W dniach 15–16 czerwca 2026 r. Muzeum Narodowe w Lublinie oraz Instytut Archeologii UMCS zapraszają na XLI Lubelską Konferencję „Badania archeologiczne w Polsce środkowowschodniej, zachodniej Białorusi i Ukrainie w 2025 r.”.
To największe cykliczne wydarzenie archeologiczne we wschodniej Polsce, które co roku gromadzi badaczy zajmujących się przeszłością naszego regionu i Europy Środkowowschodniej. Tegoroczna edycja będzie miała wyjątkowo międzynarodowy charakter – udział potwierdziło ponad 100 prelegentów z Polski oraz z Ukrainy, Czech, Słowacji, Austrii, Szwajcarii i Włoch, reprezentujących uniwersytety, akademie nauk, muzea, instytucje konserwatorskie i pracownie badawcze.
W programie znalazło się 59 referatów i 14 posterów, prezentujących najnowsze odkrycia archeologiczne, wyniki badań interdyscyplinarnych oraz nowoczesne technologie wykorzystywane we współczesnej archeologii.
Program konferencji:
15 czerwca 2026 r.
Galeria Malarstwa Polskiego XIX-XX w.
9.00–9.30 – Uroczyste otwarcie konferencji
9.30–10.00 – Irka Hajdas (Zurych, Lublin) – Datowanie 14C w badaniach archeologicznych – potencjały i ograniczenia
10.00–10.30 – Paweł Jarosz (Kraków), Eva Horváthová (Koszyce) – W cieniu kurhanów – badania archeologiczne na Nizinie Wschodniosłowackiej
10.30–11.00 – Marcin Maciejewski (Lublin) – Biografie skarbów – jak można, a może jak powinno badać się depozyty przedmiotów metalowych. Na przykładzie epoki brązu i wczesnej epoki żelaza
11.00–11.15 – Dyskusja
11.15–11.35 – Przerwa kawowa
Sekcja I: pradzieje-wczesna epoka żelaza | Galeria Malarstwa Polskiego XIX-XX w.
11.35–11.55 – Jarosław Wilczyński, Łukasz Dulęba (Kraków), Oliwia Janiak (Lublin), Karolina Łada, Damian Stefański (Kraków) – Czekałam 50 lat… Jaskinia Mamutowa i Nietoperzowa w świetle najnowszych badań
11.55–12.15 – Agnieszka Czekaj-Zastawny, Marcin M. Przybyła (Kraków), Antonín Přichystal (Brno), Anna Rauba-Bukowska (Kraków), Rafał Siuda (Warszawa), Damian Stefański, Anita Szczepanek (Kraków), František Trampota (Praga), Elżbieta Trela-Kieferling (Kraków), Dagmara H. Werra (Warszawa), Bogumiła Wolska (Wrocław) – Modlniczka – cmentarzysko kultury ceramiki wstęgowej w świetle analiz interdyscyplinarnych
12.15–12.30 – Stanisław Wilk (Jelenia Góra), Marek Nowak (Kraków), Kamil Nowak (Wiedeń, Warszawa), Paweł Przepióra, Tomasz Kalicki (Kielce) – Mysterium Magnum – międzynarodowy projekt badań nad początkami metalurgii miedzi w Europie Środkowej
12.30–12.50 – Filip Meredyk (Poznań), Adam Wawrusiewicz (Białystok) – Tradycja pogranicza – interdyscyplinarne badania materiału ceramicznego kultury niemeńskiej ze stanowiska nr 81 w Lipsku, gm. loco, pow. augustowski, woj. podlaskie
12.50–13.10 – Dariusz Manasterski, Katarzyna Januszek, Aleksandra Cetwińska (Warszawa), Adam Wawrusiewicz (Białystok), Joanna Kałużna-Czaplińska, Angelina Rosiak (Łódź), Marcin Szydłowski (Szczecin), Maciej Kałaska (Warszawa), Marcin Frączek (Kielce) – Zaskakujące połączenie. Materiały o cechach „niemeńskich” i „narvskich” ze stanowiska 13 w Augustowie, woj. podlaskie
13.10–13.25 – Dyskusja
13.25–14.55 – Przerwa obiadowa
14.55–15.15 – Marcin Szydłowski (Szczecin), Aleksandra Cetwińska, Dariusz Manasterski (Warszawa) – Płytowe narzędzia kamienne neolitu „leśnego” ze stanowiska 13 w Augustowie, woj. podlaskie
15.15–15.30 – Piotr Wroniecki (Warszawa), Artur Jedynak (Ostrowiec Świętokrzyski) – Nieinwazyjne badania z użyciem metody magnetycznej oraz lotniczego skanowania laserowego na stanowisku 1 „Gawroniec” w Ćmielowie, pow. ostrowiecki
15.30–15.50 – Artur Grabarek, Agata Borowska (Warszawa) – Badania na stan. 1 w Ćmielowie (Duży Gawroniec) – 65 lat później
15.50–16.10 – Artur Jedynak (Ostrowiec Świętokrzyski) – Program badań archeologicznych Krzemionkowskiego Regionu Pradziejowego Górnictwa Krzemienia Pasiastego 2019–2030. Podsumowanie dotychczasowych prac
16.10–16.30 – Piotr Włodarczak, Marcin M. Przybyła, Tomasz Oberc, Janusz Kruk (Kraków), Agata Borowska (Warszawa), Stanisław Wilk (Jelenia Góra) – Bronocice w świetle badań z lat 2020–2022
16.30–16.45 – Dyskusja
16.45–17.10 – Przerwa kawowa
17.10–17.50 – Sesja posterowa | Galeria Malarstwa Polskiego XIX–XX w.
17.50–18.05 – Dariusz Król (Rzeszów), Alicja Kruszewska, Iwona Sobkowiak-Tabaka (Poznań), Tomasz Tokarczyk (Rzeszów) – Osada społeczności kultury pucharów lejkowatych w Hnatkowicach, stan. 15, gm. Orły. Wstępne wyniki badań
18.05–18.20 – Dariusz Król, Dalia Pokutta (Rzeszów), Marcin M. Przybyła (Kraków), Marek Florek (Lublin), Małgorzata Rybicka (Rzeszów) – Grobowce bezkomorowe kultury pucharów lejkowatych na lessach Wyżyny Małopolskiej: nowe datowania radiowęglowe i analizy izotopowe
18.20–18.40 – Stanisław Wilk (Jelenia Góra), Marek Nowak, Anita Szczepanek, Barbara Witkowska (Kraków), Joanna Heuchert (Wrocław), Katarzyna Ciomek, Jacek Karmowski (Kraków) – Książnice, stan. 2, gm. Pacanów, woj. świętokrzyskie – wyniki badań archeologicznych w okresie 2025
18.40–18.55 – Dyskusja
Sekcja II: starożytność–czasy nowożytne | Trybunał Koronny
11.35–11.55 – Andrzej Kokowski (Lublin) – Jak policzyłem groby kultury pomorskiej – czyli propaganda sukcesu i sukces propagandy
11.55–12.10 – Vital Sidarovich (Warszawa) – Nowe znaleziska rzymskich republikańskich denarów w zachodniej Białorusi: przejawy wpływów kultury przeworskiej?
12.10–12.25 – Dominik Mroczek (Lublin), Ewelina Miśta-Jakubowska (Otwock) – Wczesnośredniowieczna metalurgia metali kolorowych w Zawichoście,
pow. sandomierski. Podsumowanie wyników wstępnych badań nad proweniencją technologiczną i surowcową
12.25–12.40 – Anna Mucha (Lublin, Hrubieszów), Piotr Łuczkiewicz (Lublin) – Szychowice, gm. Mircze – nowe cmentarzysko kultury przeworskiej
12.40–13.00 – Marta Stasiak-Cyran (Lublin), Jacek Szczurowski (Wrocław), Krzysztof Wertz, Jarosław Wilczyński (Kraków) – Rekonstrukcja praktyk
pogrzebowych kultury przeworskiej na zachodniej Lubelszczyźnie w świetle interdyscyplinarnej reinterpretacji archiwalnych badań cmentarzysk w Opoce
i Kraśniku-Piaskach
13.00–13.15 – Dyskusja
13.15–14.55 – Przerwa obiadowa
14.55–15.15 – Barbara Niezabitowska-Wiśniewska (Lublin), Anna Mucha (Hrubieszów, Lublin), Agnieszka Naworol (Masłomęcz), Anna Hyrchała (Hrubieszów), Bartłomiej Bartecki (Hrubieszów, Lublin), Łukasz Mazurek (Masłomęcz), Tadeusz Wiśniewski (Bolonia) – Dwa w jednym, czyli o wynikach badań wykopaliskowych cmentarzyska grupy masłomęckiej i wczesnośredniowiecznego na stan. 34 w Ślipczu, pow. hrubieszowski (badania w latach 2024–2025)
15.15–15.35 – Martyna Molak, Michał Golubiński (Warszawa), Barbara Niezabitowska-Wiśniewska, Andrzej Kokowski (Lublin) – Kosmopolityzm w głębi Barbaricum – Grupa Masłomęcka i kultura wielbarska w świetle badań archeogenomicznych
15.35–15.55 – Bartosz Kontny (Warszawa), Ewelina Miśta-Jakubowska (Otwock), Magdalena Sugalska (Warszawa), Renata Czech-Błońska (Kraków) –
Bachus z Kluczkowic – ponowne odkrycie okazałego grobu z Dratowa
15.55–16.15 – Andrzej Szela (Warszawa) – Przemiany osadnicze na przełomie starszego i młodszego okresu wpływów rzymskich oraz w okresie wędrówek ludów na północnym Mazowszu
16.15–16.35 – Vital Sidarovich, Vadzim Beliavets (Warszawa) – Skarb z okresu wędrówek ludów z okolic wsi Varanki: wstępna analiza numizmatyczna i rzeczoznawcza
16.35–16.50 – Dyskusja
16.50–17.10 – Przerwa kawowa
17.10–17.50 – Sesja posterowa | Galeria Malarstwa Polskiego XIX–XX w.
17.50–18.10 – Monika Michaluk (Poznań), Marcin Maciejewski, Joanna Bugajska-Więcławska, Angelika Bachanek, Tomasz Dzieńkowski, Piotr Łuczkiewicz, Beata Polit, Marcin Szeliga (Lublin), Krzysztof Stręcioch (Tarnowskie Góry), Anna Bukowska (Lublin), Anna Grzegorczyk, Małgorzata Zdrojkowska (Jabłonna) – Trudniejsze niż się archeologowi wydaje – o edukacji archeologicznej dzieci
18.10–18.25 – Олег Осаульчук, Марія Падюка (Lwów) – Дослідження рятівної археологічної служби на заході України у 2025 році
18.25–18.45 – Bartłomiej Bartecki (Hrubieszów, Lublin) – Droga do Laboratorium Historiae Gothorum
18.45–19.00 – Dyskusja
Zakończenie pierwszego dnia obrad
16 czerwca 2026 r.
Sekcja I: pradzieje–wczesna epoka żelaza | Galeria Malarstwa Polskiego XIX–XX w.
09.30–09.50 – Agata Mindykowska (Poznań) – Wieloaspektowe analizy ozdób z muszli społeczności kultury ceramiki sznurowej ze stanowiska nr 6 w Szczytnej (woj. podkarpackie)
09.50–10.10 – Piotr Mączyński (Lublin), Beata Polit (Lublin, Kielce), Jerzy Libera (Lublin) – Topory kamienne ze zbiorów Działu Archeologii Muzeum Narodowego w Kielcach – pierwszy etap realizacji projektu
10.10–10.30 – Iwona Sobkowiak-Tabaka (Poznań), Mykola Tupchyinko (Kropiwnicki), Yurii Boltryk, Oleksandr Symonenko (Kijów), Przemysław Makarowicz (Poznań) – Pochówki w czerwieni: znaczenie pigmentu w rytuale pogrzebowym społeczności kultury jamowej i katakumbowej z dorzecza dolnego Dniepru
10.30–10.50 – В’ячеслав Шерстюк, Оксана Шерстюк, Юлія Деркач, Євгенія Плугіна (Połtawa) – Поховання шаманки доби ранньої бронзи з Гребінки: від археологічних розкопок до віртуальних реконструкцій
10.50–11.10 – Katarzyna Kwiatkowska, Aleksandra Cetwińska (Warszawa), Ewa Wagner-Wysiecka (Gdańsk), Joachim Martecki, Miron Bogacki, Dariusz Manasterski (Warszawa) – Unikatowe ozdoby bursztynowe z późnoneolitycznych obiektów obrzędowych odkrytych na wyspie jeziora Rospuda w Augustowie
11.10–11.25 Dyskusja
11.25–11.45 Przerwa kawowa
11.45–12.05 – Katarzyna Januszek (Warszawa) – Od penetracji po „Shock Power”. Krzemienne groty strzał z przełomu neolitu i wczesnej epoki brązu na wyspie jeziora Rospuda
12.05–12.20 – Aldona Kurzawska, Iwona Sobkowiak-Tabaka (Poznań), Anna Hyrchała (Hrubieszów), Małgorzata Mrozek-Wysocka (Poznań), Piotr Włodarczak (Kraków) – Neolit bez wełnianych tekstyliów? Nowe dane z wczesnej epoki brązu
12.20–12.40 – Wiktoria Taboła, Aldona Kurzawska (Poznań), Anita Szczepanek (Kraków) – Technologia produkcji paciorków fajansowych z wczesnej epoki brązu na przykładzie znalezisk z cmentarzyska w Krzyżanowicach Dolnych, stan. 81
12.40–13.00 – Grzegorz Skrzyński (Warszawa), Anna Hyrchała (Hrubieszów) – Wiechy prosa jako narzędzie formowania pieca kultury łużyckiej? Analiza botaniczna polepy z Hrebennego (stan. 34)
13.00–13.20 – Bartosz Józwiak (Nowy Folwark), Sylwia Domaradzka (Warszawa), Marcin Ignaczak (Poznań) – Wstępne wyniki badań prowadzonych w 2025 r. na stan. 1 w Pysznicy, pow. stalowowolski, woj. podkarpackie – osada i cmentarzysko kultury łużyckiej
13.20–13.35 – Dyskusja
13.35–15.00 – Przerwa obiadowa
15.00–15.20 – Marcin Maciejewski, Marcin Siłuch (Lublin) – Fotogrametria i skanowanie laserowe. Różne metody, różne urządzenia, różne wyniki? Uwagi na temat cyfrowej dokumentacji archeologicznej na przykładzie badań w Kaliszanach, gm. Wągrowiec
15.20–15.35 – Дмитро Пефтіць (Kijów) – Культовий посуд з білогрудівських та чорноліських пам’яток
15.35–15.55 – Oleh Bilynskyi, Alisa Demina (Kijów), Marcin M. Przybyła, Marcin S. Przybyła (Kraków) – Nieinwazyjne badania grodu z okresu scytyjskiego w Chernyshi, obw. czerkaski, w sezonach 2025 i 2026
15.55–16.10 – Iryna Shramko, Stanislav Zadnikov (Charków) – Research of the Bilsk archaeological complex by the Karazin University expedition in 2025 (online)
16.10–16.30 – Marcin Maciejewski (Lublin), Julia M. Chyla, Arkadiusz Sołtysiak, Wojciech Fenrich (Warszawa), Kamil Filipek (Lublin), Łukasz Dumiszewski, Łukasz Bownik (Warszawa) – RADOGOST już działa!
16.30–16.50 – Dyskusja
Trybunał Koronny | Sekcja II: starożytność–czasy nowożytne
09.30–09.50 – Michał Parczewski (Rzeszów) – Siedziby Lędzian u schyłku doby plemiennej (IX–X w.) w świetle źródeł archeologicznych
09.50–10.05 – Wiktoria Tarasewicz (Warszawa) – Aplikacje i/lub zawieszki? Rozważania nad funkcją kolistych ornamentowanych wyrobów kultury długich kurhanów smoleńsko-połockich
10.05–10.20 – Mikołaj Pławiński (Warszawa) – Śladami ekspedycji Muzeum Archeologicznego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie: 1938, cmentarzysko kurhanowe Kisiewo II
10.20–10.35 – Maciej Bochyński (Warszawa) – Wczesnośredniowieczne krzyżyki ze stanowisk w Pijawnem Polskim, gm. Nowinka, pow. augustowski, na tle podobnych znalezisk z obszaru historycznej Jaćwieży
10.35–10.55 – W iktoria Makowska (Warszawa) – Zmiany w liczbie i wyposażeniu grobów dziecięcych na cmentarzyskach zachodniej Rusi i wschodniej Polski w XI–XIII w. w kontekście chrystianizacji
10.55–11.15 – Aleksander Mazurek, Patryk Maruszczak (Warszawa), Marcin Maciejewski (Lublin) – Różne materiały, różne techniki, różne algorytmy – porównywalne wyniki?
11.15–11.30 – Dyskusja
11.30–11.50 – Przerwa kawowa
11.50–12.10 Tomasz Dzieńkowski, Rafał Niedźwiadek, Marcin J. Ordutowski, Jacek Tkaczyk (Lublin), Dorota Lorkiewicz-Muszyńska (Poznań), Jan Rodzik, Piotr Demczuk (Lublin) – Między Wschodem i Zachodem Europy. Gród na Wzgórzu Zamkowym w Lublinie w X(?)–XIII w. na wschodnich peryferiach państwa Piastów
12.10–12.30 – Rafał Niedźwiadek (Lublin) – „Arkady” przy ul. Świętoduskiej w Lublinie – doświadczenia i perspektywy prawie 30 lat badań archeologicznych największego przedsięwzięcia inwestycyjnego w Śródmieściu
12.30–12.45 – Сергій Панишко (Łuck) – Скільки motte було у давньоруському Угровську?
12.45–13.05 – Raman Krytsuk (Warszawa) – O nietypowym skarbie z folwarku Giesztowty pod Lidą (znalezisko z 2008 r.)
13.05–13.20 – Konrad Grochecki (Krasnystaw, Biłgoraj) – Badania archeologiczne na Zamku w Krupem w 2026 r. Nowe otwarcie i perspektywy badawcze
13.20–13.35 – Dyskusja
13.35–15.00 – Przerwa obiadowa
15.00–15.20 – Michał P. Grabowski (Lublin) – Plomby tekstylne z Arkad (sezon 2025)
15.20–15.40 – Marcin Wagner, Paweł Kozakiewicz, Szymon Bijak, Magdalena Sugalska (Warszawa), Szymon Lenarczyk (Kozienice) – Gdy nic miało nie być… – wyniki badań archeologicznych w kościele w Cegłowie
15.40–16:00 – Paweł Kocańda (Biecz), Joanna Adamik-Proksa, Magdalena Dołęga, Judyta Nawrot-Bukowiec, Joanna Ligoda (Rzeszów) – Ceramika typu miechocińskiego raz jeszcze. Technologia, chronologia, stylistyka i motywy zdobnicze
16.00–16.20 – Katarzyna Grabowska, Michał P. Grabowski (Lublin) – Teriak – materialne ślady z Lubelszczyzny
16.20–16:40 – Angelika Bachanek (Lublin), Ernest Kamiński (Krasnystaw) – Krajobraz archeologiczny pola bitwy pod Dęblinem (1914–1915) w świetle korelacji źródeł teledetekcyjnych i badań terenowych
16.40–16.55 – Dyskusja
XLI Konferencja Archeologiczna. Streszczenia referatów
