Ela Wróblewska nie płakała na pogrzebie ojca. Stała przy grobie w za dużym płaszczu pożyczonym od sąsiadki, bo swój zostawiła w Radomiu, i liczyła w głowie, ile jeszcze dni urlopu jej zostało w hurtowni budowlanej, gdzie pracowała jako księgowa. Cztery. Miała cztery dni, żeby pochować ojca i pogodzić się z tym, iż warsztat samochodowy przy Grójeckiej, który budował od trzydziestu lat, zapisał na jej przyrodniego brata Kubę.
Kuba miał wtedy dwadzieścia sześć lat i przez ostatnie pięć nie zamienił z ojcem dziesięciu zdań. Przyjechał na pogrzeb w garniturze pożyczonym z wesela kolegi, spóźniony o dwadzieścia minut, bo nie mógł znaleźć miejsca do parkowania. Stanął z boku, z rękami w kieszeniach, i patrzył na trumnę tak, jakby czekał, aż ktoś mu powie, co ma teraz czuć.
U notariusza przy placu Narutowicza dowiedzieli się, iż warsztat wraz z działką i całym wyposażeniem wart jest trzysta dwadzieścia tysięcy złotych. Cały. Dla Kuby. Elę ojciec zapisał w testamencie jednym zdaniem: życzę córce Eli powodzenia w dalszym życiu.
— To musi być pomyłka — powiedziała wtedy do notariusza, pani Basi Kowalczyk, kobiety po sześćdziesiątce z okularami na czubku nosa. — Ja tam pracowałam jako nastolatka. Myłam felgi za pięć złotych na godzinę, bo tata nie miał pieniędzy na innego pracownika.
Pani Basia tylko przesunęła w jej stronę pudełko chusteczek i powiedziała, iż testament jest testamentem, a jeżeli Ela chce, może go zaskarżyć, tylko będzie to kosztowało i trwało latami.
Kuba przez pierwsze pół roku choćby nie pojawiał się w warsztacie. Zostawił to Markowi, staremu mechanikowi, który pracował z ojcem od piętnastu lat i który zresztą zadzwonił do Eli w marcu, żeby powiedzieć, iż firma zaczyna tonąć. Że zamówienia stoją, iż dwóch klientów już poszło do konkurencji na Wolskiej, bo nikt nie odbiera telefonu.
Ela wtedy jeszcze się nie wtrącała. Miała swoje życie w Radomiu, rozwód za sobą i syna w drugiej klasie liceum, którego trzeba było wozić na korepetycje z matematyki. Ale gdzieś w środku coś jej mówiło: poczekaj. Ojciec zawsze powtarzał, iż wszystko przyjdzie w swoim czasie, iż nie warto się szarpać o rzeczy, które i tak same do ciebie wrócą.
We wrześniu Kuba zadzwonił pierwszy raz od pogrzebu.
— Musisz mi pożyczyć pieniądze — powiedział bez przywitania. — ZUS się czepia, mam zaległość za pracowników. Piętnaście tysięcy.
— Nie mam piętnastu tysięcy, Kuba.
— To skąd niby mam je wziąć?
— Może ze sprzedaży warsztatu — powiedziała spokojnym tonem, choć w środku aż ją skręcało. — Wart jest trzysta dwadzieścia. Piętnaście to żaden problem.
Cisza w słuchawce trwała chwilę za długo.
— Nie sprzedam tego, co tata mi zostawił.
— To go prowadź — odpowiedziała i się rozłączyła.
Przez następny rok Ela dowiadywała się o wszystkim od Marka, który dzwonił coraz częściej, bo chyba nie miał już do kogo innego zadzwonić. Kuba wyprzedał dwa podnośniki, żeby spłacić długi. Potem sprzedał kompresor. W styczniu zwolnił jednego z trzech mechaników, bo nie było go czym opłacić. Marek na koniec każdej rozmowy pytał, czy Ela nie mogłaby przyjechać, chociaż raz spojrzeć, bo on już nie wie, co robić, a klienci pytają, czy w ogóle jeszcze warto tu przyjeżdżać z autem.
Przyjechała w lutym, w środę, kiedy w Radomiu topniał ostatni brudny śnieg spod bloków. Warsztat wyglądał jak po przejściu jakiejś powolnej choroby — brama do połowy zardzewiała, w oknie recepcji wisiała kartka „Czynne od 10", chociaż był dopiero ranek. Kuby nie było. Marek siedział sam przy kanale, jadł kanapkę z pasztetem prosto z papieru i na widok Eli tylko pokiwał głową, jakby chciał powiedzieć: no i sama widzisz.
Tego samego dnia Ela pojechała do kancelarii adwokackiej przy Marszałkowskiej, gdzie umówiła się na konsultację z prawniczką od spraw spadkowych, Anną Dębską. Nie po to, żeby podważać testament — na to było już za późno, minęły terminy. Chciała się dowiedzieć czegoś innego: czy istnieje jakiś sposób, żeby odzyskać choćby część tego, co przez dwadzieścia lat wkładała w tę firmę bez umowy, bez wynagrodzenia, na słowo ojca, iż kiedyś to wszystko będzie ich wspólne.
Pani Dębska poprosiła o dokumenty. I wtedy Ela przypomniała sobie o pudle, które od pogrzebu stało w piwnicy jej mieszkania w Radomiu, nietknięte. Pudło ze starymi papierami ojca.
Znalazła w nim coś, o czym zapomniała, iż w ogóle istnieje: umowę pożyczki z 2011 roku, na sto dwadzieścia tysięcy złotych, którą Ela dała ojcu na remont hali warsztatu, kiedy sprzedała mieszkanie po babci. Umowa była spisana manualnie, na kartce z zeszytu w kratkę, ale podpisana przez oboje i poświadczona notarialnie — bo ojciec, przy całej swojej niedbałości w innych sprawach, w tej jednej rzeczy okazał się skrupulatny. Termin spłaty: bezterminowo, na żądanie wierzyciela. Odsetki: ustawowe.
— To jest dług spadkowy — powiedziała pani Dębska, przeglądając papier dwa razy. — Kuba go odziedziczył razem z majątkiem. Z odsetkami za czternaście lat to jest już grubo ponad dwieście tysięcy.
Ela przez chwilę patrzyła na tę kartkę w kratkę, na charakter pisma ojca, na jego podpis, który stawiał zawsze z tym samym zawijasem przy literze W. Nie czuła triumfu. Czuła coś bliższego ulgi — jakby przez cały ten rok trzymała w płucach powietrze, którego teraz mogła się pozbyć.
Wezwanie do zapłaty wysłali w marcu, listem poleconym, na adres warsztatu.
Kuba zjawił się u niej w Radomiu tydzień później, bez zapowiedzi, pod blokiem, kiedy Ela wracała z synem ze sklepu z siatkami pełnymi zakupów. Stał przy furtce, w tej samej kurtce co na pogrzeb, tylko teraz wytartej na łokciach.
— Chcesz mi zabrać wszystko, co mam.
— Chcę odzyskać to, co jest moje — powiedziała, przekładając siatki z jednej ręki do drugiej. — Sto dwadzieścia tysięcy plus odsetki. Reszta warsztatu zostaje twoja.
— Nie mam takich pieniędzy.
— To sprzedaj działkę obok, tę, którą tata kupił pod magazyn. Nigdy jej nie wykorzystaliście. Warta jest jakieś sto pięćdziesiąt.
Kuba milczał, patrząc na siatkę z ziemniakami, którą trzymał syn Eli, jakby to ona miała mu odpowiedzieć.
— Dlaczego wtedy, u notariusza, nic nie powiedziałaś? O tej pożyczce?
— Bo myślałam, iż tata chciał, żebym to ja ci to powiedziała, kiedy będzie trzeba. Nie od razu. — Otworzyła furtkę. — Masz miesiąc, Kuba. Potem sprawa idzie do sądu i wtedy już nie będziemy rozmawiać my, tylko nasi prawnicy.
Sprzedał działkę w kwietniu, deweloperowi z Piaseczna, za sto sześćdziesiąt dwa tysiące. Sto trzydzieści osiem oddał Eli — resztę z odsetkami rozłożyli na dwie raty, ostatnią spłacił w lipcu, akurat wtedy, gdy w telewizji bez przerwy pokazywali powodzie na południu kraju, a Marek wreszcie mógł kupić nowy kompresor.
Warsztat przy Grójeckiej stoi do dziś. Kuba prowadzi go sam, z Markiem i jednym nowym chłopakiem z zawodówki. Ela nie zajrzała tam ani razu od kwietnia — nie z urazy, po prostu nie miała powodu. Dostała to, co jej się należało, na papierze, z podpisem i pieczątką, i to jej wystarczyło.
Tylko raz, w sierpniu, dostała od niego SMS-a: „Sprzedałem dwa auta w tym tygodniu. Tata by się ucieszył". Nie odpisała nic. Odłożyła telefon na stół obok filiżanki z zimną już kawą i patrzyła przez okno na sąsiadkę, która wracała z targu z pęczkiem szczypiorku, tak jak co środę o tej samej porze, odkąd Ela pamiętała.
