Sylwester, noc z 31 grudnia na 1 stycznia, to w Polsce jedno z najbardziej hucznych świąt w roku. Choć tradycja głośnego świętowania jest stosunkowo młoda – upowszechniła się dopiero w XIX wieku – dziś Polacy nie wyobrażają sobie pożegnania starego roku bez tańca, toastów i fajerwerków. Jakie zwyczaje towarzyszą tej wyjątkowej nocy?
Historia sylwestrowych obchodów w Polsce sięga XIX stulecia, kiedy to bale i zabawy organizowała głównie szlachta i bogate warstwy społeczeństwa. Wcześniej, zwłaszcza na wsiach, wieczór ten przypominał raczej „tłustą wigilię” – uroczystą kolację z mięsnymi potrawami, bez postu, ale z elementami magicznymi mającymi zapewnić pomyślność. Pieczono specjalne kołacze i bułeczki w kształcie zwierząt, którymi obdzielano domowników i bydło, wierząc, iż to przyniesie zdrowie i dobrobyt.
Współcześnie Sylwester to przede wszystkim zabawa. Polacy spędzają go na balach, domówkach, imprezach w klubach lub wyjazdach – szczególnie popularne są góry (Zakopane, Karpacz) i nadmorskie kurorty. W dużych miastach, jak Warszawa czy Kraków, organizowane są plenerowe koncerty i pokazy fajerwerków.
O północy nie może zabraknąć toastu szampanem, składania życzeń i odliczania sekund do Nowego Roku. Popularny przesąd głosi: „Jaki Sylwester, taki cały rok” – dlatego staramy się spędzać tę noc w dobrym nastroju, wśród bliskich, przy bogato zastawionym stole. Inne zwyczaje to otwieranie okien o północy, by wpuścić nowy rok do domu, czy wkładanie do kieszeni monet na szczęście finansowe.
Nie brakuje też przesądów: w Sylwestra nie sprzątamy (by nie „wymieść” szczęścia), nie pożyczamy pieniędzy i unikamy jedzenia drobiu (by szczęście nie „odleciało”). Na stole królują przekąski, a coraz częściej też potrawy symbolizujące dostatek, jak soczewica czy okrągłe wypieki.
