Umowa, która zabiła dziecko gwiazdy

Nazywam się Dorota Wiśniewska i od siedemnastu lat prowadzę recepcję w przychodni psychologicznej na Mokotowie. Siedzę za biurkiem, zapisuję terminy, podaję wodę, czasem przyniosę komuś chusteczki, kiedy wychodzi z gabinetu z czerwonymi oczami. Nie jestem psychologiem. Nie mam prawa wiedzieć, co się dzieje za tymi drzwiami. Ale po siedemnastu latach człowiek zaczyna rozpoznawać pewne twarze, zanim jeszcze usiądą na kanapie w poczekalni.

Twarz Kuby Lewandowskiego rozpoznałam, kiedy miał dwadzieścia osiem lat, choć w moich papierach był wpisany jako „K. Lewandowski, rocznik dziewięćdziesiąty siódmy". Przyszedł bez umówionej wizyty, we wtorek, jakieś dziesięć po siedemnastej, kiedy w poczekalni akurat nikogo nie było, tylko w radiu grała stara reklama proszku do pieczenia, którą puszczali tam od lat. Miał na sobie kurtkę za trzy tysiące złotych i buty, które kosztowały pewnie więcej niż moja pierwsza pensja, ale ręce mu się trzęsły, kiedy wypełniał formularz. Napisał w rubryce "zawód": "artysta". Potem przekreślił i dopisał: "byłem artystą".

Byłam przy recepcji na tyle długo, żeby wiedzieć, kim jest Kuba Lewandowski, bo kto w Polsce nie słyszał piosenki "Dziewczyna z Nowogrodzkiej", którą nagrał, kiedy miał piętnaście lat, i która grała w każdym radiu, w każdym autobusie, na każdej szkolnej dyskotece przez dwa lata. Jego matka, Ewa Lewandowska, prowadziła go za rękę po castingach od czasu, kiedy miał dziewięć lat, a kiedy w wieku trzynastu podpisał kontrakt z wytwórnią Silver Star Music, podpisała go razem z nim, bo był niepełnoletni, i to jej podpis obok jego dziecięcego zamaszystego "K" dawał tej umowie moc prawną na kolejne dwanaście lat.

Doktor Halina Kowalik, u której Kuba zaczął się leczyć tamtego wtorku, pracowała w tej przychodni dłużej niż ja. Nie rozmawiałam z nią o pacjentach, bo to nie moja sprawa i nigdy nie było, ale czasem, kiedy Kuba wychodził z gabinetu, doktor Kowalik wychodziła razem z nim do drzwi, co robiła tylko z pacjentami, o których się bała. Raz, może trzeci albo czwarty raz, usłyszałam fragment, bo akurat odbierałam telefon i musiałam zapisać termin, a drzwi do korytarza były otwarte: „Kuba, kontrakt się kończy w marcu. To nie znaczy, iż musisz czekać do marca, żeby żyć".

Dowiedziałam się później, złożyłam to sobie z gazet i z tego, co czasem mówił w poczekalni, kiedy czekał i nie miał nikogo do rozmowy oprócz mnie, iż kontrakt z Silver Star Music zabierał czterdzieści procent wszystkiego, co zarabiał, oraz iż matka pobierała kolejne piętnaście procent jako "zarządzanie karierą", a on przez jedenaście lat nie widział żadnego rozliczenia, które by to tłumaczyło. Kiedy miał dwadzieścia trzy lata, spróbował zapytać, gdzie są pieniądze z trasy koncertowej po Niemczech i Czechach, i matka powiedziała mu, iż jest niewdzięczny, iż bez niej byłby nikim, iż to ona poświęciła swoje życie, żeby on miał karierę. Powiedział mi to siedząc na tej samej kanapie w poczekalni, patrząc na automat z kawą, jakby to on był najważniejszą rzeczą w pomieszczeniu.

Nie piję kawy z tego automatu, bo jest fatalna, ale tamtego dnia kupiłam mu kubek, bo trzęsły mu się ręce i powiedział, iż nie spał od dwóch dni.

Przez następne osiemnaście miesięcy przychodził do doktor Kowalik co dwa tygodnie, czasem co tydzień, kiedy było gorzej. Widziałam go z brodą, bez brody, z tatuażem na przedramieniu, którego wcześniej nie miał, raz z opatrunkiem na nadgarstku, którego nigdy nie skomentowałam, bo nie moja sprawa, ale zapisałam to sobie w głowie tak, jak zapisuję wszystko, czego nie powinnam pamiętać. Przestał nosić drogie kurtki. Przyszedł raz w swetrze, który wyglądał jak kupiony na Allegro za czterdzieści złotych, i powiedział mi, iż to pierwsza rzecz, którą kupił sam, swoimi pieniędzmi, bez pytania nikogo o zgodę.

Umowa z Silver Star Music wygasła w marcu, tak jak mówiła doktor Kowalik, ale Kuba jej nie odnowił. Zamiast tego, w kwietniu, przyszedł na wizytę z teczką, prawdziwą teczką z dokumentami, nie metaforyczną, i poprosił mnie, żebym mu zrobiła kopię jednej strony, bo w przychodni mamy kserokopiarkę dla pacjentów, którzy muszą dostarczyć zwolnienia do pracy. Zrobiłam mu tę kopię. Był to dokument od notariusza na Marszałkowskiej, zrywający pełnomocnictwo, które matka miała do jego kont bankowych od czasu, gdy był niepełnoletni, a które nikt nigdy formalnie nie anulował, bo po co, mówiła matka, przecież to rodzina.

Powiedział mi, stojąc przy kserokopiarce, iż rozliczył się z wytwórnią na własnych warunkach, bez prawnika matki, z nowym prawnikiem, którego znalazł sam, i iż z trasy koncertowej, o którą pytał w wieku dwudziestu trzech lat, zostało ponad sto osiemdziesiąt tysięcy złotych, które przez lata leżały na koncie firmowym, do którego on nie miał dostępu, bo matka była jedyną osobą z podpisem. Powiedział to spokojnym głosem, bez krzyku, podając mi tę kopię, jakby podawał mi zwykłą receptę.

Matka przyszła do przychodni raz, tylko raz, w maju, bez wizyty, i chciała wejść do gabinetu doktor Kowalik, bo "musiała porozmawiać z synem w cztery oczy". Nie wpuściłam jej, bo nie miała wpisanej wizyty, i powiedziałam jej to, co mówię każdemu, kto przychodzi bez terminu: proszę usiąść, zapytam doktor. Doktor Kowalik wyszła, powiedziała jej cicho kilka słów, których nie usłyszałam, bo stałam za biurkiem, i pani Lewandowska wyszła, zatrzaskując drzwi na tyle mocno, iż podskoczyła filiżanka na moim biurku.

Kuba przyszedł na swoją ostatnią wizytę w przychodni we wrześniu, w czwartek, i powiedział mi przy wyjściu, iż to był ostatni raz, bo wyjeżdża do Trójmiasta, gdzie dostał mieszkanie, swoje, kupione za pieniądze z trasy koncertowej, które odzyskał, i iż będzie pisać muzykę dla siebie, nie dla wytwórni, i może nikt jej nie usłyszy, ale będzie jego. Zostawił mi pudełko czekoladek Wedla, nie dla doktor Kowalik, tylko dla mnie, przy recepcji, bo, jak powiedział, "pani zawsze pamiętała, jak mam na imię, kiedy wszyscy inni pamiętali tylko tytuł mojej piosenki".

Nie wiem, co matka robi teraz. Nie przychodzi już do przychodni. Nie wiem, czy Kuba odpisuje na jej telefony. To nie moja sprawa, nigdy nie było. Wiem tylko, iż w pudełku czekoladek, które zjadłam przez dwa tygodnie, racjonując sobie po dwie dziennie, została wsunięta karteczka, którą do tej pory mam w szufladzie biurka, pod pudełkiem spinaczy: "Dziękuję, iż pani nie wiedziała, kim jestem. Tylko iż przychodziłem".