To koniec z anonimowymi zakupami. Bruksela zatwierdziła sztywny limit płatności gotówką

Era kupowania samochodów czy drogiej biżuterii za gotówkę przyniesioną w kopercie definitywnie dobiega końca. Unia Europejska podjęła ostateczną decyzję w sprawie uszczelnienia systemu finansowego. Nowe przepisy wprowadzają twardy sufit dla transakcji gotówkowych, który będzie obowiązywał we wszystkich krajach członkowskich. Zmiany uderzą nie tylko w przestępców, ale zmienią nawyki zakupowe zwykłych obywateli.

Fot. Warszawa w Pigułce

Decyzja zapadła i nie ma od niej odwrotu. Parlament Europejski wraz z Radą UE dały zielone światło dla pakietu ustaw, które mają zrewolucjonizować walkę z praniem brudnych pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu. Choć do wejścia w życie przepisów pozostało jeszcze trochę czasu, już teraz warto przygotować się na nową rzeczywistość, w której papierowy pieniądz przy większych zakupach stanie się bezużyteczny.

Szlaban na gotówkę powyżej 10 tysięcy euro

Najważniejszą zmianą, która dotknie konsumentów w całej Europie, jest wprowadzenie górnego limitu płatności gotówkowej. Od 2027 roku w żadnym kraju Unii Europejskiej nie zapłacimy banknotami za towar lub usługę, której wartość przekracza 10 000 euro. Przeliczając to na polską walutę, mowa o kwocie w okolicach 42 000 złotych (zależnie od kursu).

Dla państw, które nie przyjęły wspólnej waluty, takich jak Polska, limit ten będzie przeliczany na walutę krajową. Co istotne, unijny prawodawca zostawił poszczególnym rządom furtkę do zaostrzenia tych przepisów. Kraje członkowskie mogą ustalić niższy próg, ale pod żadnym pozorem nie będą mogły go podnieść powyżej unijnego maksimum.

W praktyce oznacza to rewolucję na rynku dóbr luksusowych. Zakup nowego samochodu w salonie, drogiego zegarka, antyków czy przeprowadzenie kosztownego remontu będzie wymagało użycia karty płatniczej lub przelewu bankowego. Każda transakcja przekraczająca ustalony pułap zostanie automatycznie zablokowana dla gotówki, co ma wymusić pełną transparentność przepływów finansowych.

Koniec anonimowości przy mniejszych kwotach

Nowe regulacje idą o krok dalej i wprowadzają rygorystyczne zasady weryfikacji tożsamości choćby przy kwotach znacznie niższych niż główny limit. Sprzedawcy towarów luksusowych oraz instytucje finansowe będą miały obowiązek legitymowania klientów przy transakcjach gotówkowych przekraczających 3000 euro (ok. 12 000 – 13 000 zł).

Oznacza to, iż wchodząc do jubilera czy kasyna z gotówką, będziemy musieli okazać dowód osobisty lub paszport, jeżeli planujemy wydać więcej niż wspomniana kwota. Obowiązek ten spadnie na szeroki wachlarz podmiotów:

• Banki i instytucje finansowe,
• Agencje nieruchomości,
• Podmioty zarządzające aktywami,
• Kasyna,
• Sprzedawców dóbr luksusowych (biżuteria, sztuka, luksusowa odzież).

Kryptowaluty na celowniku Brukseli

Unijni urzędnicy nie zapomnieli o cyfrowych aktywach, które często służą do ukrywania majątku. Nowe prawo uderza w anonimowość rynku kryptoaktywów z jeszcze większą surowością. Giełdy kryptowalut oraz dostawcy portfeli cyfrowych będą musieli przeprowadzać szczegółową weryfikację tożsamości klienta (tzw. due diligence) przy transakcjach o wartości już od 1000 euro.

Przepis ten ma ukrócić procedery przesyłania środków z nielegalnych źródeł dzięki Bitcoina czy innych wirtualnych walut. Dla przeciętnego inwestora oznacza to więcej biurokracji i koniec marzeń o pełnej prywatności w świecie cyfrowych finansów.

Polska na tle Europy. Co się zmieni?

Warto zauważyć, iż w Polsce ograniczenia obrotu gotówkowego nie są nowością, ale dotychczas dotyczyły głównie relacji między firmami (B2B). w tej chwili przedsiębiorca nie może opłacić faktury gotówką, jeżeli jej wartość przekracza 15 000 złotych. Nowe unijne prawo rozszerza te restrykcje na relacje konsumenckie (B2C).

Do tej pory osoba prywatna mogła przyjść do salonu samochodowego i zapłacić za auto 100 000 złotych w gotówce (choć wiązało się to z procedurami rejestracji transakcji powyżej 15 tys. euro). Od 2027 roku taka operacja stanie się nielegalna. Jedynym wyjątkiem od nowych reguł będą profesjonalne kluby sportowe, którym Bruksela dała nieco więcej czasu w dostosowanie się do zmian – dla nich okres przejściowy potrwa do 2029 roku.

Nowe limity gotówkowe – co to oznacza dla Ciebie? [PORADNIK]

Choć rok 2027 wydaje się odległy, warto już teraz mieć świadomość nadchodzących zmian, zwłaszcza jeżeli planujesz większe wydatki lub gromadzisz oszczędności w „skarpecie”.

1. Planowanie dużych zakupów

Jeśli odkładasz gotówkę na zakup samochodu używanego lub generalny remont mieszkania, musisz liczyć się z tym, iż za kilka lat nie zapłacisz tymi pieniędzmi bezpośrednio u przedsiębiorcy, jeżeli kwota przekroczy ok. 42 000 zł. Będziesz musiał najpierw wpłacić środki do banku, co przy dużych sumach może wiązać się z koniecznością udokumentowania źródła ich pochodzenia przed urzędem skarbowym.

2. Prywatność pod kontrolą

Przygotuj się na to, iż kupując droższy sprzęt RTV, biżuterię czy markowe ubrania za gotówkę (powyżej 3000 euro), sprzedawca poprosi Cię o dowód osobisty. Odmowa wylegitymowania się będzie skutkowała odmową sprzedaży towaru.

3. Inwestycje w krypto

Jeśli inwestujesz w kryptowaluty, anonimowe transakcje stają się przeszłością. Każdy ruch powyżej 1000 euro będzie rejestrowany i weryfikowany przez operatorów giełd. Warto zadbać o porządek w dokumentacji transakcyjnej, by w przyszłości nie mieć problemów z wypłatą środków.

4. Bezpieczeństwo transakcji

Paradoksalnie, zmiany te mogą zwiększyć Twoje bezpieczeństwo. Płatności cyfrowe pozostawiają ślad, co ułatwia dochodzenie roszczeń w przypadku oszustwa lub zakupu wadliwego towaru. Z drugiej strony, pełna cyfryzacja płatności uzależnia nas od systemów bankowych i dostępu do prądu czy Internetu.