Ważne ostrzeżenie dla klientów. Banki apelują. W Europie podano, ile gotówki warto trzymać w domu

Nie chodzi o opróżnianie rachunków ani wypłacanie oszczędności z banku. Europejskie banki centralne zalecają jednak przygotowanie niewielkiej rezerwy gotówki na wypadek blackoutu lub awarii systemów płatniczych. W Holandii wskazano 70 euro na osobę dorosłą i 30 euro na dziecko, a w Austrii co najmniej 100 euro na każdego członka rodziny. Polski rząd także zaleca przechowywanie gotówki, ale nie określił jednej kwoty.

Fot. Warszawa w Pigułce

Podczas poważnej awarii pieniądze nie znikają z rachunku bankowego. Możemy jednak przez pewien czas stracić możliwość posługiwania się nimi.

Do płatności kartą lub telefonem potrzebne są między innymi sprawne terminale, energia elektryczna, łączność oraz działające systemy bankowe. Problem z jednym elementem tego łańcucha może sprawić, iż bezgotówkowe zakupy będą czasowo niemożliwe.

Właśnie dlatego instytucje publiczne w kolejnych państwach zalecają, aby gospodarstwa domowe miały niewielki awaryjny zapas banknotów i monet.

Holandia podała dokładną kwotę na 72 godziny

Najbardziej precyzyjne zalecenia wprowadzono w Holandii. Tamtejszy bank centralny informuje, iż na pierwsze 72 godziny sytuacji kryzysowej gospodarstwo powinno przygotować:

• 70 euro na każdą osobę dorosłą;
• 30 euro na każde dziecko.

Pieniądze mają wystarczyć na podstawowe potrzeby, przede wszystkim wodę, żywność, lekarstwa i transport. DNB zaleca przygotowanie mieszanki banknotów oraz monet, aby w miarę możliwości płacić dokładnie wyliczone kwoty. Rezerwy nie trzeba tworzyć jednego dnia – można odkładać ją stopniowo.

Dla czteroosobowej rodziny złożonej z dwojga dorosłych i dwojga dzieci holenderska rekomendacja oznacza łącznie:

200 euro awaryjnej gotówki.

Nie jest to jednak kwota przeznaczona na kilka tygodni ani zamiennik oszczędności w banku. Ma pozwolić na pokrycie podstawowych wydatków przez trzy doby.

Nowe badanie pokazało, ilu mieszkańców zastosowało się do zaleceń

Temat wrócił po publikacji najnowszego badania holenderskiego banku centralnego. Wyniki ogłoszono 16 września 2026 roku.

W badaniu uczestniczyło 5672 mieszkańców Holandii. Okazało się, że:

• 71 proc. znało oficjalne zalecenie dotyczące awaryjnej gotówki;
• 58 proc. przechowywało rekomendowaną kwotę lub więcej;
• 70 proc. posiadało kilka elektronicznych metod płatności.

Wyniki pokazują, iż przygotowanie finansowe nie polega wyłącznie na trzymaniu banknotów. Ważne jest również posiadanie alternatywy na wypadek awarii konkretnej aplikacji, karty albo banku.

Austria rekomenduje jeszcze większą rezerwę

Austriacki bank centralny zaleca przechowywanie w bezpiecznym miejscu:

co najmniej 100 euro na każdego członka rodziny.

Najbardziej praktyczne mają być banknoty o nominałach 5, 10 i 20 euro. W przypadku czteroosobowej rodziny oznaczałoby to minimum 400 euro.

Na anglojęzycznej stronie Oesterreichische Nationalbank pojawia się również metoda oparta na domowych wydatkach. Awaryjna rezerwa może odpowiadać mniej więcej dwukrotności tygodniowego budżetu na zakupy spożywcze, do około 100 euro na członka gospodarstwa.

Wniosek pozostaje ten sam: chodzi o kwotę wystarczającą na najpotrzebniejsze zakupy, a nie o przenoszenie całego majątku do domu.

Finlandia stawia na trzy dni i kilka metod płatności

Fińskie zalecenia nie wskazują jednej kwoty odpowiedniej dla wszystkich gospodarstwa. Mieszkańcy powinni dysponować gotówką potrzebną do zaspokojenia najważniejszych potrzeb przez około 72 godziny.

Zwraca się również uwagę na kilka niezależnych metod płatności. Sama aplikacja w telefonie może nie wystarczyć. Przydatna jest fizyczna karta, a dodatkowe zabezpieczenie może stanowić karta albo rachunek w innym banku.

Europejski Bank Centralny podsumowuje, iż zalecenia Holandii, Austrii i Finlandii mieszczą się w przedziale około 70–100 euro na osobę albo odpowiadają podstawowym wydatkom na trzy dni. Nie jest to jednak jedna, obowiązkowa rekomendacja EBC dla wszystkich mieszkańców Unii Europejskiej.

Polska także zaleca gotówkę, ale nie wskazuje sumy

Polski „Poradnik bezpieczeństwa” ostrzega, iż długotrwały brak energii może oznaczać utratę dostępu do wody, ogrzewania, internetu, telefonu oraz możliwości płacenia kartą.

Na liście zapasów przygotowanych na minimum trzy dni rząd umieścił:

„zapas gotówki w różnych nominałach”.

Nie podano jednak, czy powinno to być 100, 300, 500 czy 1000 zł. Każda rodzina powinna obliczyć kwotę na podstawie swoich podstawowych wydatków, uwzględniając jedzenie, wodę, leki, transport oraz potrzeby dzieci i zwierząt.

Można zastosować prostą zasadę: sprawdzić, ile gospodarstwo wydaje w ciągu trzech dni na rzeczy, z których nie da się zrezygnować, i właśnie taką sumę przygotować w niewielkich nominałach.

Dlaczego banknot 500 zł może okazać się problemem?

W czasie awarii sklep może prowadzić sprzedaż tylko w ograniczonym zakresie. o ile większość klientów przyjdzie z wysokimi nominałami, w kasie gwałtownie zabraknie pieniędzy do wydawania reszty.

Dlatego praktyczniejszy będzie zestaw banknotów o nominałach:

• 10 zł;
• 20 zł;
• 50 zł;
• 100 zł;

oraz niewielka liczba monet.

Duży banknot może być częścią rezerwy, ale nie powinien stanowić jej całości. Sprzedawca może zwyczajnie nie mieć możliwości wydania reszty.

UKNF: pieniądze w bankach są bezpieczne

W materiale opublikowanym 26 sierpnia 2026 roku na Blogu Nadzorczym UKNF zaznaczono, iż urząd nie identyfikuje w tej chwili poważnych zagrożeń dla środków zdeponowanych w polskich bankach. Sektor bankowy oceniono jako bezpieczny, technologicznie rozwinięty i przygotowany operacyjnie na sytuacje kryzysowe.

Jednocześnie autor materiału zwrócił uwagę, iż blackout, poważna awaria teleinformatyczna albo masowa panika mogą czasowo utrudnić swobodne dysponowanie pieniędzmi. Nie oznacza to jednak utraty depozytu.

UKNF przestrzega przed podejmowaniem pochopnych decyzji i zamianą bezpiecznych depozytów na znaczne ilości gotówki. Urząd podkreśla również odpowiedzialność mediów, ponieważ sensacyjne informacje dotyczące banków mogą zostać wykorzystane do wywołania paniki albo kampanii phishingowej.

Ważne zastrzeżenie: tekst opublikowano na oficjalnej stronie KNF, ale jest to materiał Bloga Nadzorczego. Zamieszczone w nim poglądy są osobistymi ocenami autora, a nie formalnym stanowiskiem Komisji.

Dużej sumy nie zawsze można zażądać od ręki

Bank jest zobowiązany do zwrotu zdeponowanych pieniędzy, ale wypłata znacznej kwoty może wymagać wcześniejszego zamówienia jej w placówce.

Oddziały ze względów bezpieczeństwa nie przechowują nieograniczonych zapasów banknotów. Bankomat również nie jest przeznaczony do wypłacania całych oszczędności – obowiązują w nim limity, a podczas dużej awarii może nie działać.

To kolejny argument za spokojnym przygotowaniem niewielkiej rezerwy wcześniej, a nie podejmowaniem masowych wypłat już po wystąpieniu problemu.

Nie trzymaj całych oszczędności w domu

Gotówka ma jedną dużą zaletę: do jej użycia nie są potrzebne terminal, internet ani aplikacja. Ma jednak również poważne wady.

Pieniądze przechowywane w mieszkaniu mogą zostać:

• skradzione;
• zgubione;
• zniszczone podczas pożaru;
• uszkodzone przez wodę;
• bezpowrotnie utracone podczas innego zdarzenia.

Dlatego europejskie zalecenia dotyczą ograniczonej kwoty na kilka dni. Nie są apelem o opróżnianie rachunków ani sygnałem, iż depozyty bankowe są zagrożone.

Najbezpieczniej mieć kilka rozwiązań

Sama gotówka nie rozwiąże każdego problemu. Najrozsądniejsze zabezpieczenie polega na posiadaniu kilku niezależnych metod płacenia:

• niewielkiej rezerwy gotówki;
• fizycznej karty płatniczej;
• dostępu do bankowości internetowej;
• naładowanego telefonu i powerbanku;
• opcjonalnie drugiego rachunku lub karty wydanej przez inny bank.

Jeżeli przestanie działać aplikacja, może zadziałać karta. o ile problem dotknie jednego banku, dostępny może pozostać drugi. jeżeli awaria obejmie terminale oraz bankomaty, przyda się gotówka.

Najważniejszy przekaz europejskich instytucji jest więc spokojny: nie wypłacaj wszystkich oszczędności, ale przygotuj wcześniej taką kwotę, która wystarczy Twojej rodzinie na podstawowe zakupy przez około 72 godziny.