Wychowujesz go na ciapę? – Po co zapisałaś go do szkoły muzycznej? Ludmiła Pietrowna minęła synową, ściągając po drodze rękawiczki. – Dzień dobry, pani Ludmiło. Proszę wejść. Ja też się cieszę, iż pani przyszła. Sarkazm minął prawie bez echa. Teściowa rzuciła rękawiczki na komodę i obróciła się do Marii. – Kostek mi wczoraj dzwonił. Cały szczęśliwy, mówi: będę grał na pianinie! Co to w ogóle ma być? On ci chyba nie dziewczynka, co? Maria powoli zamknęła drzwi wejściowe. Ostrożnie. By się tylko nie zagotować i nie wykrzyczeć wszystkiego. – To znaczy, iż pana wnuk będzie uczył się muzyki. Bardzo mu się to podoba. – Podoba! – Ludmiła prychnęła, jakby Maria palnęła straszną głupotę. – On ma sześć lat, sam nie wie co lubi. Ty masz go prowadzić. Chłopak – dziedzic, mój wnuk – a ty kogo z niego wyhodujesz? Teściowa weszła do kuchni, nacisnęła przycisk czajnika jak u siebie. Maria ruszyła za nią, aż bolały ją szczęki od zaciskania zębów. – Wychowuję go na szczęśliwe dziecko. – Wychowujesz go na ciapę i mazgaja! – Ludmiła stanęła szeroko – Na piłkę trzeba było go zapisać! Na karate! Żeby był facetem, a nie… jakiś tam pianista! Maria oparła się o framugę, odliczyła do pięciu. Nie pomogło. – Kostek sam prosił. Sam. Lubi muzykę. – Lubi! – machnęła ręką teściowa. – Sergiusz w jego wieku latał po podwórku z chłopakami, grał w hokeja! A twój co? Będzie gamy walił? Wstyd! W Marii coś pękło. Odepchnęła się od framugi i podeszła do teściowej. – Już skończyła pani? – Nie, nie skończyłam! Już dawno chciałam powiedzieć… – A ja już dawno chciałam pani powiedzieć – Maria ściszyła głos do szeptu – Kostek jest moim synem. Moim. I ja zdecyduję, jak go wychować. A pani nie pozwolę się wtrącać. Ludmiła Pietrowna aż poczerwieniała. – Ty… jak ty się do mnie odzywasz?! – Proszę wyjść. – Co?! Maria minęła teściową, zdjęła z wieszaka jej płaszcz i wcisnęła jej ręce. – Proszę opuścić mój dom. – Wyrzucasz mnie?! Mnie?! Maria otworzyła drzwi. Chwyciła teściową za łokieć i wyprowadziła ją do wyjścia. Ludmiła próbowała się szarpać, ale Maria była bardziej stanowcza. Wypchnęła teściową na klatkę schodową. – Jeszcze zobaczysz! – Ludmiła obróciła się, twarz wykrzywiona złością – Słyszysz mnie?! Nie pozwolę ci zniszczyć mojego jedynego wnuka! – Do widzenia, pani Ludmiło. – Sergiusz się dowie! Wszystko mu powiem! Maria zatrzasnęła drzwi. Oparła się o nie i długo, długo wypuszczała powietrze. Za drzwiami przez jakiś czas coś jeszcze wrzeszczała, potem tupot na schodach. Cisza przyszła po mniej więcej dwóch minutach. Teściowa wykończyła ją całkowicie. Te wieczne pretensje, rady, pouczenia – jak wychowywać, czym karmić, w co ubierać. A Sergiusz, jakby nie widział problemu. „Mama chce dobrze”, „Ma doświadczenie”, „No posłuchaj jej choć raz”. Matkę uwielbiał. Każde jej słowo – święte. A Maria musiała znosić. Dzień po dniu, wizyta po wizycie. Ale nie dziś. Sergiusz wrócił z pracy przed dziewiątą. Maria usłyszała, jak przekręcił klucz w zamku, i od razu wiedziała – teściowa już zadzwoniła do syna. Po tym, jak rzucił klucze na komodę. Po tym, jak ciężko przeszedł do kuchni, nie zajrzał choćby do pokoju, gdzie Kostek oglądał bajki. – Kostek, skarbie, posiedź tutaj – Maria przykucnęła przed synem, założyła mu szerokie słuchawki, włączyła na tablecie ulubiony robotyczny serial – Z tatą musimy porozmawiać. Kostek tylko skinął głową, wlepiał wzrok w ekran. Maria domknęła drzwi do pokoju dziecka i poszła do kuchni. Sergiusz stał pod oknem, ręce skrzyżowane na piersi. choćby się nie obrócił, gdy weszła Maria. – Wyrzuciłaś moją matkę. To nie było pytanie. Stwierdzenie. – Poprosiłam ją o wyjście. – Wypchnęłaś ją! – Sergiusz się obrócił, szczęka zadrżała. – Dwa godziny płakała do mnie przez telefon! DWA godziny, Maniu! Maria usiadła przy stole. Nogi bolały po całym dniu w pracy, a teraz jeszcze to. – A nie przeszkadza ci, iż ona mnie obrażała? Sergiusz na moment zamilkł. Potem machnął ręką. – Po prostu przejmuje się o wnuka. Co w tym złego? – Nazwała naszego syna ciapą i mazgajem. Naszego syna, Sergiusz. Sześcioletnie dziecko. – No gorąca jest, zdarza się. Ale w czymś mama ma rację, Manio. Chłopakowi potrzebny sport. Duch drużyny, hartowanie… Maria długo patrzyła na męża, aż ten opuścił wzrok. – Mnie w dzieciństwie kazano chodzić na gimnastykę. Mama postanowiła – będziesz gimnastyczką, koniec tematu. Pięć lat, Sergiusz. Pięć lat wyłam przed każdą treningiem. Przeciągałam szpagat przez ból, chudłam od wyczerpania, błagałam, by mnie stamtąd zabrać. Sergiusz nic nie mówił. – Do dziś nie mogę patrzeć na siłownię. Do dziś. I swojemu synowi tego nie zrobię. Zechce piłkę – proszę bardzo. Ale tylko jeżeli sam zechce. Na siłę – nigdy. – Mama chce dobrze… – To niech sobie urodzi jeszcze jednego syna i wychowuje jak chce – Maria wstała od stołu. – Do Kosi nikt nie będzie się wtrącał. Ani ona, ani ty – jeżeli cię trzyma po swojej stronie. Sergiusz jakby chciał coś powiedzieć, ale Maria wyszła z kuchni. Resztę dnia nie rozmawiali. Maria położyła Kostka spać, siedziała długo w ciemnościach pokoju dziecięcego, słuchając spokojnego oddychania synka. Kolejne dwa dni – napięte milczenie. Potem Sergiusz przy kolacji zażartował, Maria się uśmiechnęła – lody zaczęły topnieć. Do piątku rozmawiali już normalnie, choć temat teściowej z daleka omijali. W sobotni poranek Maria nagle się obudziła. Przez chwilę wpatrywała się w zegar – ósma. Za wcześnie jak na wolne. Sergiusz chrapał obok, Kostek pewnie jeszcze spał. Co ją obudziło? I wtedy usłyszała – cichy metaliczny szczęk przy wejściu, przekręcanie zamka. Maria zerwała się, serce tłukło jej się w gardle. Złodziej? W biały dzień? Chwyciła telefon z komody i na palcach wyszła do korytarza. Drzwi wejściowe otworzyły się. Na progu stała Ludmiła Pietrowna. W ręku pęk kluczy. Na twarzy – triumfujący uśmiech. – Dzień dobry, synowo. Maria stała boso na zimnej podłodze, w rozciągniętej koszulce i piżamowych spodniach, a teściowa patrzyła z góry, jakby miała pełne prawo włamywać się do cudzego domu o ósmej w sobotę. – Skąd ma pani klucze? Ludmiła zamachała pękiem kluczy przed nosem Marii. – Sergiusz mi dał. Przedwczoraj przywiózł. Powiedział: mamo, przebacz jej, nie chciała cię urazić. Tak się za ciebie tłumaczył. Maria mrugnęła. Raz, drugi. Próbując poukładać wszystko w głowie. – Czego pani tu chce? O takiej porze? – Przyszłam po wnuka – już zdejmowała płaszcz i wieszała go na haczyk. – Szykuj się, Kostek! Babcia zapisała cię na piłkę, dziś pierwszy trening! Złość wybuchła w niej natychmiast. Gorąca, duszna, ogłuszająca, do szaleństwa. Maria obróciła się i wpadła do sypialni. Sergiusz leżał plecami do ściany. Udawał, iż śpi – Maria widziała napięte ramiona pod kołdrą. – Wstawaj! – Manio, później… Maria zrzuciła z niego kołdrę, chwyciła za rękę i wyciągnęła do salonu. Sergiusz się potykał, próbował się wyrwać, ale Maria nie puszczała. Ludmiła już siedziała wygodnie na kanapie. Noga założona na nogę, przeglądała magazyn z ławy. – Dałeś jej klucze – Maria zatrzymała się na środku pokoju, dalej ściskając nadgarstek męża. – Do mojego mieszkania. Sergiusz milczał. Kręcił się niespokojnie. – To moje mieszkanie, Sergiusz. Moje. Kupiłam je przed ślubem. Za swoje pieniądze. Jak mogłeś dać swojej matce klucze do mojego domu? – Ależ ona jest drobiazgowa! – Ludmiła odrzuciła gazetę. – Moje, nie moje… Tylko sobie głowę zaprzątasz! A Sergiusz pomyślał o synu, dlatego dał mi klucze. Żebym mogła dobrze z wnukiem przebywać, skoro mnie nie wpuszczasz. – Proszę się natychmiast zamknąć! Teściowa aż się zachłysnęła, ale Maria patrzyła tylko na męża. – Kostek nie pójdzie na żadną piłkę. Dopóki sam nie zechce. – Nie tobie decydować! – teściowa zerwała się z kanapy. – Ty jesteś nikim! Chwilową przygodą w życiu mojego syna! Myślisz, iż jesteś niezbędna? Sergiusz cię znosi tylko dla dobra dziecka! Cisza. Maria powoli obróciła się do męża. Stał z głową spuszczoną. Nic nie mówił. – Sergiusz? Nic. Ani słowa w jej obronie. – Dobrze – Maria skinęła głową. Niespodziewane zimne, jasne opanowanie opadło na nią. – Chwilowa przygoda. I właśnie się kończy. Weźcie sobie syna, pani Ludmiło. Mąż już nie będzie moim mężem. – Nie masz prawa! – teściowa aż pobladła. – Nie możesz go sama zostawić! – Sergiusz – Maria mówiła cicho, patrząc mężowi w oczy – Masz pół godziny, żeby się spakować i wyjść. Albo wyjdę za ciebie w piżamie – nie dbam o to. – Manio, poczekaj, porozmawiajmy… – Już rozmawialiśmy. Obróciła się do teściowej i uśmiechnęła krzywo. – Klucze może pani zostawić. Dziś wymienię zamki. …Rozwód trwał cztery miesiące. Sergiusz próbował wracać, dzwonił, pisał, przyjeżdżał z kwiatami. Ludmiła Pietrowna straszyła sądem, opieką, znajomościami. Maria znalazła dobrego adwokata i przestała odbierać telefony. Dwa lata minęły w oka mgnieniu… …Sala koncertowa szkoły muzycznej tętniła głosami. Maria siedziała w trzecim rzędzie, ściskając w dłoni program – „Konstanty Woronow, 8 lat. Beethoven, Oda do radości”. Kostek wszedł na scenę – skupiony, poważny, w białej koszuli i czarnych spodniach. Usiadł przy fortepianie, położył dłonie na klawiszach. Pierwsze nuty wypełniły salę. Maria przestała oddychać. Jej chłopiec grał Beethovena. Jej ośmioletni syn, który sam poprosił o szkołę muzyczną, sam godzinami siedział przy instrumencie, sam wybrał utwór na koncert. Gdy zabrzmiał ostatni akord, sala wybuchła brawami. Kostek wstał, ukłonił się, odnalazł wzrokiem mamę i uśmiechnął się szeroko, szczęśliwie. Maria klaskała razem ze wszystkimi, a łzy spływały jej po policzkach. Zrobiła wszystko dobrze. Postawiła syna ponad wszystko – ponad cudze opinie, ponad małżeństwo, ponad strach przed samotnością. Tak właśnie powinna postępować matka…