Nazywam się Bożena, prowadzę mały sklep spożywczy na rogu Kolejowej i Ogrodowej w Skierniewicach. Piszę to, bo klienci wciąż pytają, co się stało z tym cichym mężczyzną, który kupował u mnie chleb i wędlinę na kartkę — a ja i tak wiem tylko tyle, ile zdążyłam zobaczyć przez witrynę.
Pan Wiesław, mój sąsiad zza ściany magazynu, miał sześćdziesiąt jeden lat i warsztat samochodowy odziedziczony po ojcu — dwa kanały, podnośnik, tablica z kluczami, którą sam kiedyś przybił nad biurkiem. Ja tam bywałam może z dziesięć razy w życiu, głównie kiedy padał mi akumulator w starym polonezie, którego trzymam do przewożenia towaru. Zawsze robił gwałtownie i nie liczył za robociznę, jak wiedział, iż komuś ciężko.
Mieszkał z synem, Kubą, który miał wtedy dwadzieścia dwa lata i od dwóch lat "pomagał w warsztacie" — tak to przynajmniej nazywali. Ja widziałam co innego: chłopak przychodził do mnie po papierosy i piwo już koło jedenastej rano, a wieczorami słyszałam przez ścianę, jak przeklina, iż coś mu nie idzie. Nie umiał wymienić sprzęgła. Nie umiał wyważyć koła. Ojciec tłumaczył mu to samo po raz piąty, po dziesiąty, cierpliwie, bez podnoszenia głosu — a klienci i tak w końcu przestawali przyjeżdżać, bo naprawa się ciągnęła tygodniami.
W lutym, przy takim mrozie, iż rury w piwnicy sklepu mi zamarzły, pan Wiesław trafił do szpitala z sercem. Byłam u niego dzień po operacji, zaniosłam mu termos z rosołem, bo żona już nie żyła, a Kuba akurat nie odbierał telefonu. Leżał podłączony do kroplówki i pierwsze, co powiedział, to nie o sobie — tylko iż boi się, co teraz będzie z warsztatem, skoro on nie może wstać.
Kuba przejął interes na te trzy tygodnie. I wtedy zaczęło się to, co ludzie na ulicy komentowali otwarcie, bo w małym mieście nic się nie ukryje. Dwóch stałych klientów oddało auta gdzie indziej, do warsztatu przy Rawskiej, bo Kuba pomylił terminy odbioru. Kasa z warsztatu — jak mi sama powiedziała księgowa, pani Renata, która wpadała do mnie po gazetę — zaczęła się nie zgadzać o jakieś sto, sto pięćdziesiąt złotych tygodniowo. Nikt nie oskarżał wprost. Ale liczby nie kłamią.
Pan Wiesław wrócił z rehabilitacji w kwietniu, chudszy, z blizną na piersi, którą pokazywał tylko lekarzowi. Przez okno widziałam, jak siedzi na taborecie przy podnośniku i patrzy, jak syn próbuje założyć olej — i jak w końcu wstaje, bierze klucz sam, bo szybciej zrobić to samemu niż tłumaczyć po raz kolejny.
Ja się w to nie mieszałam. Miałam swój sklep, swoje zmartwienia z dostawcami, którzy podnosili ceny co miesiąc, i nie moja rzecz była mówić komuś, jak ma wychowywać dorosłego syna. Tylko iż pewnego wieczoru, już po zamknięciu, kiedy zliczałam utarg za ladą, usłyszałam przez otwarte drzwi warsztatu głośną kłótnię — pierwszy raz, kiedy pan Wiesław naprawdę podniósł głos.
Nie słyszałam wszystkiego. Złapałam tylko strzępki: iż Kuba chciał, żeby ojciec przepisał na niego połowę udziałów w warsztacie "na wszelki wypadek", skoro serce już raz zawiodło. Że ojciec zapytał, po co synowi udziały w czymś, czego nie potrafi prowadzić. Że trzasnęły drzwi od strony podwórka.
Przez tydzień było cicho. Kuba nie przychodził już po papierosy rano — zjawiał się później, koło pierwszej, w garniturze, bo — jak mówiła pani Renata — poszedł na rozmowę o pracę do salonu samochodowego w Łowiczu, tego z autami dostawczymi na wystawie.
Miesiąc później pan Wiesław wpadł do mnie po chleb i stanął przy ladzie dłużej niż zwykle. Powiedział, iż poszedł do notariusza przy rynku i zmienił zapis w akcie — warsztat po nim ma przejąć nie syn, tylko dawny pracownik ojca, pan Zenon, który uczył Kubę zawodu jeszcze jako chłopca i który sam prowadzi teraz podobny warsztat w Bolimowie. Zenon miał wykupić udziały na raty, rozłożone na osiem lat, po jakieś dwadzieścia tysięcy złotych rocznie.
Zapytałam go wprost, wydając resztę, czy to nie za surowo wobec własnego dziecka. Powiedział tylko, iż przez trzydzieści lat płacił za ten warsztat zdrowiem, a nie zamierza teraz płacić jeszcze i spokojem — i iż Kuba dostanie równowartość swojej części w gotówce, kiedy sprzedaż się rozliczy, ale bez kluczy do budynku.
Kuba przyszedł do mnie tydzień później, kupić wodę mineralną przed rozmową w Łowiczu. Powiedział, iż ojciec "przesadził", iż przecież to była jego przyszłość. Nie odpowiedziałam nic — nie moja sprawa. Odliczyłam mu resztę i patrzyłam, jak idzie w stronę przystanku, w tym za dużym garniturze, z teczką pod pachą, w którą chyba sam jeszcze nie do końca wierzył.
Dziś warsztat przy Kolejowej ma nową tablicę nad wejściem — "Zenon i Syn", bo Zenon wciągnął w interes własnego chłopaka, dwudziestoletniego, który potrafi wymienić sprzęgło w cztery godziny. Pan Wiesław wpada tam czasem po prostu posiedzieć na taborecie i popatrzeć, jak pracują — teraz już bez tego napięcia w twarzy. Kuba sprzedaje samochody dostawcze w Łowiczu i podobno, jak mówiła mi ostatnio pani Renata, idzie mu tam całkiem nieźle — lepiej niż z kluczem francuskim w ręku.
