Co zrobić, gdy rozlegnie się alarm związany z zagrożeniem atakiem z powietrza? Biec do najbliższego punktu schronienia czy zostać w domu? Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało nową, 12-stronicową instrukcję. Jedna z najważniejszych zasad może być zaskakująca: o ile dotarcie do schronienia oznaczałoby długie przebywanie na zewnątrz, nie należy ryzykować. W solidnym budynku trzeba wtedy znaleźć centralne pomieszczenie bez okien.
Fot. ShutterstockDokument został opublikowany 25 września 2026 roku. Powstał przy współpracy Państwowej Straży Pożarnej i ekspertów zajmujących się ochroną ludności. Jest rozwinięciem rządowego „Poradnika Bezpieczeństwa”, który na początku roku trafił do blisko 17 mln polskich domów.
Instrukcja nie dotyczy wyłącznie osób znajdujących się w mieszkaniu. Opisuje również sytuacje, w których zagrożenie zastaje człowieka w pracy, samochodzie albo na otwartej przestrzeni.
Rozlega się alarm. Najpierw trzeba podjąć kluczową decyzję
MSWiA wskazuje dwa podstawowe scenariusze.
Jeżeli wcześniej wyznaczony punkt schronienia jest dostępny, można do niego bezpiecznie dotrzeć i jest na to wystarczająco dużo czasu, należy udać się tam ustaloną trasą. Warto zabrać plecak ewakuacyjny oraz niezbędne leki. W budynku należy korzystać ze schodów, a nie z windy.
Sytuacja wygląda jednak inaczej, kiedy dotarcie do schronienia oznaczałoby dłuższe przebywanie na otwartej przestrzeni.
Wtedy MSWiA zaleca nie ryzykować i pozostać w solidnym, nieuszkodzonym budynku.
To istotne, bo odruchowe wyjście z mieszkania po usłyszeniu alarmu nie w każdej sytuacji będzie adekwatnym rozwiązaniem.
Zostałeś w domu? Szukaj pomieszczenia bez okien
Jeżeli pozostajemy w budynku, należy przejść możliwie daleko od jego zewnętrznych części.
Najlepsze będzie centralne pomieszczenie bez okien, oddalone od ścian zewnętrznych. MSWiA wymienia przykładowo wewnętrzny korytarz, przedpokój, garderobę, komórkę lub odpowiednią łazienkę. W przypadku łazienki resort zastrzega, iż nie powinna mieć okna ani piecyka gazowego.
Kluczowa jest tzw. zasada dwóch ścian.
Dwie ściany mogą mieć ogromne znaczenie
Według instrukcji pomiędzy człowiekiem a przestrzenią na zewnątrz powinny znajdować się co najmniej dwie solidne ściany.
Pierwsza stanowi dodatkową barierę dla gruzu i odłamków, natomiast kolejna zwiększa ochronę osoby znajdującej się wewnątrz. Z tego względu bezpieczniejszego miejsca należy szukać głębiej w budynku, najlepiej w pobliżu wewnętrznej ściany nośnej.
W praktyce oznacza to, iż pokój z dużymi oknami czy balkonem może być znacznie gorszym miejscem niż niewielki przedpokój lub garderoba znajdująca się w środku mieszkania.
Piwnica nie zawsze będzie dobrym schronieniem
Rządowa instrukcja zwraca uwagę na jeszcze jeden szczegół. Nie każda piwnica czy garaż automatycznie jest bezpiecznym miejscem.
Należy unikać pomieszczeń z uszkodzonym stropem lub konstrukcją, instalacją gazową czy tylko jednym wyjściem. Niebezpieczne mogą być również miejsca z dużymi przeszkleniami, ciężkimi wiszącymi przedmiotami, butlami gazowymi albo kotłami.
Jeżeli natomiast nie można dostać się do oficjalnego punktu schronienia, a trzeba gwałtownie znaleźć ochronę, MSWiA wskazuje m.in. garaż podziemny, tunel lub solidny budynek.
Alarm zastaje cię na ulicy? Jest konkretna instrukcja
Inaczej należy zachować się na otwartej przestrzeni.
Jeżeli dojdzie do eksplozji, rządowy poradnik zaleca paść na ziemię, najlepiej znaleźć zagłębienie terenu i osłonić głowę. Nie należy pochopnie opuszczać miejsca schronienia.
Osoby znajdujące się w samochodzie powinny z kolei opuścić pojazd i poszukać najbliższego bezpiecznego miejsca. Samochód należy pozostawić w taki sposób, aby nie blokował przejazdu służbom ratunkowym.
Warto wiedzieć wcześniej, gdzie się ukryć
MSWiA zaleca, aby nie czekać z przygotowaniami do momentu uruchomienia alarmu. Wcześniej warto sprawdzić najbliższe miejsca schronienia, ustalić z rodziną sposób kontaktowania się i miejsce spotkania oraz przygotować plecak ewakuacyjny.
Lokalizacje miejsc doraźnego schronienia można sprawdzić w serwisie „Gdzie się ukryć”, wskazywanym przez administrację publiczną.
Rząd przypomina również, żeby w sytuacji zagrożenia śledzić oficjalne komunikaty i Alerty RCB oraz wykonywać polecenia służb.
Instrukcja ma trafić również do mObywatela
Nowy materiał liczy 12 stron i jest już dostępny w internecie. MSWiA przekazało go za pośrednictwem wojewodów do samorządów w całym kraju. Resort zapowiedział również udostępnienie instrukcji w aplikacji mObywatel.
Nie oznacza to, iż po każdym uruchomieniu syren należy automatycznie rozpoczynać ewakuację. Znaczenie ma treść konkretnego komunikatu i rodzaj ogłoszonego zagrożenia. Najważniejsze jest więc sprawdzenie oficjalnych informacji i szybkie wybranie najbezpieczniejszego rozwiązania odpowiedniego do sytuacji.
