Zajmuję się fizjoterapią domową od dziewiętnastu lat i większość klientów pamiętam po nazwiskach ulic, nie po numerach domów. Pani Basia z Wilczej Grobli była u mnie na liście środowych wizyt od trzech miesięcy — kolano po operacji, standardowa rehabilitacja. Jej sąsiadkę, Renatę Kozik, poznałam przy okazji, bo mieszkały jedna klatka od drugiej w tych samych blokach z lat siedemdziesiątych, tam gdzie kaloryfery grzeją tylko do połowy wysokości i zawsze pachnie smażoną cebulą na klatce schodowej.
Renata miała czterdzieści jeden lat i córkę, Zosię, sześcioletnią, chudą jak patyk, z oczami koloru mocnej herbaty z cytryną — jasnozielonymi, prawie żółtymi przy słońcu. Zapamiętałam je, bo takich oczu się nie zapomina.
Tamtego dnia, w połowie sierpnia, jechałam do pani Basi rowerem, bo samochód stał w warsztacie. Skręciłam z głównej drogi w stronę bloków i zobaczyłam Renatę — ciągnęła materac. Nie niosła, tylko ciągnęła po żwirze, bo był za ciężki, żeby go unieść na dłużej niż dziesięć metrów. Zosia szła obok z dwiema reklamówkami z Biedronki, w których pobrzękiwały jakieś garnki.
Zatrzymałam rower. Nie dlatego, iż chciałam pomóc — spieszyłam się, pani Basia czekała, a ja miałam jeszcze dwie wizyty tego popołudnia. Zatrzymałam się, bo z przeciwka nadjeżdżało czarne BMW X7, wolniej niż powinno na tej drodze, jakby kierowca się zawahał.
Wysiadł mężczyzna w garniturze, który na Wilczej Grobli wyglądał jak kosmita. Wysoki, może po pięćdziesiątce, zegarek błyszczał mu na przegubie tak, iż można było czasem sprawdzić bez pytania. Stanął przy aucie i patrzył na Renatę tak długo, iż aż zaczęłam się zastanawiać, czy czegoś nie chce od niej ukraść — plecak, torebkę. Ale on tylko patrzył. Potem wsiadł z powrotem i odjechał.
Zapytałam później panią Basię, kto to mógł być. Powiedziała, iż to pewnie ktoś od Fabera — od starego Ryszarda Fabera, właściciela tartaku i największej firmy transportowej w powiecie, tego samego Fabera, który cztery lata wcześniej oskarżył Renatę o kradzież stu osiemdziesięciu tysięcy złotych z konta firmy. Renata prowadziła tam księgowość. Prokuratura umorzyła sprawę po roku, bo nie było żadnego dowodu — żadnego przelewu z jej komputera, żadnego podpisu. Ale plotka w powiecie ma dłuższe nogi niż postanowienie prokuratora. Nikt jej już nie zatrudnił do liczenia pieniędzy. Sprzątała biura, szyła na zlecenie dla zakładu krawieckiego przy rynku, brała zmiany w markecie budowlanym, kiedy było wolne stanowisko.
Dwa dni później wracałam od pani Basi i zobaczyłam to samo BMW zaparkowane pod blokiem Renaty. Mężczyzna stał przy drzwiach, a Renata trzymała je uchylone, jakby gotowa zatrzasnąć w każdej chwili. Nie chciałam podsłuchiwać, ale winda akurat nie działała, więc szłam schodami i musiałam przejść obok.
— Nie masz tu czego szukać, Damianie — powiedziała. Głos miała spokojny, ale twardy jak beton, który jeszcze nie do końca stwardniał. — Ja i Zosia poradziłyśmy sobie bez ciebie. Twoje słowa przestały coś znaczyć dwadzieścia sześć lat temu.
Zatrzymałam się o piętro wyżej, udając, iż szukam czegoś w torbie z żelami do masażu. Zosia wyszła zza framugi i objęła matkę za nogę. Mężczyzna — Damian, jak się okazało — spojrzał na dziewczynkę i zamarł. Nie przesadzam: dosłownie znieruchomiał, jakby ktoś nacisnął pauzę. Powiedział coś cicho, czego nie dosłyszałam, coś o wieku dziecka. Renata zbladła, chwyciła Zosię mocniej i zatrzasnęła drzwi.
Nie wiedziałam wtedy nic więcej. Dowiedziałam się dopiero od pani Basi, która znała tę historię z opowieści sprzed lat — iż Damian Vance, bo tak się nazywał pełnym nazwiskiem, wyjechał z tych stron dwadzieścia sześć lat temu z plecakiem i garścią złotówek, obiecując Renacie, iż wróci, kiedy się dorobi. Zbudował w Warszawie firmę logistyczną, która teraz warta była grubo ponad sto milionów. Cztery lata temu wrócił tylko raz, na pogrzeb wujka, i spędził jedną noc z Renatą w knajpie przy trasie na Kluczbork. Rano wyjechał bez słowa. Zosia urodziła się dziewięć miesięcy później.
Przez kolejny tydzień jeździłam do pani Basi jak zwykle, w środy i piątki, i za każdym razem widziałam to samo BMW — raz zaparkowane pod sklepem spożywczym, raz pod przystankiem, jakby Damian krążył po Wilczej Grobli, nie mając odwagi zapukać po raz drugi. Pani Basia mówiła, iż stary Faber, ojciec Damiana, żyje jeszcze i mieszka w rezydencji pod Opolem, w domu z bramą wjazdową i kamerami. To on rzucił oskarżenie na Renatę cztery lata temu. Nikt nigdy nie zapytał, dlaczego akurat wtedy, akurat po tej jednej nocy z Damianem.
We wrześniu, kiedy liście zaczęły żółknąć na klonach przy drodze, zobaczyłam inny samochód pod blokiem — srebrne audi z warszawską rejestracją, a przy nim kobietę w garniturze z teczką pod pachą. Renata wyszła z Zosią, ubrana schludniej niż zwykle, w płaszczu, który nie pasował do jej zwykłego zestawu roboczych bluz. Kobieta z teczką podała jej dokumenty do podpisu na masce samochodu, bo nie było gdzie inaczej.
Pani Basia, która obserwowała to z okna, zawołała mnie, żebym też zobaczyła. Powiedziała, iż to prawniczka, którą wynajął Damian, żeby wznowić sprawę przeciwko staremu Faberowi — bo w końcu, po własnym śledztwie, Damian znalazł to, czego prokuratura nie znalazła cztery lata wcześniej: transfer z konta firmowego na prywatny rachunek w banku w Katowicach, założony na nazwisko sekretarki jego ojca, kobiety, która odeszła z pracy trzy tygodnie po oskarżeniu Renaty i nigdy więcej się nie pojawiła w powiecie. Stary Faber wiedział. Może choćby sam to zaaranżował — żeby ukarać Renatę za noc z jego synem, za dziecko, które nie miało się nigdy narodzić w jego rodzinie.
Nie wiem wszystkiego, co działo się dalej w gabinetach prawników, bo moja rola kończyła się na schodach klatki B, między jednym ćwiczeniem na kolano a drugim. Ale w listopadzie, kiedy przyjechałam do pani Basi po raz ostatni przed jej wypisem z rehabilitacji, zobaczyłam Renatę na podwórku — bez materaca, bez reklamówek, z dużą kopertą w ręku, na której widniała pieczęć sądu rejonowego. Zosia biegała wokół niej z nowym rowerkiem, różowym, z dzwonkiem.
Renata otworzyła kopertę tam, na trawniku, nie czekając, aż wejdzie do domu. Przeczytała, złożyła kartkę na pół i włożyła do kieszeni płaszcza. Nie krzyczała, nie płakała. Zawołała tylko córkę, żeby ta nie jeździła za blisko drogi.
Później dowiedziałam się od pani Basi, iż tego dnia sąd zatwierdził ugodę: stary Faber wypłacił Renacie czterysta tysięcy złotych odszkodowania, a firma transportowa oficjalnie wycofała oskarżenie sprzed lat, z wpisem do akt. Renata kupiła mały dom przy ulicy Kwiatowej, dwa kilometry od bloków, z ogrodem i nowym piecem. Otworzyła własne biuro rachunkowe w Opolu — to samo, o którym marzyła, zanim wszystko stracono.
Damiana nie widziałam już więcej na Wilczej Grobli. Podobno przyjeżdżał kilka razy do Zosi, na urodziny, ale zawsze umawiał się na neutralnym gruncie, w kawiarni przy rynku, nigdy pod dom. Pani Basia mówiła, iż Renata nie wpuściła go z powrotem do swojego życia, tylko pozwoliła mu być ojcem dla dziecka — na jej warunkach, z jej kluczami do własnych drzwi.
Ostatni raz, kiedy przejeżdżałam rowerem koło starego bloku przy Wilczej Grobli, w oknie mieszkania, gdzie kiedyś mieszkała Renata, wisiały już inne firanki. Ktoś nowy się wprowadził. Materac, który wtedy ciągnęła po żwirze, dawno trafił na śmietnik przy nowym domu — widziałam go tam kiedyś, wystawiony do wywózki gabarytów, obok starej lodówki i połamanego krzesła.
