Kwiat mimozy stał w wazonie już piąty dzień, a Bożena wciąż nie miała siły go wyrzucić. Kupiła go w dniu pogrzebu, bo w kwiaciarni przy Grójeckiej akurat nic innego nie było o tej porze roku, tylko te żółte kulki na sztywnych łodygach, i teraz żałowała, bo mimoza więdła najbrzydziej ze wszystkich kwiatów, jakie znała.
Warsztat samochodowy przy ulicy Fabrycznej w Radomiu prowadził jej mąż Ryszard przez dwadzieścia dwa lata. Zaczynał od jednego kanału i sprężarki kupionej na kredyt, kończył z czterema podnośnikami i stałą klientelą, która czekała w kolejce choćby po dwa tygodnie. Bożena prowadziła księgowość, siedziała w małym biurze obok magazynu części, parzyła kawę mechanikom i wiedziała o każdej fakturze więcej niż sam Ryszard.
Zmarł nagle, w maju, przy śniadaniu. Zakrztusił się kawałkiem bułki, tak to przynajmniej napisano w karcie zgonu, choć Bożena do dziś nie wierzyła, iż to była tylko bułka. Miał pięćdziesiąt dziewięć lat i cukrzycę, o której nikomu nie mówił.
Zostawił po sobie warsztat wyceniany na dwieście osiemdziesiąt tysięcy złotych, dom w Wolanowie i córkę z pierwszego małżeństwa, Martę, z którą Bożena nie rozmawiała normalnie od jedenastu lat.
Marta pojawiła się na pogrzebie w czarnym płaszczu od dobrego projektanta i w butach, które kosztowały więcej niż miesięczna emerytura Bożeny. Podeszła, uścisnęła jej rękę chłodno, jakby witała się z sąsiadką z klatki, i powiedziała tylko: — Umówimy się w sprawie spadku. Beze mnie nic nie załatwisz, bo ja jestem córką, a ty jesteś tylko drugą żoną.
Tamto zdanie Bożena zapamiętała słowo w słowo. "Tylko drugą żoną" — po dwudziestu sześciu latach małżeństwa, po tym jak wychowała Martę od jej dziewiątego roku życia, po tysiącach obiadów, które jej gotowała, po korepetycjach z matematyki, które sama jej dawała wieczorami przy kuchennym stole.
Notariusz, pan Zieliński, przyjął je obie w swoim biurze przy placu Konstytucji dziesięć dni po pogrzebie. Testamentu Ryszard nie zostawił, więc dziedziczenie było ustawowe — połowa dla żony, połowa dla córki. Marta usiadła, założyła nogę na nogę i od razu, zanim notariusz zdążył otworzyć teczkę, oznajmiła, iż warsztat trzeba sprzedać, bo ona mieszka w Warszawie i nie ma zamiaru jeździć do Radomia, żeby "bawić się w mechanika".
— A ja mam zamiar tam pracować do końca życia — odpowiedziała Bożena.
— To wykup moją połowę. Sto czterdzieści tysięcy. Masz miesiąc.
Bożena nie miała stu czterdziestu tysięcy. Miała dom w Wolanowie, wartego może trzysta, ale przecież nie mogła sprzedać dachu nad głową, żeby zapłacić za dach, pod którym pracowała. Wieczorem zadzwoniła do syna, Krzysztofa, mieszkającego w Krakowie, ale on tylko westchnął i powiedział, iż nie ma jak pomóc, bo sam spłaca kredyt na mieszkanie.
Przez trzy tygodnie Bożena nie spała normalnie. Siadała w biurze warsztatu, tym samym, gdzie stało jeszcze kalendarium Ryszarda z jego pismem, i liczyła. Liczyła klientów, liczyła zlecenia w toku, liczyła, ile trzeba, żeby spłacić dwóch mechaników, Grzegorza i młodego Kubę, którzy zostali z nią z lojalności, choć wiedzieli, iż pensja może się spóźnić.
Telefon od Marty przyszedł w środę, o wpół do dziewiątej wieczorem. — Znalazłam kupca. Deweloper z Radomia, chce zrobić tam pawilon handlowy. Płaci od ręki, gotówką, cała kwota. Podpisujemy w piątek.
— Bez mojej zgody nie sprzedasz połowy, która jest moja.
— Ale swoją połowę sprzedam. A wtedy będziesz miała dewelopera za wspólnika, i zobaczymy, jak długo pociągniesz z takim wspólnikiem.
Bożena odłożyła słuchawkę i przez chwilę patrzyła na zdjęcie Ryszarda stojące na półce, to z otwarcia warsztatu, gdzie miał na sobie za duży kombinezon i uśmiechał się jak chłopak. Potem otworzyła szufladę biurka, tę zamykaną na klucz, której nigdy nie sprzątała po jego śmierci, bo nie miała siły.
W szufladzie, pod segregatorem z fakturami za olej silnikowy, leżała koperta zaadresowana do niej ręką Ryszarda. Nie otwierała jej wcześniej, bo na kopercie napisał tylko: "Bożenko, jakby coś". Sądziła, iż to instrukcje do kotła gazowego albo hasła do konta.
W środku był list na dwóch kartkach i kopia dokumentu z kancelarii notarialnej w Radomiu, sprzed czterech lat. Ryszard, po cichu, bez mówienia jej ani Marcie, przepisał pięćdziesiąt jeden procent udziałów w warsztacie na spółkę, którą założył razem z Bożeną — spółkę cywilną, w której figurowała jako wspólniczka od dwunastu lat, od momentu kiedy przejęła pełną księgowość. W liście pisał, iż bał się powiedzieć to na głos, bo wiedział, jak zareaguje Marta, ale chciał, żeby po jego śmierci warsztat zawsze należał w większości do tej, która go naprawdę budowała.
Bożena zadzwoniła do pana Zielińskiego następnego ranka. Dokument był ważny, zarejestrowany, nietknięty przez lata. Oznaczało to, iż w spadku po Ryszardzie znajdowały się już tylko jego czterdzieści dziewięć procent — a nie sto, jak zakładała Marta, negocjując z deweloperem.
Spotkanie odbyło się w piątek, tak jak planowała Marta, tylko iż w miejsce dewelopera przy stole siedzieli notariusz i Bożena z teczką. Marta weszła w tym samym czarnym płaszczu, z telefonem w ręce, gotowa podpisać.
— Nie ma czego podpisywać w tej konfiguracji — powiedział pan Zieliński, podsuwając jej kopię aktu spółki. — Pani ojciec przekazał pani Bożenie pięćdziesiąt jeden procent udziałów jeszcze za życia. W spadku dzieli się jedynie pozostałe czterdzieści dziewięć procent, czyli pani udział to niecałe dwadzieścia pięć procent całego warsztatu, nie połowa.
Marta czytała dokument dwa razy, przesuwając palcem po linijkach, jakby litery mogły się zmienić od powtórnego spojrzenia. — To niemożliwe. On by mi powiedział.
— Powiedział mnie — odparła Bożena i pierwszy raz od pogrzebu mówiła spokojnym, równym głosem. — Bo to ja tam stałam codziennie od siódmej rano, kiedy ty przyjeżdżałaś na święta i pytałaś, czy tata może ci pożyczyć na wakacje.
Deweloper, poinformowany telefonicznie jeszcze tego samego dnia, wycofał ofertę — nie miał interesu w kupowaniu ćwierci udziałów bez kontroli nad firmą. Marta wyszła z kancelarii bez podania ręki, z aktem wciąż w dłoni, bo poprosiła o kopię.
Miesiąc później Bożena wykupiła jej dwadzieścia pięć procent za czterdzieści dwa tysiące złotych, sumę, którą realnie mogła unieść, biorąc kredyt pod zastaw części udziałów. Podpisali umowę w tej samej kancelarii, bez zbędnych słów. Warsztat przy Fabrycznej działa dalej, Grzegorz i Kuba dostali podwyżki, a mimoza z wazonu dawno powędrowała do kosza, zastąpiona zdjęciem Ryszarda w ramce, które Bożena postawiła na biurku, dokładnie tam, gdzie leżała kiedyś zamknięta szuflada.
