Praca w ogrodzie to dla wielu osób ogromna przyjemność, pod warunkiem, iż nie wiąże się z późniejszym bólem stawów, pleców i dłoni. Pielenie, podlewanie, przesadzanie, przycinanie, zbieranie plonów i odkładanie narzędzi oznaczają dziesiątki powtarzanych ruchów, które osobom starszym mogą powodować dyskomfort. Z czasem najbardziej uciążliwe stają się także czynności wykonywane nisko przy ziemi oraz przenoszenie konewek, worków z podłożem czy sprzętu między końcami działki. Część tych problemów można ograniczyć już na etapie planowania ogrodu.
Podwyższone grządki ograniczają pracę tuż przy ziemi
Jedną z najprostszych zmian jest przeniesienie części upraw do podwyższonych grządek, skrzyń lub dużych pojemników. Warzywa, zioła czy truskawki znajdują się wtedy wyżej, dzięki czemu przy pielęgnacji roślin można ograniczyć głębokie pochylanie się i pracę na kolanach.
Królewskie Towarzystwo Ogrodnicze (RHS) z Wielkiej Brytanii wskazuje podwyższone grządki jako jedno z rozwiązań zwiększających dostępność ogrodu dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Ich dodatkową zaletą jest możliwość przygotowania podłoża niezależnie od jakości ziemi znajdującej się na działce.
Wysokość skrzyni najlepiej dopasować do osoby, która będzie z niej korzystała, oraz rodzaju uprawy. Równie istotna jest jej szerokość. RHS zaleca planowanie grządek tak, aby można było swobodnie sięgnąć do ich środka bez wchodzenia na ziemię; przy dostępie z dwóch stron szerokość poniżej 1,5 m ułatwia pielęgnację całej powierzchni.
Podwyższone stanowiska mają również swoje wymagania. Ziemia w takich konstrukcjach może przesychać szybciej niż bezpośrednio w gruncie, dlatego trzeba częściej kontrolować jej wilgotność, zwłaszcza podczas ciepłej i wietrznej pogody.
Podwyższone skrzynie ogrodowe różnej wielkości można znaleźć na FocusGarden.pl.
Wygodne przejścia między grządkami
Przy reorganizacji ogrodu warto spojrzeć na niego jak na miejsce pracy. o ile między szklarnią, warzywnikiem, kompostownikiem i schowkiem trzeba za każdym razem omijać donice, węże albo wystające obrzeża, choćby niewielka działka staje się niewygodna w codziennym użytkowaniu.
Ścieżki powinny prowadzić bezpośrednio do miejsc, z których korzysta się najczęściej. RHS podaje co najmniej 45 cm szerokości przejścia, o ile ma zmieścić się na nim taczka, oraz około 1 m, gdy przestrzeń ma umożliwiać przejazd wózka.
W praktyce dobrze sprawdzają się również stabilne i możliwie równe nawierzchnie oraz ograniczenie przedmiotów pozostawianych w przejściach. Porządek w ciągach komunikacyjnych ma znaczenie szczególnie wtedy, gdy po działce chodzi się z konewką, koszem z warzywami albo narzędziami w rękach.
Gdzie przechowywać narzędzia ogrodowe?
Grabie trzymane w garażu przy domu, sekator w altanie, nawóz w piwnicy, a konewka przy szklarni oznaczają wiele dodatkowych kursów podczas jednego dnia pracy. Wygodniej jest stworzyć jedno miejsce przechowywania możliwie blisko głównej części ogrodu.
Przy większej liczbie narzędzi praktycznym rozwiązaniem może być domek ogrodowy ustawiony w łatwo dostępnym punkcie działki.
Przykładowe domki narzędziowe obejrzeć można na stronie: https://focusgarden.pl/domki-ogrodowe.
W samym schowku najczęściej używane przedmioty warto umieścić między wysokością bioder a ramion. Sekator, rękawice czy mała łopatka nie muszą leżeć na podłodze ani trafiać na najwyższą półkę. Cięższe rzeczy najlepiej przechowywać możliwie nisko, ale w miejscu pozwalającym wyjąć je bez przekładania kilku innych przedmiotów.
Jakie narzędzia są wygodniejsze w użyciu dla osób starszych?
Zmiany w ogrodzie nie muszą oznaczać przebudowy całej działki. Część prac można wykonywać wygodniej po wymianie kilku podstawowych narzędzi.
Arthritis Foundation zaleca m.in. narzędzia z dłuższymi uchwytami, które pozwalają wykonywać część czynności w pozycji stojącej zamiast w ciągłym pochyleniu. Pomocne bywają także grubsze, łatwiejsze do chwytania rękojeści oraz siedzisko lub klęcznik wykorzystywany podczas pielenia. Organizacja rekomenduje również zmianę pozycji w trakcie pracy i robienie przerw pomiędzy kolejnymi czynnościami.
Podobną zasadę można zastosować przy podlewaniu. Zamiast przenosić pełną konewkę przez całą działkę, warto doprowadzić wąż bliżej warzywnika albo rozmieścić punkty poboru wody tak, aby ciężkie pojemniki trzeba było przenosić jedynie na krótkim odcinku.
Miejsce do siedzenia przydaje się również podczas pracy
Ławka lub krzesło ustawione przy warzywniku pełni inną funkcję niż komplet wypoczynkowy na tarasie. Pozwala na chwilę usiąść między podlewaniem a pieleniem kolejnej grządki i ogranicza konieczność wracania za każdym razem pod dom lub do altany.
Jeżeli siedzisko ma służyć przede wszystkim osobie starszej, warto sprawdzić jego wysokość, stabilność oraz obecność podłokietników. Wyższe krzesła z podłokietnikami mogą ułatwiać wstawanie osobom, którym ta czynność sprawia trudność. Przy zakupie krzesła ogrodowego znaczenie ma również jego masa, szczególnie jeżeli mebel będzie regularnie przenoszony pomiędzy tarasem, warzywnikiem i innymi częściami działki.
Przykładowe modele krzeseł obejrzeć można na stronie: https://focusgarden.pl/krzesla-ogrodowe.
Jak sprawić by ogród był wygodniejszy dla starszych osób?
Największą różnicę często daje zmiana kilku miejsc, przy których wykonuje się najwięcej pracy. Jedną tradycyjną grządkę można zastąpić podwyższoną, najczęściej używane narzędzia przenieść bliżej warzywnika, a obok upraw ustawić stałe siedzisko. Kolejnym etapem może być poprawienie ścieżek i organizacji przechowywania.
Dzięki temu dobrze znany ogród może przez cały czas służyć przez kolejne lata bez rezygnowania z warzywnika, kwiatów czy samodzielnej pielęgnacji roślin. Zmienia się przede wszystkim sposób organizacji pracy: mniej czasu zajmuje przynoszenie wyposażenia i praca tuż przy ziemi, a więcej można poświęcić samym roślinom.
![Zasiłki dla osób z niepełnosprawnościami. W 2027 roku weryfikacja kwot [Terminy]]()
