Mam na imię Konrad, mam trzydzieści cztery lata i jestem mechanikiem samochodowym w Bydgoszczy. Warsztat przy Grunwaldzkiej prowadziła moja teściowa, Halina, od dwudziestu dwóch lat — najpierw z mężem, a po jego śmierci sama, aż w końcu przekazała go mnie i mojej żonie Marcie. A raczej: tak mi się wtedy wydawało, iż przekazała.
Zacznę od tego wieczoru w listopadzie, bo tam wszystko pękło. Siedziałem w biurze warsztatu, tym z kalendarzem PZU na ścianie i kaloryferem, który stukał jak młotek pneumatyczny, i liczyłem faktury za oponę zimową, kiedy Halina weszła bez pukania. Miała na sobie ten swój brązowy płaszcz, w którym zawsze przychodziła, jakby się wybierała na pogrzeb, nie na rozmowę z zięciem.
— Muszę ci coś powiedzieć — zaczęła, siadając na krześle po drugiej stronie biurka, tym rozklekotanym, które sam kiedyś sklecałem z dwóch innych.
Powiedziałem, iż słucham, bo co miałem powiedzieć. Ale ona milczała chwilę, patrząc gdzieś w okno, za którym akurat sąsiad z warzywniaka zamykał kraty na noc.
— Przepisałam warsztat z powrotem na siebie. U notariusza, trzy tygodnie temu.
Odłożyłem długopis, bardzo powoli, jakby to była jedyna rzecz, nad którą wciąż miałem kontrolę. Nie krzyknąłem, nie rzuciłem niczym o ścianę.
— Dlaczego mi nic nie powiedziałaś wcześniej?
— Bo wiedziałam, co powiesz.
I tu muszę być szczery, bo to jest moja wersja, nie jej: przez tamten rok naprawdę oddaliłem się od niej. Nie dlatego, iż jej nie szanowałem. Tylko dlatego, iż codziennie po dziesięciu godzinach pod maską przychodziła i mówiła mi, jak mam ustawiać ceny za wymianę oleju, komu ufać, a komu nie, jakbym miał piętnaście lat, a nie własną rodzinę i kredyt na dwa auta zastępcze. Odpowiadałem coraz krócej. Czasem w ogóle nie odpowiadałem, tylko wychodziłem pod pretekstem klienta. Marta mówiła mi wtedy: „Ona się boi, iż warsztat po ojcu przepadnie w twoich rękach, mów do niej, nie milcz". A ja milczałem, bo łatwiej było milczeć niż tłumaczyć, iż boję się dokładnie tego samego co ona, tylko nie potrafię tego powiedzieć na głos przy niej.
Halina zdjęła okulary, przetarła je rąbkiem płaszcza — robiła to zawsze, kiedy zbierała się na coś trudnego.
— Konrad, ja nie robię tego, żeby cię ukarać. Robię to, bo od czterech miesięcy dzwonię do ciebie w niedzielę i nie odbierasz. Bo Marta mi mówi, iż jesteś w domu, tylko siedzisz w garażu i nie chcesz z nikim gadać.
— To po co ten notariusz, Halina? Papier miał mnie do czego zmusić?
— Bo inaczej nie umiałam.
Wstałem, odsunąłem krzesło tak, iż zazgrzytało o beton, i podszedłem do drzwi na zaplecze. Chciałem po prostu wyjść, tak jak wychodziłem od czterech miesięcy, zostawić ją z tym papierem i pojechać do domu. Ale klamka w tych drzwiach zawsze się zacinała, trzeba było szarpnąć pod kątem, i to szarpnięcie mnie zatrzymało — stałem tam z ręką na klamce, plecami do niej, i nie potrafiłem dokończyć wyjścia.
Za mną było cicho tak długo, iż usłyszałem, jak sąsiad zamyka ostatnią kratę.
Odwróciłem się.
— Halina, ja się bałem, iż jak przyznam, iż sobie nie radzę z częścią rachunków, to powiesz, iż się do tego nie nadaję. Że tata by to zrobił lepiej.
Otworzyła usta, jakby chciała od razu zaprzeczyć, ale nic nie powiedziała. Siedziała z okularami w dłoni, obracała je za jeden zausznik, i dopiero po chwili, kiedy przestała je obracać, odezwała się:
— Ja się bałam dokładnie tego samego. Że jak zapytam wprost, jak ci idzie, to usłyszę, iż ci wcale nie idzie, i będę musiała patrzeć, jak to wszystko się sypie, tak jak sypało się po śmierci Zdzisława.
Nie od razu usiadłem z powrotem. Stałem jeszcze przy tych drzwiach, aż w końcu wróciłem do biurka, ale krzesła nie przysunąłem do końca, zostawiłem kawałek dystansu.
Zrobiła herbatę z ekspresu na zapleczu, tego z odpryskiem na uchu, i przez godzinę mówiliśmy o rzeczach, których nigdy jej nie powiedziałem: iż miałem opóźnienie w ratach za podnośnik, iż bałem się jej to wyznać, iż milczenie było łatwiejsze niż przyznanie się do długu. Ona przyznała, iż pytanie wprost brzmiało w jej głowie jak wyrzut, więc wolała milczeć razem ze mną, aż to milczenie zaczęło ją dusić bardziej niż jakakolwiek kłótnia.
Dwa dni później pojechaliśmy razem do tego samego notariusza przy placu Wolności. Halina nie oddała mi warsztatu z powrotem w całości — i dobrze, bo chyba oboje wiedzieliśmy, iż jeszcze nie byłem gotowy brać na siebie wszystkiego sam. Sporządziliśmy nową umowę: czterdzieści procent udziałów zostaje przy niej, sześćdziesiąt przechodzi na mnie i Martę, a przez najbliższe dwa lata Halina zostaje formalnie na etacie jako doradca techniczny.
Notariusz, starszy pan z wąsem, wypisywał wszystko na maszynie długo, a ja siedziałem obok Haliny i patrzyłem, jak ściska w dłoni te same okulary sprzed dwóch dni, obracając je znowu za zausznik, tym razem szybciej. Kiedy przyszła jej kolej, podpisała się swoim charakterystycznym, pochyłym pismem — tym samym, którym podpisywała mi kiedyś zwolnienia lekarskie z podstawówki, kiedy byłem jeszcze tylko chłopakiem jej córki.
Na parkingu przy placu Wolności otworzyła drzwi swojego starego Passata, rzuciła torebkę na siedzenie pasażera i przez chwilę stała tak, z ręką na dachu auta, jakby jeszcze coś ważyła.
— W środę przyjadę sprawdzić księgi — powiedziała w końcu. — I nie próbuj mi wciskać, iż klocki hamulcowe od tego dostawcy z Torunia są tańsze, bo wiem, iż są gorsze.
— Przyjedź — odpowiedziałem. — Tylko zadzwoń wcześniej, bo mogę być pod autem.
Wsiadła, zatrzasnęła drzwi, opuściła szybę i krzyknęła jeszcze przez nią, już z silnikiem na chodzie, iż w środę i tak przyjedzie bez dzwonienia, bo nigdy nie umiała czekać na telefon ode mnie i teraz też nie zamierza się uczyć. Ruszyła z piskiem opon, które sam kiedyś jej wymieniałem, a ja stałem na tym parkingu i po raz pierwszy od miesięcy naprawdę się z tego śmiałem.
