Nazywam się Bartek, mam trzydzieści cztery lata i przez osiem lat prowadziłem warsztat samochodowy razem z teściem. To on mnie tego nauczył – jak wymienić sprzęgło w golfie, jak rozmawiać z klientem, który przychodzi wściekły, bo znowu coś stuka pod maską. Ożeniłem się z jego córką, Agnieszką, kiedy miałem dwadzieścia sześć lat, i od tamtej pory Grójecka była moim drugim domem. Dosłownie – bo warsztat stoi przy tej ulicy, kawałek za Zieleniakiem, tam gdzie tramwaj skrzypi na zakręcie i pachnie olejem silnikowym zmieszanym z frytkami z budki obok.
Teraz mówią, iż to ja jestem tym złym. Że wykorzystałem starego człowieka, iż czekałem, aż osłabnie, żeby wszystko przejąć. Chcę opowiedzieć, jak to wyglądało z mojej strony, bo z jego strony już wszyscy słyszeli.
Teść, pan Zenon, miał sześćdziesiąt dziewięć lat, kiedy dostał pierwszego udaru. To był luty, mróz taki, iż klucze przymarzały do zamka bramy warsztatu. Agnieszka pojechała z nim do szpitala na Banacha, a ja zostałem, bo ktoś musiał odebrać trzy samochody, które czekały na naprawę, i wytłumaczyć klientom, dlaczego nikt nie odbiera telefonu. Nie spałem tamtej nocy. Nie dlatego, iż planowałem coś przejąć – tylko dlatego, iż bałem się, iż rano ktoś zadzwoni i powie, iż go już nie ma.
Wrócił po trzech tygodniach, ale inny. Ręka mu drżała, mowa się plątała, a najgorsze – nie mógł już unieść podnośnika ani choćby długo stać przy stole warsztatowym. Powiedział mi wtedy, siedząc na starym fotelu biurowym, który mieliśmy jeszcze z lat dziewięćdziesiątych: "Bartek, ja już nie dam rady. Przepisz to na siebie, bo inaczej to wszystko pójdzie w rozsypkę." Nagrałem tę rozmowę na telefonie – tak, świadomie, bo już wtedy czułem, iż kiedyś ktoś zapyta, czy to prawda.
Poszliśmy do notariusza przy placu Narutowicza tydzień później. Sam poszedł, o własnych siłach, podpisał, uścisnął mi rękę. Koszt aktu notarialnego wyniósł osiemset dwadzieścia złotych, zapłaciłem gotówką, mam paragon do dziś w segregatorze w domu.
Problem zaczął się pół roku później, kiedy siostra Agnieszki, Kasia, wróciła z Norwegii, gdzie pracowała na zmywaku w restauracji w Bergen. Przyjechała na Boże Narodzenie, zobaczyła, iż warsztat jest już na mnie, i urządziła awanturę przy wigilijnym stole, między barszczem a karpiem. Krzyczała, iż okradłem jej ojca, iż wykorzystałem chorobę, iż powinnam – to znaczy powinienem – oddać połowę, bo ona też jest córką. Agnieszka milczała, obracając w palcach łyżeczkę od kompotu. Zenon patrzył w talerz.
Od tamtej pory zaczęło się. Kasia dzwoniła do teścia codziennie, opowiadała mu, iż go oszukałem, iż umowa jest nieważna, iż pójdzie do prawnika. Przyjeżdżała w weekendy, siadała z nim w kuchni i szeptała coś, czego nie mogłem usłyszeć zza ściany, tylko widziałem, jak stary człowiek po jej wizytach patrzy na mnie inaczej – jakby mnie już nie poznawał.
Zenon zaczął unikać warsztatu. Kiedyś przychodził codziennie, choćby po udarze, siadał na krześle przy oknie i patrzył, jak pracuję, podpowiadał coś od czasu do czasu. Teraz przestał przychodzić w ogóle. Agnieszka mówiła, iż tata jest zmęczony. Ja wiedziałem, iż coś innego się dzieje, ale nie miałem odwagi zapytać wprost.
Aż przyszedł list. Adwokat Kasi napisał, iż rodzina rozważa unieważnienie aktu notarialnego, powołując się na "stan zdrowia darczyńcy w chwili sporządzania dokumentu". Trzymałem tę kartkę przy ladzie warsztatu, obok kubka z zimną kawą, i czułem, jak coś we mnie pęka – bo przez osiem lat traktowałem tego człowieka jak ojca, którego nigdy nie miałem, a teraz jego rodzona córka chciała udowodnić w sądzie, iż jestem oszustem.
Zadzwoniłem do Agnieszki tego samego wieczoru i zapytałem wprost, po czyjej jest stronie. Powiedziała, iż nie chce wybierać między mężem a siostrą. Powiedziałem jej, iż to nie ona musi wybierać – to ja już wybrałem, kiedy zostałem przy jej ojcu tamtej lutowej nocy, kiedy Kasia była w Bergen i nie odbierała telefonu.
Sprawa trafiła do sądu rejonowego na Grójeckiej, tej samej ulicy co warsztat. Na pierwszą rozprawę Zenon przyszedł o lasce, w garniturze, którego nie widziałem od czasu ślubu. Usiadł po stronie sali, gdzie siedziała Kasia. Poczułem, jak żołądek mi się zaciska.
Ale kiedy sędzia zapytał go wprost, czy w chwili podpisywania aktu wiedział, co robi, i czy działał pod przymusem, Zenon wstał – powoli, opierając się na lasce – i powiedział, iż nikt go do niczego nie zmuszał. Że to on sam poprosił Bartka, żeby przejął warsztat, bo widział, jak przez lata ten chłopak wstawał o piątej rano, żeby otworzyć bramę, podczas gdy jego własna córka dzwoniła raz na miesiąc z Norwegii, żeby zapytać, czy przelał jej pieniądze na urodziny.
Kasia wybiegła z sali, zanim sędzia dokończył zdanie o umorzeniu sprawy.
Dziś, dziewięć miesięcy później, Zenon znowu przychodzi do warsztatu, siada na tym samym krześle przy oknie. Rozmawiamy o silnikach, o polityce, o niczym. Kasia wróciła do Bergen i nie dzwoni. Agnieszka nauczyła się mówić do siostry "nie" i nie tłumaczyć się z tego przed nikim.
A ja mam w segregatorze paragon na osiemset dwadzieścia złotych i akt notarialny, którego nikt już nie próbuje mi odebrać. Dziś, kiedy Zenon zasnął na krześle przy oknie o wpół do trzeciej, przykryłem go swoją kurtką roboczą – tą pachnącą olejem, którą wieszam zawsze na tym samym haku – i wróciłem pod podniesione auto, bo klient czekał na kluczyk do siódmej.
