Udine w 1 dzień – co zobaczyć?

Zdjęcie: Udine


Czas czytania: 7 minutyUdine w 1 dzień – co zobaczyć? To pytanie pojawia się zaskakująco często, bo miasto leży nieco na uboczu głównych włoskich szlaków, a jednocześnie potrafi bardzo miło zaskoczyć. Nie ma tu tłumów jak w Wenecji, nie ma monumentalnej teatralności Rzymu ani morskiej beztroski Triestu. Jest za to solidne, północnowłoskie miasto, które przez wieki uczyło się żyć na styku kultur, języków i imperiów. I robi to do dziś z dużą klasą. Udine to stolica regionu Friuli-Wenecja Julijska, czyli miejsca, które Włosi uważają za jedno z najbardziej „niedocenionych”. I coś w tym jest. Bo jeżeli ktoś oczekuje fajerwerków, ten się zawiedzie. Ale jeżeli ktoś chce autentycznego miasta, gdzie przez cały czas pije się kawę przy barze, rozmawia dialektem, a historia nie została zamieniona w park rozrywki – Udine jest strzałem w dziesiątkę. Gdzie leży Udine i w jakim regionie Włoch się znajduje? Udine leży w północno-wschodniej części Włoch, w historycznej krainie Friuli. Administracyjnie jest stolicą regionu Friuli-Wenecja Julijska, który graniczy ze Słowenią i Austrią. To bardzo ważne, bo tłumaczy, dlaczego miasto wygląda i funkcjonuje inaczej niż „klasyczne” włoskie metropolie. Blisko stąd w Alpy Julijskie, blisko do Adriatyku, blisko do krajów, które przez wieki miały wpływ na tutejszą kulturę. Udine nie jest miastem nad morzem, ale do plaż w Grado czy Lignano Sabbiadoro dojedziesz w mniej niż godzinę. I to bez stresu. Czy Udine leży blisko Triestu i Wenecji? Tak – i to jedna z jego największych zalet. Odległość z Udine do Triest to około 75 kilometrów. Pociągi regionalne i ekspresowe kursują często, podróż trwa około godziny. Do Wenecja jest nieco dalej, około 120 kilometrów, a przejazd koleją zajmuje mniej więcej 1 godz. 45 minut. To sprawia, iż Udine świetnie nadaje się jako spokojna baza wypadowa albo przystanek w podróży po północnych Włoszech. Z czego słynie Udine? Miasto bez pośpiechu i bez masek Udine słynie z rzeczy nieoczywistych. Nie ma tu jednego „must see”, które wszyscy znają. I całe szczęście. To miasto słynie z dobrego życia – w tym bardzo północnym, trochę austro-węgierskim znaczeniu. Słynie z kawy pitych na stojąco przy barze, z apéritivo, które nie musi być modne, z kuchni friulijskiej, która jest sycąca, konkretna i daleka od instagramowych wydziwiań. Słynie też z pięknej, ale nienachalnej architektury, z placów, po których przez cały czas chodzą mieszkańcy, a nie wyłącznie turyści. Udine w 1 dzień co zobaczyć? Castello di Udine – historia miasta na wzgórzu jeżeli masz tylko jeden dzień, wzgórze zamkowe to absolutny punkt obowiązkowy. Castello di Udine dominuje nad miastem od wieków i nieprzypadkowo właśnie stąd najlepiej zrozumieć jego historię. Pierwsza warownia istniała tu już w X wieku. Obecny kształt zamku to efekt przebudowy po potężnym trzęsieniu ziemi z 1511 roku, które zniszczyło dużą część regionu. W kolejnych stuleciach twierdza była siedzibą weneckich namiestników, a dziś mieści muzea i galerie. Najważniejsze jest jednak to, iż z tarasów rozciąga się panorama na całe Udine, a przy dobrej pogodzie widać choćby Alpy. To jeden z tych widoków, które nie potrzebują filtrów ani komentarzy. Piazza Libertà – najbardziej wenecki plac poza Wenecją Piazza Libertà to serce Udine i jedno z najładniejszych miejsc w mieście. Często nazywa się go najbardziej weneckim placem na kontynencie, i trudno się z tym nie zgodzić. Wystarczy spojrzeć na loggie, kolumny i detale architektoniczne. Plac powstał w okresie, gdy Udine należało do Republiki Weneckiej, i do dziś zachował jej estetykę. To tutaj skupia się życie miasta – bez krzyku, bez pośpiechu, bez agresywnej turystyki. Loggia del Lionello – symbol Udine Najbardziej rozpoznawalnym budynkiem na Piazza Libertà jest Loggia del Lionello – gotycki pałac z XIV wieku, zbudowany z różowego i białego marmuru. Jego nazwa pochodzi od lwa św. Marka, symbolu Wenecji, który przez wieki przypominał, kto tu rządził. Budynek pełnił funkcję ratusza, miejsca zgromadzeń i centrum administracyjnego. Dziś przez cały czas jest jednym z symboli miasta i świetnym przykładem friulijskiej interpretacji gotyku. Duomo di Udine – katedra bez zadęcia Katedra w Udine nie przytłacza. Nie konkuruje z mediolańskim Duomo ani z florenckimi arcydziełami. I to właśnie jej zaleta. Z zewnątrz dość surowa, wewnątrz zaskakuje barokowym bogactwem i dziełami lokalnych mistrzów. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, ale przez kolejne stulecia była wielokrotnie przebudowywana. To doskonałe miejsce, by zobaczyć, jak lokalna historia splata się z wielkimi prądami artystycznymi Włoch. Via Mercatovecchio – spacer po handlowej ulicy jeżeli chcesz zobaczyć Udine takim, jakie jest naprawdę, przejdź się Via Mercatovecchio. To główna ulica handlowa starego miasta, pełna kawiarni, sklepów i kamienic z arkadami. Nie ma tu krzykliwych sieciówek na każdym kroku. Są lokalne butiki, księgarnie, bary, w których starsi panowie czytają gazetę, a młodsi dyskutują o piłce. To codzienne życie Udine, które najlepiej smakuje bez pośpiechu. Jakie góry są w okolicach Udine? Udine leży na przedpolu Alp, a konkretnie Alp Julijskich i Karnickich. Nie są to góry, które przytłaczają miasto, ale są wystarczająco blisko, by wpływać na klimat i charakter regionu. W ciągu jednego dnia można wyskoczyć w góry, a wieczorem wrócić na kolację do miasta. To jedna z tych cech, które sprawiają, iż Udine jest bardzo dobrym miejscem do życia, o czym mieszkańcy wiedzą doskonale. Co znaczy Friuli i skąd ta nazwa? Nazwa Friuli wywodzi się od rzymskiego Forum Iulii, czyli dzisiejszego Cividale del Friuli. Z czasem określenie to zaczęło obejmować cały region. Friuli nie oznacza po włosku nic dosłownie, to nazwa historyczna, która przetrwała wieki i do dziś jest powodem lokalnej dumy. W jakim języku mówi się w Udine? Oficjalnie – po włosku. W praktyce – również po friulijsku. Język friulijski to jeden z uznanych języków regionalnych Włoch, używany na co dzień przez wielu mieszkańców, zwłaszcza starszych. Nie jest to dialekt włoskiego, ale osobny język romański. I choć turysta nie musi go znać, warto wiedzieć, iż Udine jest miastem wielojęzycznym z tradycjami. Ile ludzi mieszka w Udine? Udine liczy około 100 tysięcy mieszkańców. To sprawia, iż jest wystarczająco duże, by oferować kulturę, gastronomię i dobrą komunikację, ale jednocześnie na tyle małe, by dało się je zwiedzić w jeden dzień bez zmęczenia. Czy Udine to ładne miasto i czy warto jechać? Tak – ale pod warunkiem, iż wiesz, czego szukasz. jeżeli chcesz spektakularnych widoków i „wow” na każdym kroku, być może lepiej wybrać inne miejsce. jeżeli jednak cenisz spokój, historię i autentyczność, Udine potrafi zauroczyć. To miasto nie narzuca się. Trzeba mu dać chwilę. Usiąść na placu, wypić kawę, pospacerować bez planu. Wtedy zaczyna działać. Czy Udine we Włoszech to dobre miejsce do życia? Dla wielu Włochów – tak. Miasto jest bezpieczne, dobrze skomunikowane, relatywnie niedrogie jak na północ Włoch. Blisko stąd w góry, nad morze, do innych krajów. Jakość życia w regionie Friuli-Wenecja Julijska należy do najwyższych w kraju. Czy Włochy są biedniejsze niż Polska? To pytanie pojawia się coraz częściej i nie ma jednej odpowiedzi. Włochy są krajem bardzo zróżnicowanym. Północ, w tym region Udine, jest zdecydowanie bogatsza niż południe. W wielu aspektach północne Włochy przez cały czas przewyższają Polskę pod względem infrastruktury i jakości życia, choć różnice systematycznie się zmniejszają. Z czego słynie Udine? Udine słynie przede wszystkim z autentycznego, spokojnego stylu życia północnych Włoch, który nie został podporządkowany masowej turystyce. To miasto kawy pitej przy barze, lokalnych win z regionu Friuli, solidnej kuchni opartej na mięsie, serach i polencie oraz placów, które przez cały czas należą do mieszkańców, a nie do wycieczek z przewodnikiem. Udine znane jest także z silnej tożsamości regionalnej, własnego języka friulijskiego oraz z architektury będącej mieszanką wpływów weneckich, austro‑węgierskich i lokalnych. Nie ma tu jednego symbolu rozpoznawalnego na całym świecie – i właśnie z tej normalności Udine słynie najbardziej. Czy Udine leży blisko Triestu? Tak, Udine leży stosunkowo blisko Triestu. Odległość między miastami wynosi około 75 kilometrów, a podróż pociągiem zajmuje zwykle od 60 do 70 minut. Dzięki temu Udine bywa traktowane jako spokojniejsza alternatywa noclegowa lub przystanek w drodze do Triestu. Bliskość granicy ze Słowenią oraz Adriatyku sprawia, iż miasto jest dobrze skomunikowane i dogodnie położone na mapie północno‑wschodnich Włoch. Czy Udine jest nad morzem? Nie, Udine nie leży nad morzem. Miasto znajduje się w głębi lądu, na przedpolu Alp Julijskich. Jednocześnie Adriatyk jest bardzo blisko – do nadmorskich miejscowości takich jak Grado czy Lignano Sabbiadoro można dojechać samochodem lub pociągiem w około 50–60 minut. Dzięki temu Udine łączy zalety miasta oddalonego od zatłoczonych kurortów z łatwym dostępem do plaż. Ile ludzi mieszka w Udine? Udine liczy około 100 tysięcy mieszkańców. To miasto średniej wielkości, które zachowuje dobrą równowagę między funkcjami administracyjnymi, uniwersyteckimi i codziennym życiem mieszkańców. Taka liczba ludności sprawia, iż Udine jest wystarczająco duże, by oferować bogatą ofertę kulturalną i gastronomiczną, a jednocześnie na tyle kompaktowe, iż można je zwiedzać pieszo i bez pośpiechu. A może Udine w 2 lub 3 dni – czy warto zostać dłużej? jeżeli Udine w 1 dzień zostawi po sobie dobre wrażenie, naturalnie pojawia się pytanie, czy warto zaplanować tu 2 lub 3 dni. Odpowiedź brzmi: tak, ale pod pewnymi warunkami. Udine samo w sobie nie jest miastem, które wymaga wielodniowego „odhaczania” atrakcji. Jego siła leży gdzie indziej – w tempie życia i w otoczeniu. Drugi dzień w Udine to dobry moment, by zwolnić. Zamiast intensywnego zwiedzania można wrócić na Piazza Libertà, zajrzeć do mniejszych muzeów na wzgórzu zamkowym, posiedzieć dłużej w kawiarni przy Via Mercatovecchio i zobaczyć miasto takie, jakim żyje na co dzień. To także idealny dzień na lokalną kuchnię bez pośpiechu – dłuższy obiad, kieliszek wina z regionu Friuli i zwykłe obserwowanie ludzi. Trzeci dzień ma sens szczególnie wtedy, gdy Udine traktujesz jako bazę wypadową. W zasięgu krótkiej wycieczki są Cividale del Friuli, Alpy Julijskie, winnice Collio, a także Adriatyk z Grado lub Lignano Sabbiadoro. W praktyce oznacza to, iż Udine w 2 lub 3 dni nie jest już tylko zwiedzaniem miasta, ale poznawaniem całego regionu. Podsumowując: na klasyczne zwiedzanie wystarczy jeden dzień. Na spokojne życie, regionalne klimaty i wypady w okolicę – dwa lub trzy dni sprawdzą się bardzo dobrze. Udine nie męczy nadmiarem atrakcji, ale właśnie dlatego łatwo się w nim zatrzymać na dłużej. Udine w 1 dzień – podsumowanie dla rozsądnych podróżników Udine nie próbuje być Wenecją. Nie konkuruje z Florencją. I bardzo dobrze. To miasto dla tych, którzy nie potrzebują fajerwerków, tylko chcą zobaczyć, jak wygląda normalne, dobre życie w północnych Włoszech. jeżeli masz jeden dzień i chcesz zobaczyć coś prawdziwego – Udine jest bardzo dobrym wyborem. I być może właśnie dlatego, iż nie wszyscy tu trafiają, zachowało swój charakter.