Wytrzymać jeszcze trochę – Mamo, to na kolejny semestr Ani. Maria odłożyła kopertę na podniszczoną…

Mamo, to na kolejny semestr dla Agnieszki.

Maria położyła kopertę na podniszczonej ceracie kuchennego stołu. Dziesięć tysięcy złotych. Przeliczała je trzy razy w domu, w autobusie, pod klatką. Za każdym razem wychodziło dokładnie tyle, ile trzeba.

Helena odłożyła druty i spojrzała na córkę znad okularów.

Marysiu, jakaś ty blada. Zaparzyć ci herbaty?
Nie trzeba, mamo. Przybiegłam tylko na chwilę, zaraz muszę lecieć na drugą zmianę.

W kuchni pachniało gotowanymi ziemniakami i lekami jakąś maścią na stawy czy kroplami, które Maria kupowała matce co miesiąc. Stówka za buteleczkę, starczało na trzy tygodnie. Do tego tabletki na ciśnienie, badania co kwartał.

Agnieszka taka była szczęśliwa, kiedy się dowiedziała, iż na praktyki do banku ją przyjęli Helena wzięła kopertę z namaszczeniem, jakby była z cienkiego szkła. Mówiła, iż tam są dobre perspektywy.

Maria milczała.

Przekaż jej, iż to już ostatnie pieniądze na naukę.

Ostatni semestr. Pięć lat Maria ciągnęła ten wózek. Co miesiąc koperta dla matki, przelew dla siostry. Co miesiąc kalkulator w rękach i bez końca odejmowanie: czynsz, leki, zakupy dla mamy, nauka Agnieszki. Co zostawało? Wynajmowany pokój w starej kamienicy, zimowy płaszcz, który pamiętał już lepsze czasy, i dawno pogrzebane marzenia o własnym mieszkaniu.

Kiedyś Maria marzyła, by pojechać do Krakowa. Tak po prostu, na weekend. Zobaczyć Sukiennice, przejść się bulwarami nad Wisłą. choćby zaczęła odkładać, ale potem mama po raz pierwszy poważnie zachorowała i wszystkie oszczędności poszły na lekarzy.

Odpoczęłabyś trochę, córeczko Helena pogłaskała ją po ręku. Wyglądasz jak cień samej siebie.
Odpocznę. Niedługo.

Niedługo jak Agnieszka znajdzie pracę. Jak mama poczuje się lepiej. Jak będzie można w końcu pomyśleć o sobie. Maria powtarzała to niedługo już piąty rok.

Dyplom dostała Agnieszka w czerwcu. Z wyróżnieniem, a jakże Maria specjalnie zwolniła się z pracy, by przyjść na wręczenie. Patrzyła, jak siostra wchodzi na scenę w nowej sukience, którą sama jej kupiła, i myślała: teraz się wszystko zmieni. Teraz Aga zacznie zarabiać i wreszcie nie będzie trzeba liczyć każdej złotówki.

Minęły cztery miesiące.

Maryś, ty nie rozumiesz Agnieszka siedziała na kanapie z podkurczonymi nogami w puchatych skarpetach. Po to studiowałam pięć lat, żeby za grosze się zaharowywać?
Pięć tysięcy to nie są grosze.
Dla ciebie może nie.

Maria zacisnęła zęby. Na etacie miała cztery dwieście. Dorabiając czasem jeszcze dwa, jak ktoś zlecenie dał. Sześć z kawałkiem na miesiąc, z czego dla siebie zostawało może półtora tysiąca.

Aga, masz dwadzieścia dwa lata. Pora zacząć pracować.
Zacznę. Ale nie w pierwszej lepszej budzie za marne grosze.

Helena krzątała się po kuchni, głośno stawiając talerze zawsze tak robiła, gdy dziewczyny się spierały. Uciekała, a potem szeptem prosiła Marię: Nie kłóć się z Agnieszką, ona jeszcze młoda, nie rozumie.

Nie rozumie. Dwadzieścia dwa lata.

Wiecznie żyć nie będę, Agnieszka.
Przestań dramatyzować, przecież o pieniądze cię nie proszę. Szukam po prostu odpowiedniej pracy.

Nie prosi. Technicznie nie. Prosi mama. Maryś, Agnieszka chce na kurs angielskiego. Maryś, komórka się jej rozpadła, a musi CV wysyłać. Maryś, Aga mówiła, iż zimno, a płaszcz ma zniszczony.

Maria przelewała, kupowała, płaciła. W ciszy. Bo tak było zawsze: ona ciągnie, a reszta bierze to za pewnik.

Lecę, mam jeszcze fuchę wieczorem.
Zaczekaj, dam ci pierogi na drogę! zawołała mama z kuchni.

Pierogi były z kapustą. Wzięła siatkę i wyszła na zimną klatkę, przesiąkniętą wilgocią i zapachem kota. Do przystanku dziesięć minut szybkiego marszu. Potem godzina w autobusie. Osiem godzin na nogach. Cztery przed komputerem, jeżeli zdąży na zlecenie.

A Agnieszka siedziała w domu, przewijała oferty pracy i czekała, aż los podsunie jej stanowisko za dziesięć tysięcy miesięcznie, najlepiej zdalnie.

Pierwsza poważna awantura wybuchła w listopadzie.

Robisz coś w ogóle? Maria nie wytrzymała, widząc Agę w tej samej pozycji co tydzień temu. Wysłałaś chociaż jedno CV?
Trzy wysłałam.
W miesiąc? Trzy?

Agnieszka przewróciła oczami i schowała twarz w telefonie.

Nie masz pojęcia, jak wygląda teraz rynek pracy. Trzeba wybierać, a nie łapać byle co.
Czyli najlepiej płacić ci za siedzenie na kanapie?

Helena wyjrzała z kuchni, nerwowo wycierając ręce w ściereczkę.

Dziewczyny, może herbaty? Upiekłam drożdżówkę…
Mamo, nie trzeba Maria przetarła skronie. Trzecia doba z bólem głowy. Wyjaśnij mi tylko, czemu ja muszę mieć dwie prace, a ona żadnej?
Marysiu, Agnieszka znajdzie swoje miejsce…
Kiedy? Za rok? Za pięć? Ja w jej wieku już pracowałam!

Agnieszka drgnęła gwałtownie.

Przepraszam, iż nie chcę skończyć jak ty! Zaharowana kobieta, która zna tylko pracę!

Cisza. Maria chwyciła torbę i wyszła. W autobusie patrzyła w ciemne okno i myślała: zaharowana kobieta. Tak to wygląda z boku.

Helena zadzwoniła następnego dnia, prosiła, by się nie złościć.

Agnieszka nie to miała na myśli. Martwi się, jest jej ciężko. Poczekaj jeszcze trochę, na pewno znajdzie pracę.

Poczekaj. Ulubione słowo mamy. Poczekaj, aż tata się pozbiera. Poczekaj, aż Agnieszka dorośnie. Poczekaj, aż się polepszy. Maria czekała całe życie.

Awantury stały się codziennością. Każda wizyta kończyła się identycznie: Maria próbowała dotrzeć do siostry, Agnieszka odpyskiwała, Helena krążyła między nimi, błagając o zgodę. Zaraz po wyjściu Maria dostawała telefon z przeprosinami… i tak w kółko.

Musisz zrozumieć, to twoja siostra powtarzała mama.
A ona powinna zrozumieć, iż nie jestem bankomatem.
Marysiu…

W styczniu Agnieszka zadzwoniła pierwsza. W jej głosie brzęczało podekscytowanie.

Marysia! Biorę ślub!
Co? Z kim?
Mateusz ma na imię. Trzy tygodnie się spotykamy. On jest idealny, Marysiu!

Trzy tygodnie. I od razu ślub. Maria chciała zaprotestować, iż to szaleństwo, ale milczała. Może to i lepiej. Wyjdzie za mąż, mąż ją utrzyma, może wreszcie będzie można odetchnąć.

Nadzieja wyparowała przy rodzinnym obiedzie.

Już wszystko mam obmyślone! błyszczała Agnieszka. Sala na stu gości, orkiestra, upatrzyłam suknię na Nowym Świecie…

Maria odłożyła widelec.

Ile to będzie kosztować?
No… Agnieszka wzruszyła ramionami około trzydziestu tysięcy. Może więcej. Ale to raz w życiu! Wesele!
A kto za to zapłaci?
Przecież wiesz… Mateuszowi rodzice nie pomogą mają kredyt. Mama na rencie. Ty chyba będziesz musiała wziąć kredyt.

Maria spojrzała na siostrę, potem na matkę. Helena odwróciła wzrok.

Poważnie?
Marysiu, to przecież ślub mama przemówiła tym słodkim tonem, z którym Maria zmagała się od dzieciństwa. Taka okazja raz w życiu. Nie wypada żałować…
Mam wziąć pożyczkę na trzydzieści tysięcy, żeby wyprawić wesele kobiecie, która nie raczy znaleźć pracy?
Jesteś moją siostrą! Agnieszka uderzyła ręką w stół To twój obowiązek!
Obowiązek?

Maria wstała. W głowie zrobiło się cicho i bardzo jasno.

Pięć lat. Pięć lat płaciłam za twoje studia. Za mamy leki. Za jedzenie, ubrania, opłaty. Pracuję na dwa etaty. Nie mam mieszkania, nie mam auta, nie byłam na urlopie od lat. Mam dwadzieścia osiem lat, a ostatnią nową bluzkę kupiłam półtora roku temu.
Marysia, nie denerwuj się… zaczęła Helena.
Nie! Wystarczy! Przez lata was utrzymywałam, a wy tylko wymagacie. Od dziś będę żyła dla siebie!

Wybiegła, ledwie zdążyła zerwać płaszcz z wieszaka. Było minus dwadzieścia, ale Maria nie czuła zimna. W jej wnętrzu wreszcie rozlało się ciepło jakby zrzuciła z ramion worek kamieni noszony od zawsze.

Telefon dzwonił raz za razem. Odrzuciła połączenia, zablokowała numery.

…Minęło pół roku. Maria wynajęła maleńką kawalerkę pierwszy raz mogła sobie na to pozwolić. Latem pojechała w końcu do Krakowa cztery dni: muzeum, bulwary, zachód słońca nad Wisłą. Kupiła nową sukienkę. A choćby dwie. I buty.

O rodzinie dowiedziała się przypadkiem od przyjaciółki z liceum, która pracowała niedaleko domu matki.

To prawda, iż twojej siostrze ślub się odwołał?

Maria zamarła z filiżanką kawy w dłoni.

Słucham?
Słyszałam, iż chłopak odszedł. Dowiedział się, iż nie ma pieniędzy na wesele, i zwinął się.

Maria upiła łyk kawy. Była gorzka, ale jakoś… pyszna.

Nie wiem. Nie utrzymujemy kontaktu.

Wieczorem siedziała przy oknie swojej nowej kawalerki. I myślała, iż wcale nie czuje złośliwej satysfakcji. Ani trochę. Czuła tylko spokojną ulgę człowieka, który wreszcie przestał być zaharowaną kobietą.