Po pojawieniu się drugiego przestała myśleć o powrocie do nauki. Powtarzała, iż najważniejsze jest szczęście syna i córki.
Jej mąż odszedł do innej kobiety, gdy dzieci chodziły jeszcze do szkoły. Nie płacił regularnie alimentów, dlatego Ewa pracowała w sklepie, sprzątała biura, a wieczorami szyła firany dla sąsiadek. Czasami spała po cztery godziny.
Nigdy nie kupowała niczego dla siebie. Nosiła ten sam płaszcz przez dwanaście lat, żeby syn Michał mógł dostać komputer. Sprzedała biżuterię po naszej mamie, gdy córka Natalia chciała studiować w innym mieście. Później wzięła pożyczkę na wesele syna i zastawiła mieszkanie, żeby pomóc córce otworzyć salon kosmetyczny.
— Zostaw coś dla siebie — ostrzegałam.
— Dzieci mi kiedyś pomogą — odpowiadała. — Przecież wiedzą, ile dla nich zrobiłam.
Oboje wyprowadzili się daleko. Początkowo dzwonili, później coraz częściej wysyłali tylko krótkie wiadomości. Przyjeżdżali głównie wtedy, gdy czegoś potrzebowali.
Michał prosił o pieniądze na remont. Natalia zostawiała u matki dwójkę dzieci na całe wakacje. Ewa gotowała, prała i zajmowała się wnukami, choć coraz częściej skarżyła się na ból brzucha i osłabienie.
— Idź do lekarza — prosiłam.
— Pojadę, kiedy dzieci wrócą z wakacji. Teraz nie mam z kim zostawić wnuków.
Do lekarza trafiła dopiero kilka miesięcy później. Diagnoza była poważna. Konieczna była operacja, a potem długie leczenie.
Siedziałam z nią w gabinecie, gdy lekarz tłumaczył kolejne etapy terapii. Ewa nie zapytała, czy wyzdrowieje. Zapytała, jak powiedzieć o wszystkim dzieciom, żeby ich nie martwić.
Zadzwoniła najpierw do Michała.
— Synku, będę miała operację. Czy mógłbyś przyjechać chociaż na kilka dni?
Słyszałam jego głos, bo telefon leżał na stole.
— Mamo, mam pracę i rodzinę. Nie mogę rzucić wszystkiego, kiedy tylko źle się poczujesz.
— Lekarz powiedział, iż sytuacja jest poważna.
— Przecież jest ciocia. Ona nie ma dzieci, więc ma więcej czasu.
Rozłączył się.
Natalia zareagowała jeszcze gorzej.
— Teraz nie dam rady przyjechać. W salonie zaczyna się sezon weselny.
— Córeczko, boję się — wyszeptała Ewa. — Chciałabym cię zobaczyć przed operacją.
Po drugiej stronie zapadła cisza.
— Mamo, nam naprawdę jest już wszystko jedno, czy zrobisz sobie tę operację tutaj, czy w innym mieście. Jesteś dorosła. Załatw to sama.
Ewa trzymała telefon przy uchu jeszcze długo po zakończeniu rozmowy.
— Powiedziała, iż jest jej wszystko jedno — szepnęła. — Mojej własnej córce jest wszystko jedno, czy wrócę ze szpitala.
Przyjechałam do niej dzień przed operacją. W lodówce nie było prawie nic, bo ostatnie pieniądze wysłała wnuczce na obóz językowy. Kupiłam jedzenie, posprzątałam mieszkanie i spakowałam jej torbę.
To ja czekałam pod salą operacyjną. To ja pomagałam jej później wstać, myłam jej włosy i zmieniałam opatrunki. Dzieci nie zadzwoniły choćby do lekarza.
Ewa jednak przez cały czas ich broniła.
— Są zajęci. Młodzi mają teraz trudne życie.
Pewnego wieczoru zobaczyłam, iż płacze nad telefonem. Michał wysłał jej wiadomość z pytaniem, czy przez cały czas zamierza sprzedać działkę po rodzicach. Potrzebował pieniędzy na większy samochód. Nie zapytał o wyniki badań.
Wtedy coś w niej pękło.
— Czy oni kiedykolwiek mnie kochali? — zapytała. — Czy tylko przyzwyczaiłam ich, iż zawsze coś ode mnie dostają?
Nie umiałam odpowiedzieć.
Leczenie nie przynosiło oczekiwanych rezultatów. Ewa słabła, ale największy ból sprawiała jej cisza dzieci. Każdego dnia patrzyła na drzwi, wierząc, iż za chwilę któreś z nich wejdzie.
Nie weszli.
Dopiero gdy sąsiadka napisała Natalii, iż stan matki znacznie się pogorszył, córka zadzwoniła.
— Mamo, podobno chcesz sprzedać mieszkanie. Chyba nie zamierzasz podejmować takich decyzji bez nas?
Ewa po raz pierwszy nie próbowała jej usprawiedliwiać.
— Kiedy prosiłam, żebyś przyjechała, powiedziałaś, iż jest ci wszystko jedno.
— Byłam zdenerwowana. Nie możesz teraz karać własnych dzieci.
— Ja was nie karzę. Po prostu pierwszy raz zabezpieczam siebie.
Siostra sprzedała działkę. Pieniądze przeznaczyła na prywatną rehabilitację, leki i opiekunkę. Mieszkanie przepisała nie dzieciom, ale organizacji prowadzącej hospicjum, z zastrzeżeniem, iż będzie mogła w nim mieszkać do końca.
Kiedy Michał i Natalia się o tym dowiedzieli, przyjechali następnego dnia. Po raz pierwszy od kilkunastu miesięcy stanęli przy łóżku matki.
Nie przywieźli kwiatów. Przywieźli dokumenty.
— Musisz odwołać darowiznę — zażądał Michał. — To mieszkanie należy się nam.
Ewa popatrzyła na niego ze smutkiem.
— Ja też myślałam, iż należy mi się chociaż jedna wasza wizyta.
Natalia zaczęła krzyczeć, iż matka ich okradła. Przypominała o prawach dzieci i rodzinnym majątku. Nie wspomniała ani słowem o tym, iż przez wiele tygodni nie zainteresowała się leczeniem.
— Powiedzieliście, iż jest wam wszystko jedno — odparła Ewa. — Więc nie rozumiem, dlaczego nagle tak bardzo obchodzi was moje mieszkanie.
Wyszli, trzaskając drzwiami.
Ewa odeszła kilka miesięcy później. Do końca trzymałam ją za rękę. Dzieci nie zdążyły przyjechać, choć tym razem zadzwoniłam do nich odpowiednio wcześnie.
Pojawiły się za to na pogrzebie. Płakały głośniej niż wszyscy i przyjmowały kondolencje, jakby przez cały czas opiekowały się matką.
Po uroczystości Michał zapytał mnie tylko o testament.
Dałam mu kopertę, którą Ewa przygotowała dla dzieci. W środku nie było pieniędzy. Zostawiła im jedno zdanie:
„Oddałam wam całe życie, a wy nie znaleźliście dla mnie choćby jednego dnia”.
Natalia zaczęła płakać. Nie wiem jednak, czy zrozumiała słowa matki, czy jedynie ostatecznie pojęła, iż nie odziedziczy mieszkania.
Moja siostra całe życie wierzyła, iż miłością można zasłużyć na wdzięczność. Zapomniała, iż dzieci, którym daje się wszystko bez żadnych granic, mogą w końcu uznać matkę za niewyczerpane źródło pieniędzy i pomocy.
A kiedy źródło wysycha, niektórym naprawdę staje się wszystko jedno.
