Zamknąłem laptopa i spojrzałem na zegar – dwudziesta pierwsza, we Wrocławiu na Krzykach choćby psy sąsiadów już nie szczekały. Karolina spała, Zosia w łóżeczku obok, a ja siedziałem w kuchni z kubkiem wystygłej kawy i telefonem w ręku, jakby ważył kilogram.
Mam na imię Marcin, mam trzydzieści sześć lat i od ośmiu lat mieszkam sto osiemdziesiąt kilometrów od matki, choć czasem wydaje mi się, iż to dwa tysiące. Pracuję jako architekt systemów w firmie na Ołbinie, zarabiam nieźle jak na Wrocław, ale rachunki i tak zjadają wszystko – kredyt na mieszkanie przy Grabiszyńskiej, przedszkole, leasing na skodę octavię, bo stara corsa w końcu się rozsypała na obwodnicy.
Matka ma na imię Bożena. Wiem, iż liczy moje telefony – kiedyś, jeszcze przed śmiercią taty, powiedziała mi wprost, iż w księgowości nauczyła się, iż wszystko się bilansuje, iż nic nie bierze się znikąd. Nie wiedziałem wtedy, iż będzie tak liczyć mnie.
Nie zadzwoniłem w marcu, bo trzynastkę wypłacili wcześniej. Zadzwoniłem, bo Zosia miała czterdzieści stopni gorączki tydzień wcześniej i przez trzy noce nie spałem, a jak człowiek nie śpi, to zaczyna liczyć wszystko na nowo – kto mu został, komu jeszcze może powiedzieć, iż się boi. Zadzwoniłem do matki, bo byłem zmęczony i chciałem usłyszeć, iż wszystko będzie dobrze, tak jak mówiła, kiedy miałem dziesięć lat i bałem się ciemności w naszym mieszkaniu na Bielanach.
Nie powiedziałem jej o gorączce Zosi. Nie powiedziałem, bo za każdym razem, kiedy próbuję powiedzieć matce coś trudnego, ona już ma w głowie odpowiedź, zanim skończę zdanie – i ta odpowiedź prawie zawsze kończy się przelewem. A ja nie chcę przelewu. Chcę, żeby ktoś zapytał, jak śpię.
Wspomniałem o wózku dla Zosi rok wcześniej, bo naprawdę kosztował dwa tysiące osiemset złotych i naprawdę nas to zabolało – nie dlatego, iż liczyłem na pieniądze od matki, tylko dlatego, iż nie miałem z kim innym o tym pogadać. Karolina mówiła to samo co ja co miesiąc: iż nie starcza, iż boi się otworzyć aplikację banku. A matka usłyszała cenę wózka i zamilkła, a potem, zanim zdążyłem cokolwiek dodać, powiedziała "dobranoc, synku" i rozłączyła się. Rano na koncie było trzy tysiące złotych. Nie prosiłem. Przysięgam, nie prosiłem.
Tamtego marca, kiedy zadzwoniłem po nieprzespanych nocach, powiedziała: "Marcinku, ile ci wysłać?" – zanim jeszcze zapytałem, co u niej. Zamurowało mnie. Przez chwilę milczałem, patrząc na zdjęcie taty na lodówce, to z pogrzebu, gdzie stoję z parasolem, a ona obok mnie w czarnym płaszczu.
– Mamo, nie dzwonię po pieniądze – powiedziałem w końcu, i głos mi się łamał, bo to była prawda, której nie umiałem jej wcześniej powiedzieć wprost. – Dzwonię, bo się boję, iż coś jest ze mną nie tak. Że nie umiem inaczej z tobą rozmawiać.
Cisza w słuchawce trwała tak długo, iż sprawdziłem, czy się nie rozłączyła.
– To ja się boję – powiedziała w końcu. – Boję się, iż dzwonisz tylko po trzynastkę. Liczyłam, Marcinku. Trzy razy z rzędu w kwietniu.
I wtedy oboje zamilkliśmy, bo prawda okazała się gorsza niż to, czego się nawzajem baliśmy – ona bała się, iż jestem interesowny, ja bałem się, iż jestem taki jak ojciec, który przez czterdzieści lat palił papierosy i nigdy nie powiedział wprost, iż się boi umierania, tylko kupował mi rower na urodziny zamiast rozmawiać.
Dwa tygodnie później przyjechałem do Warszawy sam, bez Karoliny i Zosi, pierwszy raz od pogrzebu bez okazji, bez świąt. Usiedliśmy w tej samej kuchni na Bielanach, gdzie herbata zawsze stygnie, bo matka za długo mówi, zanim się napije. Położyłem na stole kartkę – wydruk z konta, wszystkie przelewy, które od niej dostałem przez ostatnie trzy lata. Osiemnaście tysięcy sto złotych. Policzyłem co do grosza, bo ona by tego ode mnie oczekiwała, ona, księgowa, która nie wierzy w przypadki, tylko w bilanse.
– Chcę to oddawać – powiedziałem. – Po pięćset złotych miesięcznie, przelewem, z opisem "dla mamy, nie za nic". Chcę, żebyś wiedziała, iż nie dzwonię po kolejną kwotę.
Popatrzyła na kartkę długo, obracając ją w palcach, jakby sprawdzała, czy liczby się zgadzają. Potem wstała, poszła do przedpokoju i wróciła ze starym segregatorem – tym samym, w którym trzymała rachunki za mieszkanie odkąd pamiętam. Wyjęła z niego kopertę z moim imieniem, zaklejoną, nieotwartą.
– To miały być pieniądze na twoje urodziny w tym roku. Nie wysłałam, bo się bałam, iż pomyślisz to samo, co ja myślałam o tobie.
Otworzyłem ją przy niej. W środku było sześćset złotych i kartka, na której napisała jednym zdaniem: "Zadzwoń, kiedy nie będziesz czegoś potrzebował". Roześmiałem się, choć miałem ochotę płakać, i powiedziałem, iż właśnie to teraz robię.
Od tamtej rozmowy minęło sześć miesięcy. Dzwonię teraz w każdą niedzielę o osiemnastej, czasem tylko na dziesięć minut, żeby powiedzieć, iż Zosia nauczyła się nowego słowa albo iż korek na autostradzie A4 znowu stał godzinę. Matka nie pyta już, czy czegoś potrzebuję. Ja nie czekam już na kwiecień, żeby się odezwać. Piąty przelew po pięćset złotych poszedł w zeszły piątek, z tym samym opisem co zawsze – i tym razem to ja pierwszy zapytałem, jak u niej ze zdrowiem, zanim ona zdążyła spytać mnie o cokolwiek.
