/studenci do 26 lat).
🆓 Darmowe zwiedzanie: W każdy wtorek (ekspozycja stała zamku).
🌳 Park i Żubry: Wstęp bezpłatny 7 dni w tygodniu.
⏰ Godziny (Zamek): 10:00 – 17:00 (sezon letni), 9:00 – 16:00 (sezon zimowy). Poniedziałek: zamknięte.
🦌 Zagroda Żubrów: Czynna codziennie od 9:00 do zmroku.
🅿️ Parking: Płatny, przy ul. Działyńskich (blisko wejścia do parku).
🐕 Psy: Dozwolone w parku (na smyczy). Zakaz wprowadzania do zamku i pod zagrodę żubrów.
📸 Zdjęcia: Dozwolone (bez użycia statywu i lampy błyskowej we wnętrzach).

Spis treści

Mury, które pamiętają wieki – zagadkowe początki
Architektoniczna mozaika – Francja w Polsce
Sanktuarium Polskości – Muzeum, nie dom
Gołuchów, jakiego nie znacie: Tajemnice, skandale i… truskawki
Gołuchów w praktyce: Przewodnik po atrakcjach
1. Zamek: Skarbnica sztuki światowej klasy
2. Park-Arboretum: 150 hektarów spokoju
3. Zagroda Pokazowa Żubrów: Spotkanie z gigantem
4. Muzeum Leśnictwa: Od dybów do podniebnych spacerów
Zamek w Gołuchowie – Bilety i Godziny otwarcia
Gdzie spać w okolicy Zamku w Gołuchowie
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Inne atrakcje w okolicy opisane przez nas
Internetowy przewodnik po Polsce

Mury, które pamiętają wieki – zagadkowe początki

Historia Gołuchowa to układanka, w której wciąż brakuje kilku elementów, co tylko dodaje temu miejscu aury tajemniczości. Oficjalnie przyjmuje się, iż pierwotny dwór obronny wzniósł tu w drugiej połowie XVI wieku Rafał Leszczyński (starosta radziejowski i wojewoda brzesko-kujawski). Była to wówczas surowa, czteroboczna warownia z basztami w narożach, mająca chronić ród i jego dobra.

Jednakże najnowsze badania i prace konserwatorskie przyniosły zaskakujące odkrycia. Odsłonięte fundamenty sugerują, iż historia tego miejsca może być znacznie starsza, a Leszczyński mógł rozbudować już istniejące, wcześniejsze założenie obronne. Czy pod posadzkami kryją się ślady średniowiecznej rycerskiej strażnicy? To pytanie wciąż rozpala wyobraźnię historyków. Wiemy na pewno, iż w XVII wieku Wacław Leszczyński (kanclerz wielki koronny) dodał budowli nieco ogłady, przekształcając ją w okazałą rezydencję magnacką, ale prawdziwa rewolucja miała dopiero nadejść.

Architektoniczna mozaika – Francja w Polsce

To, co widzimy dzisiaj, to efekt wizjonerskiej przebudowy z lat 1875–1885. Izabela z Czartoryskich Działyńska, zakochana we francuskim renesansie, postanowiła nadać starej warowni kostium znad Loary. Zatrudniła wybitnych architektów, w tym Maurycego Ouradou (ucznia słynnego Viollet-le-Duca), by zrealizowali jej marzenie.

Ale Gołuchów to nie jest zwykła kopia. To architektoniczny kolaż. Izabela kazała wmurować w ściany zamku autentyczne, zabytkowe elementy, które sprowadzała z antykwariatów całej Europy.

Oryginalne, renesansowe kominki, portale i ościeża okienne pochodzą z Włoch, Francji i Hiszpanii.
Marmurowe kolumny i rzeźbione detale nie są XIX-wieczną imitacją – to świadkowie historii sprzed stuleci, uratowani przed zniszczeniem i wkomponowani w nową bryłę. Dzięki temu spacer wokół zamku to prawdziwa gra w detektywa – wprawne oko dostrzeże tu mozaikę stylów, która mimo różnorodności tworzy zachwycającą, spójną całość.

Sanktuarium Polskości – Muzeum, nie dom

Warto wiedzieć, iż po wielkiej przebudowie zamek nie miał służyć jako przytulny dom (księżna mieszkała w pobliskiej oficynie). Jego przeznaczenie było wznioślejsze. Miało to być Muzeum – ogólnodostępna skarbnica narodowa.

Izabela stworzyła jedno z pierwszych prywatnych muzeów na ziemiach polskich, które w zamyśle miało przetrwać wieki. W 1893 roku utworzyła Ordynację Gołuchowską, której statut gwarantował nienaruszalność zbiorów i ich powszechną dostępność. Wnętrza zaprojektowano tak, by były tłem dla eksponatów – słynnych waz greckich (jedna z najlepszych kolekcji na świecie!), emalii limogeskich, starożytnego szkła i polskiego rzemiosła artystycznego. To muzeum było aktem patriotyzmu – w czasach zaborów miało przypominać o potędze kultury i chronić dziedzictwo przed grabieżą.

Księżna z pasją i misją – Izabela z Czartoryskich Działyńska

Córka księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, wychowana na emigracji w słynnym Hotelu Lambert w Paryżu, od dziecka oddychała sztuką i polityką. Była kobietą niezwykłą jak na swoje czasy – niezależną, wykształconą i zdeterminowaną. Choć jej małżeństwo z Janem Działyńskim było burzliwe (mąż musiał uciekać z kraju po powstaniu styczniowym), to właśnie Gołuchów stał się jej największą miłością. Swoje życie podporządkowała jednej idei: „Wszystko dla Polski”. Zamiast wydawać fortunę na stroje i bale, inwestowała w dzieła sztuki, które ratowała z rąk obcych antykwariuszy, by przywieźć je do Wielkopolski. Zmarła we Francji, ale zgodnie z jej ostatnią wolą, spoczęła w Gołuchowie – w mauzoleum kaplicy, którą do dziś można odwiedzać w parku. To jej duch unosi się nad każdą komnatą zamku.

Gołuchów, jakiego nie znacie: Tajemnice, skandale i… truskawki

Zamek w Gołuchowie to nie tylko dystyngowane muzeum, ale też miejsce pełne zaskakujących historii, które mogłyby posłużyć za scenariusz niejednego filmu.

Mroczna tajemnica Mauzoleum (Lata 70. XX wieku)

To jedna z najbardziej szokujących historii powojennego Gołuchowa. W latach 70. doszło do brutalnej profanacji i włamania do kaplicy-mauzoleum, gdzie spoczywa księżna Izabella. Złodzieje, licząc na odnalezienie legendarnych skarbów Czartoryskich, nie cofnęli się przed niczym – wyciągnęli ciało księżnej z trumny w poszukiwaniu biżuterii. Choć sprawcy zostali schwytani, incydent ten do dziś budzi grozę wśród mieszkańców i pokazuje, jak wielkie (choć często zgubne) emocje budziło bogactwo Gołuchowa.

Zamek na wielkim ekranie

Wspomnieliśmy o blisko 50 produkcjach filmowych – Gołuchów to absolutny rekordzista. Dlaczego filmowcy go kochają? Bo potrafi „zagrać” wszystko.

W kultowej „Akademii Pana Kleksa” zamek stał się tajemniczą szkołą dla chłopców.
W serialu „Królowa Bona” udawał wawelskie dziedzińce.
Grał też w filmach wojennych, kostiumowych, a choćby w serialu „Rycerze i rabusie”. Malownicze krużganki sprawiają, iż ekipy filmowe rzadko muszą budować dodatkowe dekoracje.

Owocowa rewolucja – stolica truskawki?

Owocowy eksperyment księżnej: Czy wiesz, iż truskawka nie istnieje w naturze? To sztucznie stworzony gatunek, będący efektem skrzyżowania dwóch odmian amerykańskich poziomek. Do Polski ta nowinka trafiła właśnie dzięki takim miejscom jak Gołuchów. To tutaj, w przypałacowych ogrodach, uprawiano te luksusowe owoce w czasach, gdy dla reszty kraju były one jeszcze kompletną zagadką

Europejska liga muzealnictwa

Warto to podkreślić z całą mocą: przed 1939 rokiem Muzeum w Gołuchowie nie było „regionalną placówką”. Była to jedna z najważniejszych prywatnych instytucji kultury w całej Europie. Zbiory waz greckich czy emalii z Limoges konkurowały z kolekcjami w Paryżu czy Londynie. Gdyby nie grabieże wojenne (część zbiorów wywieźli Niemcy, część zaginęła w Rosji), Gołuchów byłby dziś wymieniany jednym tchem obok madryckiego Prado czy florenckiego Uffizi.

Czy wiesz, że…? (Dodatkowe ciekawostki)

Zamek bez kuchni: W samym zamku… nie gotowano. Aby zapachy potraw nie drażniły nozdrzy księżnej i nie niszczyły dzieł sztuki, posiłki przyrządzano w pobliskiej oficynie i dowożono do zamku specjalnym systemem.
Żubry z daru: Zagroda żubrów, którą dziś odwiedzamy, powstała w 1977 roku. Pierwsze zwierzęta przyjechały tu z Białowieży i Niepołomic, by uratować gatunek przed wyginięciem. Gołuchów stał się jednym z kluczowych ośrodków reintrodukcji tych olbrzymów.
Tajemniczy napis: Nad wejściem do zamku widnieje łacińska inskrypcja „Praeteriti memor, futuri non anxius” – co oznacza: „Pamiętny przeszłości, niezatroskany o przyszłość”. To motto idealnie oddaje filozofię Izabelli.

Gołuchów w praktyce: Przewodnik po atrakcjach

Gołuchów to nie tylko zamek – to rozległy kompleks, w którym każda brama i każda alejka kryją osobne muzeum lub naturalną osobliwość. Aby w pełni poczuć klimat tego miejsca, warto zarezerwować sobie cały dzień.

1. Zamek: Skarbnica sztuki światowej klasy

Zwiedzanie warto zacząć od serca posiadłości. Dzisiejsze muzeum w zamku to oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu. Wnętrza zostały zaprojektowane tak, by eksponować niezwykłe kolekcje Izabeli Czartoryskiej.

Co musisz zobaczyć: Sala Stołowa z potężnym kominkiem, Biblioteka oraz słynne wazy gołuchowskie. Warto spojrzeć pod nogi i nad głowę – rzeźbione kasetonowe sufity i intarsjowane parkiety są dziełami sztuki same wymi w sobie.
Ciekawostka: Wiele elementów, które wyglądają na integralną część murów, to tak naprawdę „spoiwa” przywiezione z całej Europy.

2. Park-Arboretum: 150 hektarów spokoju

Zamek otacza jeden z najstarszych i największych parków w Polsce. Został on założony w stylu angielskim, co oznacza, iż ma sprawiać wrażenie naturalnego, niemal dzikiego krajobrazu, choć każdy dąb i każdy strumień został tu starannie zaplanowany przez Adama Kubaszewskiego.

Spacerując alejami, miniesz m.in. Mauzoleum – Kaplicę, w której spoczywa księżna Izabela, oraz liczne mostki nad rzeką Ciemną. To idealne miejsce na sesje fotograficzne – o każdej porze roku park wygląda zupełnie inaczej.

3. Zagroda Pokazowa Żubrów: Spotkanie z gigantem

Idąc leśnymi ścieżkami w głąb parku, dotrzesz do Zagrody Pokazowej Żubrów. To jedno z niewielu miejsc w zachodniej Polsce, gdzie na żywo można zobaczyć te majestatyczne zwierzęta.

Oprócz żubrów, które są niekwestionowanymi królami tego terenu, w sąsiednich zagrodach spotkasz koniki polskie, daniele oraz dziki. To punkt obowiązkowy, który zachwyca nie tylko dzieci, ale i dorosłych. Pamiętaj, aby zachować spokój – żubry cenią sobie ciszę.

4. Muzeum Leśnictwa: Od dybów do podniebnych spacerów

Gołuchów jest unikalny również dlatego, iż mieści się tu jedyne w Polsce Ośrodek Kultury Leśnej. Muzeum Leśnictwa jest rozproszone w kilku budynkach na terenie parku:

Oficyna i Powozownia: Znajdziesz tu wystawy poświęcone historii leśnictwa, narzędziom oraz… trofeom łowieckim.
Owczarnia: To tu często realizowane są wystawy czasowe i edukacyjne.
Spacer w chmurach: To najnowsza część edukacyjnej ścieżki. Kładka pozwala wejść dosłownie między korony drzew, oferując perspektywę, jakiej nie dostrzeżesz z poziomu chodnika. To tutaj najlepiej widać, jak potężne są gołuchowskie dęby (niektóre mają obwód przekraczający 5 metrów!).

5. Co jeszcze warto zobaczyć?

Jeśli masz jeszcze siły, zwróć uwagę na:

Dom Pracy Twórczej (tzw. „Dybul”): Malowniczy budynek, który dawniej służył za mieszkania dla służby i administracji, a dziś przyciąga artystów.
Głaz św. Jadwigi: Ukryty w pobliskim lesie (oddział leśny 214) spoczywa prawdziwy olbrzym – największy głaz narzutowy w Wielkopolsce i jeden z największych w Polsce. Ten granitowy kolos ma aż 22 metry obwodu i niemal 4 metry wysokości, choć duża jego część wciąż pozostaje pod ziemią. Związana jest z nim fascynująca legenda o samej św. Jadwidze Śląskiej, która według podań miała odpoczywać na głazie podczas swoich podróży, a choćby pozostawić na nim odcisk swojej stopy. To miejsce ma w sobie niezwykłą energię i jest obowiązkowym punktem dla miłośników przyrody i dawnych podań.

Więcej o tym niezwykłym pomniku przyrody przeczytacie w naszym osobnym artykule: > Kamień Świętej Jadwigi w Gołuchowie – największy głaz narzutowy w Wielkopolsce – dowiedzcie się, jak tam trafić, co mówią o nim geolodzy i dlaczego nazywany jest „Kamieniem Życia”.

Kamień Świętej Jadwigi w Gołuchowie – największy głaz narzutowy w Wielkopolsce

Informacje praktyczne (stan na 2026 r.)

Planując wizytę w Gołuchowie, warto wziąć pod uwagę, iż każda z atrakcji (Zamek, Zagroda Żubrów, Muzeum Leśnictwa) ma nieco inne zasady wstępu.

Zamek w Gołuchowie – Bilety i Godziny otwarcia

Bilety: Bilet normalny kosztuje 20 zł, ulgowy 13 zł. Dzieci i młodzież ucząca się (do 26. roku życia) korzystają z preferencyjnej stawki 1 zł.
Dzień bezpłatny: W każdy wtorek wstęp na ekspozycje stałe zamku jest bezpłatny.
Godziny otwarcia: * w okresie letnim (kwiecień – wrzesień): wtorek–niedziela w godz. 10:00 – 17:00 (w czwartki do 18:00).
- W sezonie zimowym: wtorek–niedziela w godz. 9:00 – 16:00.
- Uwaga: Ostatnie wejście odbywa się zwykle na 30-45 minut przed zamknięciem.

Zagroda Pokazowa Żubrów

Wstęp: Bezpłatny.
Godziny: Zagroda jest dostępna dla turystów codziennie (również w poniedziałki) od godziny 9:00 do zmroku (maksymalnie do 19:00 w lecie). To idealny punkt na spacer, gdy zamek jest już zamknięty.

Muzeum Leśnictwa (Oficyna, Powozownia, Owczarnia)

Bilety: Obowiązuje osobny bilet (ok. 10-15 zł za cały kompleks budynków).
Spacer w chmurach: Kładka w koronach drzew jest ogólnodostępna w godzinach otwarcia parku, zwykle bez dodatkowych opłat w ramach ścieżki edukacyjnej.

Dojazd i Parkowanie

Samochód: Najwygodniejszy dojazd drogą krajową nr 12. Rekomendujemy główny parking przy ul. Działyńskich (płatny ok. 10-15 zł za cały dzień).
Komunikacja: Z Kalisza kursuje linia podmiejska „12K”, która dowozi turystów niemal pod samą bramę parku.

Gdzie spać w okolicy Zamku w Gołuchowie

Agroturystyka Pod Bocianem To miejsce, które idealnie wpisuje się w klimat wiejskiego odpoczynku. Obiekt cieszy się świetnymi opiniami za czystość oraz niezwykle serdecznych gospodarzy. Jest to doskonała baza wypadowa dla osób, które po zwiedzaniu zamku chcą odpocząć w ciszy i spokoju. Goście chwalą sobie również zadbane otoczenie i komfortowe pokoje.

Link do rezerwacji zarezerwuj nocleg w Agroturystyczne Pod Bocianem

Gołuchów Noclegi u Alicji Przytulny pensjonat położony w samym Gołuchowie, co pozwala na dotarcie do zamku i parku krótkim spacerem. Miejsce charakteryzuje się domową atmosferą i bardzo wysokim standardem wykończenia pokoi. To świetny wybór dla osób ceniących wygodę i lokalizację blisko głównych atrakcji oraz lokalnych sklepów i restauracji.

Link do rezerwacji: Noclegi u Alicji

Gospodarstwo Agroturystyczne „Ranczo-Kajew” Położone zaledwie kilka kilometrów od Gołuchowa, oferuje unikalny klimat wiejskiej sielanki. Oprócz wygodnych noclegów, „Ranczo” przyciąga przestrzenią i możliwością obcowania z naturą. Jest to doskonała opcja dla rodzin z dziećmi oraz osób szukających noclegu z charakterem, nieco z dala od centrum miejscowości.

Link do rezerwacji: Sprawdź dostępność i zarezerwuj

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Czy Zamek w Gołuchowie można zwiedzać z psem?

Do samego zamku (muzeum) oraz do Zagrody Pokazowej Żubrów wprowadzanie psów jest zabronione. Możecie jednak spacerować z pupilem po terenie Parku-Arboretum, pod warunkiem, iż pies jest na smyczy.

2. Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie Gołuchowa?

Aby bez pośpiechu zwiedzić wnętrza zamku, przejść spacerem do żubrów, zobaczyć Muzeum Leśnictwa i wejść na podniebną ścieżkę, należy zarezerwować minimum 3–4 godziny. jeżeli planujecie dodatkowo spacer do Kamienia św. Jadwigi, warto przeznaczyć na Gołuchów cały dzień.

3. Kiedy zwiedzanie Zamku w Gołuchowie jest darmowe?

Dniem bezpłatnego wstępu na ekspozycję stałą w zamku jest wtorek. W pozostałe dni bilety są płatne, jednak spacer po parku oraz wizyta u żubrów są zawsze bezpłatne.

4. Gdzie najlepiej zaparkować samochód?

Największy i najwygodniejszy parking znajduje się przy ulicy Działyńskich. Jest on płatny, ale znajduje się tuż przy wejściu do parku i w bliskiej odległości od zamku oraz punktów gastronomicznych.

5. Czy zamek jest dostępny dla osób niepełnosprawnych?

Z uwagi na historyczny charakter budowli (wysokie progi, wąskie schody i brak wind), zwiedzanie wnętrz zamkowych przez osoby na wózkach inwalidzkich jest znacznie utrudnione lub niemożliwe. Jednak alejki w parku oraz dojście do zagrody żubrów są w większości utwardzone i dostępne.

6. Czy w zamku kręcono „Akademię Pana Kleksa”?

Tak! Zamek w Gołuchowie „zagrał” siedzibę słynnej akademii w kultowej ekranizacji z lat 80. Obiekt pojawił się również w wielu innych produkcjach, takich jak „Królowa Bona” czy „Rycerze i rabusie”.

Inne interesujące miejsca w okolicy opisane przez nas

Więzienie w Kaliszu – zabytkowy budynek dawnego zakładu karnego, który powstał w roku 1846
Drewniany Ratusz w Sulmierzycach – to jedyna taka budowla w Polsce

Internetowy przewodnik po Polsce

Zapraszamy do naszego Interaktywnego przewodnika po Polsce. Mapa ułatwi nawigację po naszych artykułach. Każde zaznaczone na mapie miejsce posiada aktywny link, który przeniesie was do obszernego artykułu. Fotki, historia, zabytki, legendy, godziny otwarcia muzeów, ceny biletów i wiele przydatnych wskazówek. Z mapą planowanie podróży po Polsce staje się proste. To ponad 500 opisanych dokładnie miejsc. W przypadku niektórych miast znajdziecie obszerny przewodnik. I oczywiście mnóstwo fotek, które uwielbiamy robić. Zapraszamy do podróży z nami. Mapa pozostanie zawsze jako pierwsza publikacja na naszej stronie. Będzie zawsze pod ręką. Zaglądajcie tu, ponieważ będziemy cały czas nasz przewodnik rozwijać i uaktualniać.

Otwórz Mapę

Idź do oryginalnego materiału