Jeszcze rano rozmawiał ze mną przez telefon i przypominał, żebym przed zimą zabrała z jego piwnicy słoiki. Wieczorem zadzwonił mój brat Marek.
— Tata nie żyje — powiedział. — Przyjedź jak najszybciej.
Mieszkałam prawie trzysta kilometrów dalej. Marek miał do ojca zaledwie kilka ulic, dlatego to on odebrał od policji klucze i zabezpieczył dom. Ufałam mu. Był moim jedynym bratem.
Po pogrzebie ustaliliśmy, iż do czasu załatwienia spraw spadkowych niczego nie będziemy ruszać. Chcieliśmy wspólnie spisać wyposażenie, zrobić zdjęcia i dopiero później zdecydować, co zachowamy, a co sprzedamy.
— Nie martw się — zapewniał Marek. — Będę zaglądał do domu i palił w piecu. Wszystko zostanie tak, jak tata zostawił.
Dwa tygodnie później przyjechałam na umówiony spis. Już w przedpokoju poczułam, iż coś się zmieniło. Na ścianie pozostał jasny prostokąt po starym zegarze. Z salonu zniknęła dębowa komoda, a wraz z nią porcelanowy serwis po mamie. Nie było również dwóch obrazów, radia lampowego ani fotela, w którym zmarł ojciec.
— Gdzie są te rzeczy? — zapytałam.
Marek choćby nie drgnął.
— Komoda się rozpadła. Fotel był brudny, więc go wyrzuciłem. Reszta pewnie leży w piwnicy.
W piwnicy nie było niczego.
Brat wzruszył ramionami i powiedział, iż po śmierci ojca mam urojenia. Według niego dom zawsze był niemal pusty, a przedmioty, które pamiętałam, nie miały żadnej wartości.
Następnego dnia pod bramą zatrzymał mnie pan Władysław, sąsiad ojca.
— Pani Anno, dobrze, iż pani przyjechała — powiedział cicho. — Nie chciałem się wtrącać, ale coś mi nie dawało spokoju.
Wyjął telefon. Na nagraniu z kamery zamontowanej nad jego garażem zobaczyłam samochód dostawczy stojący przed domem ojca. Marek wraz z dwoma mężczyznami wynosił komodę, zegar, obrazy i kartony. Wszystko wydarzyło się trzy dni po pogrzebie.
— Przyjeżdżali dwa razy — wyjaśnił sąsiad. — Za drugim razem zabrali też skrzynie z warsztatu.
Poczułam, jak uginają się pode mną nogi. W jednej ze skrzyń ojciec przechowywał kolekcję monet zbieraną przez niemal czterdzieści lat. Wielokrotnie powtarzał, iż po jego śmierci mamy podzielić ją po równo.
Zadzwoniłam do Marka i powiedziałam, iż mam nagranie.
— Zabezpieczyłem rzeczy, żeby nikt ich nie ukradł — odpowiedział po chwili.
— Przed kim je zabezpieczyłeś? Przede mną?
— To ja zajmowałem się ojcem. Należy mi się więcej.
Przez ostatnie trzy lata to ja opłacałam ojcu leki, przyjeżdżałam na każdy dłuższy weekend i organizowałam wizyty lekarskie. Marek wpadał raz w tygodniu po przygotowany przez ojca obiad. Teraz jednak próbował przedstawić się jako jedyny opiekun.
Poprosiłam, żeby przywiózł wszystkie rzeczy przed spotkaniem u notariusza. Odmówił. Twierdził, iż ojciec podarował mu je ustnie jeszcze za życia.
Kilka dni później zobaczyłam internetowe ogłoszenie. Antykwariat z sąsiedniego miasta oferował dębową komodę identyczną jak ta z domu. Na jednym ze zdjęć dostrzegłam charakterystyczne pęknięcie blatu i wypalone od papierosa kółko. Cena wynosiła osiem tysięcy złotych.
Skontaktowałam się z prawnikiem. Zabezpieczyliśmy nagrania sąsiada, fotografie domu wykonane podczas ostatnich urodzin ojca oraz ogłoszenia. Zażądałam, by przy podziale spadku uwzględniono wartość wszystkich zabranych przedmiotów.
Dopiero wtedy Marek zaczął oddawać rzeczy. Przywiózł zegar, obrazy i część monet. Komoda oraz porcelana zostały już sprzedane. Pieniędzy podobno nie miał.
Podczas mediacji zgodził się, aby wartość brakujących przedmiotów została odliczona od jego części spadku. Patrzył na mnie z nienawiścią, jakbym to ja okradła jego.
— Przez kilka starych gratów zniszczyłaś rodzinę — powiedział.
— Nie przez meble. Przez to, iż zacząłeś wynosić rodzinę z domu, zanim ojciec zdążył ostygnąć w grobie.
Ostatecznie zatrzymałam zegar oraz połowę ocalałej kolekcji monet. Wskazówki zegara długo stały nieruchomo, bo bałam się go nakręcić. Przypominał mi moment, w którym przestałam mieć brata.
Marek dostał klucze, żeby chronić dom po ojcu. Uznał jednak, iż otwierają nie tylko drzwi, ale także drogę do wszystkiego, czego nikt jeszcze nie zdążył policzyć.
Nie wiedział, iż uczciwy sąsiad patrzył.
I iż czasem jedna kamera widzi więcej niż cała rodzina chce przyznać.
