Po wyniki biopsji pojechałam w środę rano, choć umówiona byłam dopiero na czwartek — nie mogłam już wytrzymać w domu. Pani w rejestracji przychodni przy ulicy Kościuszki w Katowicach sprawdziła coś w komputerze, zmarszczyła brwi i powiedziała, iż wyniki zostały już odebrane. Wczoraj. Przez córkę. „Mówiła, iż pani prosiła".
Nie prosiłam. Stałam przy okienku, a w uszach szumiało mi tak, jakbym miała za chwilę zemdleć. Kasia. Moja córka odebrała moje wyniki biopsji, we wtorek, kiedy ja siedziałam w domu i przecierałam parapety, żeby czymś zająć ręce, bo nie umiałam się zmusić, żeby jechać wcześniej. Czekałam na środę, bo środa to był mój dzień — zawsze wszystkie ważne sprawy załatwiałam w środy, jeszcze od czasów, kiedy pracowałam. Kasia to wiedziała.
— Przepraszam, ale chyba nie powinni państwo wydawać cudzych wyników — powiedziałam, a głos ugiął mi się w połowie zdania, aż sama się tego zawstydziłam.
Pani za szybą wzruszyła ramionami.
— Miała pani dowód i upoważnienie. Wszystko zgodnie z procedurą.
Jaki dowód. Jakie upoważnienie. Usiadłam na krześle pod plakatem o szczepieniach przeciw grypie, bo nogi odmówiły mi posłuszeństwa. Obok siedziała starsza kobieta z laską i popatrzyła na mnie z troską, więc tylko machnęłam ręką — nic, w porządku. Nie było w porządku. Kasia miała moje wyniki, a ja nie. I co gorsza — nie zadzwoniła.
Nazywam się Grażyna, mam sześćdziesiąt cztery lata. Trzydzieści siedem lat przepracowałam jako pielęgniarka w szpitalu na Ochojcu, ostatnie dziesięć na oddziale onkologicznym — więc wiedziałam dokładnie, co znaczy słowo „biopsja" i ile waży koperta, zanim ktoś ją otworzy. Jestem osobą, która lekarstwa układa według godzin na kartce przyklejonej do lodówki, a dokumenty trzyma w jednej, konkretnej szufladzie. Dlatego wiedziałam na pewno, iż dowodu nie zgubiłam. Ktoś go zabrał. A klucze do mojego mieszkania na Ligocie, oprócz mnie, ma tylko Kasia.
Kasia to moja jedyna córka. Ma czterdzieści jeden lat, pracuje jako kierowniczka w banku, rozwiedziona od czterech lat, sama wychowuje dwunastoletniego Antka. Mieszka dwadzieścia minut autobusem, przyjeżdża w niedziele, czasem we wtorki po pracy — zawsze z torbą z Lidla: serek wiejski, który lubię, i te herbatniki czekoladowe, których nie znoszę, ale zjadam, bo ona je kupuje z takim przekonaniem, jakby to była kwestia zasad.
Od śmierci mojego męża Ryszarda, pięć lat temu, coś między nami się zmieniło. On był takim buforem — przy nim Kasia nie ważyła się na mnie naciskać, a ja nie musiałam się bronić. Potem zaczęły się te jej uwagi. Że powinnam więcej wychodzić. Że siedzę za dużo przed telewizorem. Że powinnam „coś ze sobą zrobić" — jakbym była starą szafą do renowacji, a nie jej matką.
Guzek wyczułam dwa miesiące temu, pod prysznicem, w niedzielny wieczór. Nikomu nic nie powiedziałam, umówiłam się sama na USG, potem na mammografię. Lekarz zlecił biopsję. I wtedy zrobiłam błąd — powiedziałam Kasi. Nie dlatego, iż chciałam wsparcia. Z przyzwyczajenia. Ryszardowi mówiło się takie rzeczy, a jego już nie było, więc słowa poszły do niej.
Żałowałam od razu, bo zareagowała dokładnie tak, jak się bałam.
— Mamo, ja to załatwię. Znam kogoś na Ochojcu, umówię cię do profesora. Ty się tylko nie stresuj, ja to ogarnę.
Nie chciałam, żeby ktoś to za mnie ogarniał. Chciałam przejść przez to po swojemu, w swoim tempie, z własnym strachem, który był moją własnością, nie jej. Tłumaczyłam to Kasi, a ona kiwała głową tym swoim ruchem, który znaczy „tak, mamo, słyszę cię, ale i tak zrobię po swojemu".
Biopsję zrobiono dziesięć dni temu. Kasia dzwoniła codziennie, pytała o wyniki. Mówiłam, iż jeszcze nie ma. We wtorek w rejestracji powiedziano mi, iż będą gotowe we środę lub czwartek. Kasi powiedziałam, iż może w przyszłym tygodniu. Skłamałam świadomie, bo chciałam otworzyć tę kopertę sama, w swojej kuchni, przy kubku herbaty z melisy, którą zawsze piję, kiedy jest mi ciężko. Przeczytać. Zrozumieć. Popłakać się, jeżeli trzeba, bez świadków. A dopiero potem komukolwiek powiedzieć.
Tymczasem Kasia wzięła mój dowód — pewnie w niedzielę, kiedy robiła nam obiad, a ja poszłam wyrzucić śmieci do zsypu na klatce. Wypisała sobie upoważnienie na kartce z mojego notesu. Pojechała po wyniki. Moje wyniki.
Wróciłam do mieszkania bez koperty. Usiadłam przy stole w kuchni, obok stał kaktus, który Ryszard kupił piętnaście lat temu i który uparcie nie chciał umrzeć, choć ja zapominałam go podlewać. Zadzwoniłam do Kasi. Odebrała po pierwszym sygnale, jakby siedziała z telefonem w ręku i czekała.
— Mamo, ja… — zaczęła, a ja przerwałam jej, zanim zdążyła dokończyć.
— Gdzie jest moja koperta.
Cisza trwała sekundę za długo.
— Mamo, przepraszam, ale ja musiałam wiedzieć. Nie mogłam czekać, aż ty łaskawie mi powiesz. Boję się o ciebie.
— Boisz się o siebie — powiedziałam. — Boisz się, iż jak coś się stanie, to ty zostaniesz z tym sama, bez ostrzeżenia. To nie to samo.
Milczała. Powiedziałam jej, żeby przyjechała, z kopertą, nierozklejoną taśmą, cokolwiek zrobiła. Przyjechała po czterdziestu minutach, w płaszczu narzuconym na piżamę, bo widocznie już się szykowała do snu, kiedy dzwoniłam. Koperta była otwarta — rozcięta nożem do listów, tym samym, którym rozcinała listy jeszcze jako nastolatka, kiedy mieszkała ze mną.
Usiadła naprzeciwko mnie przy stole. Podała mi kartkę. Nie czytała mi jej głośno, nie streszczała — po prostu podała, jakby oddawała coś, co przez dwa dni trzymała w kieszeni jak kamień.
Zmiana okazała się łagodna. Nie złośliwy nowotwór — zmiana włóknisto-gruczolakowata, do usunięcia w trybie planowym, bez pośpiechu. Przeczytałam to trzy razy, bo litery mi się rozjeżdżały.
— Wiedziałaś? — spytałam.
— Wiedziałam od wtorku wieczorem. Siedziałam w samochodzie na parkingu przy przychodni godzinę, zanim wjechałam do domu. Nie umiałam ci powiedzieć przez telefon.
— Więc czekałaś dwa dni, żebym się dowiedziała od pani w rejestracji, iż moja własna córka ukradła mi wyniki badań.
Nie powiedziała nic. Zapatrzyła się na kaktus Ryszarda.
Nie krzyczałam. Nie było we mnie na to siły ani ochoty. Wstałam, poszłam do przedpokoju, wyjęłam z torebki zapasowy klucz, który Kasia miała ode mnie od czasu rozwodu — na wszelki wypadek, gdyby coś się działo z Antkiem, gdyby musiała wpaść po jego rzeczy, kiedy ja byłam w pracy. Położyłam go na stole obok koperty.
— Od dzisiaj dzwonisz, zanim przyjedziesz. I nie masz klucza do mojego mieszkania. Nie dlatego, iż cię nie kocham. Dlatego, iż muszę wiedzieć, iż to, co jest moje, zostaje moje — dopóki sama nie zdecyduję inaczej.
Kasia spojrzała na klucz, potem na mnie, jakby czekała, iż się rozmyślę. Nie rozmyśliłam się. Zabrała klucz ze stołu, włożyła do kieszeni płaszcza, obok niego trzymała chusteczki, które ze mną zawsze woziła, na wszelki wypadek.
— Mogę się umówić na twoją operację? — spytała cicho, już przy drzwiach. — Chociaż to?
— Umów się. Ale spytaj mnie najpierw, na którą godzinę mi pasuje.
Skinęła głową, wyszła. Zamknęłam drzwi na klucz — swój, jedyny, który teraz zostawał w mieszkaniu razem ze mną. Wróciłam do kuchni, dolałam sobie herbaty, już zimnej, i jeszcze raz przeczytałam wynik. Ten sam papier, te same litery. Tym razem czytałam go już jak swój — bo w końcu to ja go trzymałam w ręku pierwsza.
