— Haniu, cześć. Sprzedałaś działkę czy się ewakuowałaś? — głos mojej sąsiadki z ogrodów, pani Krystyny, brzmiał w słuchawce jak komunikat wojskowy.
— Co ty mówisz? Jesteśmy z Markiem w mieście — przytrzymałam telefon ramieniem, wybierając węże ogrodowe w markecie budowlanym.
— No to gratuluję otwarcia filii hurtowni — sąsiadka chrząknęła. — Twoja teściowa zorganizowała sobie z twojej piwniczki taki nieprzerwany przeładunek słoików, iż pod bramą zaraz zrobi się korek. Ela targa puste kartony z bagażnika, a pani Zofia dyryguje jak brygadzista: „Ostrożnie z borowikami, to na imieniny Henryka!”
Odłożyłam wąż na półkę. Mój mąż Marek, stojący przy wiertarkach, zdziwiony podniósł brew.
— Marku — westchnęłam. — Wygląda na to, iż klucz, który dałeś mamie wyłącznie do podlewania ogórków, przypadkiem otworzył portal do naszej piwniczki. Jedziemy.
Do naszej działki było pół godziny jazdy, ale zrobiliśmy to w dwadzieścia minut. Furtka stała gościnnie otwarta na oścież.
Na werandzie panowała atmosfera kupieckiego dobrobytu. Na moim ulubionym koronkowym obrusie stały talerze z wędliną, a na środku królował otwarty słoik mojej truskawkowej konfitury.
Pani Zofia siedziała na czele stołu z taką powagą, jakby właśnie podpisała akt przyłączenia moich arów do swojego majątku rodowego.
Starszy brat Marka, Tadeusz, właśnie wynosił z domu ciężką skrzynkę z marynowanymi pomidorami. Jego żona Beata rzeczowo przekładała słoiki, a młodsza siostra, Ela, upychała do torby moje słynne leczo.
— O, gospodarze wrócili! — ucieszył się nieszczerze Tadeusz, zastygając na progu ze skrzynką.
— Dzień dobry — oparłam się o framugę, krzyżując ręce na piersi. — Widzę, pani Zofio, iż podlewanie ogórków w szklarni wymagało ciężkiej artylerii i węglowodanowego zaopatrzenia?
Ela, menedżerka salonu fryzjerskiego, wyprostowała się obrażona, poprawiając modną bluzkę.
— Haniu, co za scena — przewróciła oczami. — Warzywa same rosną w ziemi, to nie salon, gdzie potrzeba intelektu. Wsadziłaś ziarno i czekasz. Ja to leczo biorę dla Agnieszki, ona pracuje w biurze, potrzebuje witamin, a ty jeszcze się czepiasz!
— Elu — uśmiechnęłam się tak słodko, iż Marek odruchowo zrobił krok do tyłu. — Gdyby warzywa rosły same, agronomia nie byłaby nauką. Pomidor wymaga usuwania pędów bocznych, podwiązywania, pryskania na zarazę i grafiku podlewania. Wierz mi, to trochę trudniejsze niż zapisanie klientki na manicure przez messengera.
— Ty po prostu nienawidzisz mojej córki, bo sama całe życie przesiedziałaś na kasie! — syknęła szwagierka.
— Twoje kariery mnie nie interesują, Elu, ale właśnie teraz trzymasz słoik mojego leczo jak klientka łapiąca darmową próbkę szamponu. Odłóż na miejsce.
Ela zadławiła się od złości i wrzuciła słoik z powrotem do kartonu.
Teraz do akcji wkroczyła Beata. Jako kasjerka w markecie budowlanym, lubiła operować liczbami i „faktami”.
— Ojej, Haniu, co ty żałujesz — Beata zacisnęła wargi, chroniąc trzylitrowy słój ogórków. — Masz tych zapasów na zbyciu! Poza tym leją za dużo octu, to szkodzi żołądkowi. My bierzemy dla Agnieszki, ona ma gastryczny nieżyt, domowe jest zdrowsze, bez chemii. A ty żałujesz własnej rodzinie!
— Beato — przetarłam zmęczona nasadę nosa. — Gdybyś interesowała się czymś więcej niż promocjami na wkręty, wiedziałabyś, iż kwas octowy w marynacie to niezbędny konserwant. Zatrzymuje rozwój bakterii wywołujących zatrucie jadem kiełbasianym — śmiertelnie niebezpieczną chorobę. A nieżyt żołądka leczy się dietą, nie podkradanymi pikle.
— Egoistka! — twarz Beaty pokryła się czerwonymi plamami. — Za słój ogórków zadusisz rodzinę!
— Za słój się nie zaduszę — odpowiedziałam spokojnie. — Ale za chwilę odstawisz go do piwniczki tak szybko, jakby ci na kasie ktoś zrobił zwrot towaru bez paragonu i dowodu.
Beata wściekle sapnęła, ale słój puściła.
Tadeusz, czując, iż robi się gorąco, spróbował być mediatorem.
— Dziewczyny, przestańcie się kłócić o jedzenie! Marku, powiedz swojej żonie, jesteśmy jedną rodziną! Czemu psujemy relacje?
Ale Marek, który do tej pory tylko obserwował, zrobił krok do przodu. Jego twarz była kamienna.
— Tadziu, relacje psuje ten, kto przychodzi do czyjegoś domu z pustymi kartonami i bez pytania włazi do cudzej piwnicy. Odnieście wszystko z powrotem. Zaraz.
Pani Zofia, czując, iż jej autorytet się rozpada, gniewnie stuknęła pięścią w stół, ledwie nie przewracając wazonika z moją konfiturą.
— Jestem matką twojego męża! — ogłosiła tonem wyroczni. — Mam prawo ugościć brata na imieniny! Poza tym grzyby to zasób leśny, należy do państwa, nie do ciebie osobiście! Z prawa natura należy do wszystkich!
— Z prawa, pani Zofio — wyjęłam telefon, otwierając kalkulator — zasób leśny staje się własnością prywatną w momencie legalnego zbioru. To artykuł dwieście dwudziesty pierwszy kodeksu cywilnego. A wejście do czyjejś piwnicy to już kodeks karny.
— Handlarka! — teściowa teatralnie złapała się za serce. — Całe życie przeliczasz wszystko na pieniądze, żadnej duchowości! Czysty materializm w głowie!
— Moja duchowość, pani Zofio, kończy się tam, gdzie zaczyna się pani kleptomania — nacisnęłam spokojnie kilka przycisków na ekranie. — I teraz pani się oburza tak głośno, jakby ją złapano na wynoszeniu kiełbasy w rękawie płaszcza.
Nastała cisza, przerywana tylko bzyczeniem osy nad niedojedzoną konfiturą.
— A teraz przejdźmy do matematyki — otworzyłam notatnik, w którym, jak przystoi dobrej księgowej, prowadziłam ewidencję zapasów. — Siedem słoików borowików. Dziesięć leczo. Piętnaście ogórków. Przecier owocowy. Koszt produktów, słoików, wieczek, przypraw i energii, plus moja praca w stawce firmy sprzątającej za godzinę. Razem…
Podałam sumę. Tadeusz aż gwizdnął.
— Płacicie albo rozładowujecie — przerwał Marek, podchodząc do stołu i zabierając matce klucze od działki. — I żebym was tu więcej bez mojej obecności nie widział.
W tym momencie zadzwonił telefon pani Zofii. Na ekranie: „Brat Henryk”.
Teściowa, drżącymi rękami włączając głośnik, zaszlochała:
— Henryku… Nie będzie grzybków na imieniny. Hania nam poskąpiła, wygoniła nas…
Po drugiej stronie rozległo się ciężkie westchnięcie. Henryk, człowiek starej daty, co do siostry złudzeń dawno nie miał.
— Zofia, znowu polazłaś na ich działkę bez pozwolenia z całym obozem? — zagrzmiał tak, iż głośnik zachrypiał. — Mówiłem ci po ludzku: kradzionego na stole nie chcę! Natychmiast przeprosisz Hanię i oddasz wszystko na miejsce, wstyd!
Połączenie się zerwało.
Pani Zofia siedziała czerwona jak rak, wpatrując się w pusty ekran.
Rozładunek zajął piętnaście minut. Tadeusz i Beata w milczeniu nosili skrzynki z powrotem do piwniczki. Ela, zaciskając wargi, odjechała pierwsza, nie mówiąc do widzenia.
Kiedy ostatni słój wrócił na swoje miejsce, podeszłam do stołu.
— Za zjedzoną konfiturę i wędlinę, którą pokrojono z mojej lodówki, należy się sto dwadzieścia złotych, pani Zofio — wyciągnęłam uprzejmie rękę. — Można przelewem na numer telefonu.
Teściowa bez słowa wyjęła portfel, rzuciła na stół dwa zmięte banknoty i, z gordo podniesioną głową, ruszyła do samochodu Tadeusza.
Zostaliśmy z Markiem sami. Objął mnie ramieniem, patrząc za odjeżdżającym autem brata.
— Wiesz — uśmiechnął się mąż. — A ogórków w szklarni tak i nie polali.
— Nic — strzepnęłam okruchy z obrusa i schowałam pieniądze do kieszeni. — Ja poleję. Zato teraz chwastów na działce zdecydowanie mniej będzie.
