Beata Wrona miała czterdzieści sześć lat i cukiernię przy Rynku w Bielsku-Białej, kiedy jej zięć, Marcin Sowa, oznajmił przy niedzielnym obiedzie, iż sprzedaje warsztat samochodowy po teściu.
— To znaczy jak sprzedajesz? — Beata odłożyła widelec. — Ten warsztat to Aśka odziedziczyła po ojcu.
— Aśka podpisała pełnomocnictwo, jak byliśmy w sądzie przy sprawie spadkowej. Standardowa procedura.
Jej córka, Joanna, siedziała naprzeciwko i wpatrywała się w talerz z rosołem, jakby to była najciekawsza rzecz na świecie. Za oknem, na Cieszyńskiej, przejechał tramwaj — dziewiąty, ten sam, którym Karol jeździł do warsztatu przez trzydzieści lat, zanim rozstawił dwa podnośniki i szyld z własnym nazwiskiem.
Karol Wrona umarł jedenaście miesięcy wcześniej, w marcu, na zawał, między jednym klientem a drugim. Warsztat przy Piastowskiej zostawił córce — dwa boksy, kanał, sprężarka kupiona jeszcze w 2003 roku i dwunastu mechaników, których znał po imieniu. Beata nie zajmowała się tam nigdy niczym poza księgowością, ale wiedziała co do złotówki, ile ten warsztat wart.
— Ile? — zapytała.
— Trzysta osiemdziesiąt tysięcy. Kupiec już czeka, w piątek notariusz.
— A ty się na to zgadzasz? — Beata zwróciła się do córki.
Joanna wzruszyła ramionami, jakby chodziło o wybór firanek, nie o dorobek jej ojca.
— Marcin się zna na tych sprawach, mamo. Ja bym sobie nie poradziła.
Tego wieczoru Beata nie spała. Leżała w mieszkaniu przy Cieszyńskiej, w którym mieszkała z Karolem przez dwadzieścia dziewięć lat, i liczyła: dwanaście osób zatrudnionych w warsztacie, siedmiu z nich z rodzinami, jeden — Zenek — pracował tam od czasów, gdy warsztat mieścił się jeszcze w garażu na Wapienicy. jeżeli Marcin sprzeda, nowy właściciel zamknie wszystko w miesiąc i postawi tam market spożywczy, tak jak zrobił z warsztatem Grabowskiego przy Sobieskiego.
Rano pojechała na Piastowską. Zenek stał przy kanale, ręce miał czarne od smaru.
— Pani Beato, dobrze, iż pani jest. Bo my tu słyszymy różne rzeczy.
W biurze na ścianie wisiało jeszcze zdjęcie Karola z dwutysięcznego czternastego roku, przy otwarciu drugiego boksu. Beata usiadła przy jego biurku i otworzyła szufladę, w której trzymał wszystkie papiery — z przyzwyczajenia, bo znała ten warsztat lepiej niż Marcin kiedykolwiek pozna cokolwiek w życiu.
Pod teczką z fakturami za dwa tysiące dwudziesty piąty rok leżała koperta z nazwiskiem kancelarii notarialnej Halickiej przy ulicy Wzgórze — nie ta sama, do której szedł teraz Marcin. W środku kopia testamentu Karola, sporządzonego trzy lata przed śmiercią. Zapis był jasny: warsztat dla Joanny, ale z klauzulą dożywotniego prawa do korzystania i decydowania w sprawach zbycia dla Beaty, dopóki żyje. Karol wybrał wtedy kancelarię po drugiej stronie miasta, daleko od tej, w której zwykle załatwiał sprawy firmowe — Beata pamiętała, jak tłumaczył jej wtedy, iż "nie chce, żeby ktokolwiek się domyślił, zanim będzie trzeba". Nikomu poza żoną tego dokumentu nie pokazywał.
Zadzwoniła do kancelarii Halickiej tego samego dnia. Sekretarka potwierdziła — repertorium istnieje, akt jest ważny, może dostać odpis do godziny. Beata odłożyła słuchawkę i przez chwilę siedziała z ręką na aparacie, bo w głowie kołatało się jedno: a jeżeli Marcin już to sprawdził? jeżeli notariusz przy placu Wolności coś przeoczy albo uzna, iż to za mało, żeby wstrzymać sprzedaż? Nie miała pewności. Miała tylko odpis i dwadzieścia cztery godziny.
W piątek, dziesięć minut przed dwunastą, Beata weszła do kancelarii notarialnej przy placu Wolności z teczką pod pachą. Dłonie miała wilgotne, mimo iż na zewnątrz było chłodno. Marcin siedział już przy stole, obok niego mężczyzna w garniturze, którego Beata nigdy wcześniej nie widziała — kupiec.
— Mamo, co ty tu robisz? — Marcin poderwał się z krzesła.
— Przyszłam podpisać dokumenty. Skoro sprzedajemy mój warsztat.
Notariusz, kobieta po sześćdziesiątce z okularami na czubku nosa, spojrzała na Beatę znad papierów.
— Pani Wrono, w akcie jako sprzedająca figuruje pani córka, Joanna Sowa.
— Zgadza się. Ale proszę zapoznać się z tym dokumentem. Testament męża, Karola Wrony. Kancelaria Halicka, plac przy Wzgórzu, numer repertorium na pierwszej stronie.
Notariusz wzięła odpis, przeczytała, zmarszczyła brwi i sięgnęła po telefon, żeby zweryfikować numer w centralnym rejestrze testamentów. Beata poczuła, jak schnie jej w ustach, i sięgnęła po szklankę wody stojącą przy krześle, ale ręka jej drżała na tyle, iż odstawiła ją z powrotem, nie pijąc.
— To jakaś prowizorka, może to podróbka — wtrącił się Marcin, głos mu się łamał. — Skąd w ogóle to wytrzasnęłaś? Tato by mi powiedział, gdyby coś takiego było.
— Tato niczego ci nie musiał mówić, Marcinie. To nie ty byłeś jego dzieckiem.
Notariusz odłożyła słuchawkę.
— Dokument jest zarejestrowany i ważny. Bez zgody pani Wrony ta transakcja jest nieważna.
Kupiec wstał, zapiął marynarkę i bez słowa wyszedł. Marcin nie odpuszczał — pochylił się w stronę Joanny, złapał ją za nadgarstek.
— Aśka, powiedz coś. To twój warsztat, nie jej. Ty decydujesz, nie ona.
Joanna spojrzała na rękę męża na swoim nadgarstku, potem na matkę, i po raz pierwszy tego dnia się odezwała.
— Puść mnie, Marcin.
Głos miała cichy, ale nie zadrżał.
— Proszę pana — notariusz zdjęła okulary — radzę skonsultować się z prawnikiem, zanim pan podpisze cokolwiek więcej w cudzym imieniu.
Beata nie podniosła głosu, choć serce tłukło jej się gdzieś pod gardłem. Otworzyła teczkę, wyjęła drugi dokument — pełnomocnictwo notarialne, które sama przygotowała dzień wcześniej u innego notariusza, nie wiedząc do końca, czy w ogóle zdąży, czy będzie ważne wobec pełnomocnictwa już złożonego w aktach sprawy — i podała je urzędniczce.
— To odwołuje pełnomocnictwo córki dla zięcia we wszystkich sprawach dotyczących warsztatu. Od dzisiaj decyzje podejmuję ja, zgodnie z wolą męża.
Notariusz porównała daty, kiwnęła głową.
— Odwołanie jest skuteczne. Transakcja w tej formie nie dojdzie do skutku.
Marcin trzasnął drzwiami kancelarii tak, iż w poczekalni podskoczyła sekretarka. Joanna została jeszcze chwilę, masując nadgarstek, który przed chwilą ściskał jej mąż. Nie płakała. Wyjęła telefon, zaczęła pisać wiadomość, po chwili skasowała ją całą, nie wysyłając, i schowała telefon do kieszeni.
— Mamo — powiedziała tylko, patrząc na drzwi, za którymi zniknął Marcin — dziękuję, iż nie czekałaś, aż go poproszę.
Warsztat przy Piastowskiej stoi do dziś. Zenek prowadzi go razem z synem, dwunastu mechaników wciąż ma pracę, a nad kanałem wisi to samo zdjęcie Karola z dwa tysiące czternastego roku. Marcin z Joanną rozwiedli się w kwietniu — bez warsztatu, bez trzystu osiemdziesięciu tysięcy, bez niczego, co miał sprzedać. Joanna dzwoni do matki teraz co niedzielę, o tej samej porze, o której kiedyś siadali razem do rosołu, i coraz częściej ma jej coś do powiedzenia. Beata przychodzi na Piastowską co czwartek, pije kawę z termosu przy biurku męża i podpisuje faktury, których nikt jej nie prosił, żeby podpisywała, ale które teraz są tylko jej sprawą.
