Teściowa przyniosła swój „prezent” do naszej sypialni. Sypialnia była dokładnie taka, o jakiej marzyłam — jasne ściany w kolorze porannego nieba, szerokie okno z widokiem na mały park, dębowe łóżko z jasnym zagłówkiem i niska komoda. Ani jednej rzeczy za dużo. Cisza. Świeże powietrze. Spokój. To była nasza przestrzeń — pierwsza prawdziwa po latach wynajmowania mieszkań. Pachniało tu świeżą farbą, nowymi tekstyliami, przytulnością. Teściowa przyszła po raz pierwszy po remoncie, przeszła się po wszystkich pokojach z miną surowej inspektorki. Pochwaliła oszczędnie, przytakiwała z uznaniem, ale w oczach miała coś innego — niezadowolenie. Jakby brakowało jej „jej akcentu”. — Ładnie, jasno, ale czegoś tu brakuje. Duszy. Wszystko takie… bezosobowe — powiedziała w salonie. Milczałam. Wiedziałam, iż „dusza” dla niej to ciężkie meble, dywany i mnóstwo dekoracji — a właśnie tego świadomie unikaliśmy. Po tygodniu wróciła… z ogromnym pakunkiem Zaledwie siedem dni później teściowa znów pojawiła się w naszym domu. W rękach trzymała wielki tobołek owinięty kocem. Jej twarz promieniała, jakby przyszła ogłosić triumf. — Przyniosłam wam coś naprawdę ważnego — powiedziała uroczyście. — Szczególnie do sypialni. Nad łóżkiem pusto. Nie ma wykończenia! Rozwinęła pakunek… a ja zobaczyłam ogromny portret w masywnej, pozłacanej ramie. Na nim — ona sprzed lat, jej syn jako nastolatek i nieżyjący ojciec mojego męża. Ciężki obraz, ciężka rama, ciężka atmosfera. Spojrzenia z portretu jakby pilnowały pokoju. — Na błogosławieństwo — oznajmiła. — Nad małżeńskim łożem musi być wizerunek rodziny. By chronił. By przypominał o korzeniach. Ścisnęło mi się serce. Spojrzałam na męża. Uśmiechał się niepewnie, oglądając swoje własne młode oblicze. — Mamo… dziękujemy, ale jest bardzo duży… i ten styl… to nie do końca nasz klimat — próbował powiedzieć. — Jaki styl?! — ucięła. — To jest rodzina! Rodziny się nie dyskutuje! Mój mąż zamilkł. Spojrzał na mnie — w moich oczach była prośba o wsparcie. Potem spojrzał na matkę — w jej oczach rozkaz. Jak zwykle, wybrał milczenie. — Kochanie… mama to robi z dobrego serca. Zawieśmy jeden raz… jeżeli się nie spodoba, później zdejmiesz. Jednak „później” nigdy nie nadeszło Portret zawisł nad łóżkiem. I został tam. Teściowa przychodziła w odwiedziny i pierwsze co robiła, to zaglądała do sypialni z satysfakcją. — No, teraz jest po rodzinie — podsumowywała. Mój mąż gwałtownie się przyzwyczaił. Człowiek przyzwyczaja się do wszystkiego. On przestał go zauważać. Ale ja czułam, iż to nie jest tylko obraz. To był znak. Wiadomość. Przypomnienie, iż choćby w naszej sypialni nie jesteśmy „u siebie”. Codziennie rano budziłam się i pierwsze co widziałam — to portret. Ostatnia kropla Na rodzinnej kolacji z okazji urodzin teściowej znów zaczęła mówić o „prawdziwych, rodzinnych wartościach”. I przy wszystkich powiedziała: — Cieszę się, iż mój syn i synowa mają dom. Ja też pomogłam — wniosłam trochę siebie. Zawiesili portret nad swoim łóżkiem. Tak trzeba! Żeby pamiętać, co ważne! Wszyscy przytakiwali, uśmiechali się. Mój mąż także kiwnął głową. Właśnie ten gest pokazał mi wszystko. Zrozumiałam, iż jeżeli będę czekać, aż on postawi granicę — to się nie wydarzy. Wolał święty spokój za każdą cenę. choćby kosztem mojego komfortu. Następnego dnia postanowiłam działać Mam koleżankę fotografkę, która robiła nam zdjęcia ślubne. Jest jedno zdjęcie — uchwycone przypadkiem, ale wymowne: ja i mój mąż przytulamy się i całujemy, a teściowa jest z boku kadru. Wygląda to tak, jakby próbowała wejść w kadr, ale nie udało się — zostaje na uboczu, trochę „na marginesie”. Zaniosłam zdjęcie do studia. Zamówiłam je w tym samym rozmiarze co portret. I w tej samej ramie — pozłacanej, masywnej, ostentacyjnej. Gdy przyszła… oddałam jej „gest” Przy następnej wizycie, kiedy w salonie wygłaszała swoje „co powinno być w domu”, przerwałam jej najgrzeczniej jak umiałam: — Mamo, też mam dla pani prezent. W podziękowaniu za troskę i zaangażowanie w nasz dom. Przyniosłam duży pakunek i położyłam przed nią. — Co to takiego? — zapytała podejrzliwie. — Proszę rozwinąć. Sama pani zobaczy. Rozwinęła materiał… i zobaczyła ogromne ślubne zdjęcie. My z mężem na pierwszym planie, szczęśliwi. Ona — na boku, ledwie widoczna. Pod zdjęciem był napis: „Z miłością, 12 lipca” Zapadła cisza. Teściowa zbladła, potem się zarumieniła. — Co to ma być?! — rzuciła ostro. — Moje ulubione ślubne zdjęcie — odpowiedziałam spokojnie. — Zrozumiałam, jak ważne są portrety. Skoro pani portret wisi u nas i przypomina o rodzinie, to ten będzie u pani i będzie przypominał o naszym ślubie. Że pani syn ma własną rodzinę. I wtedy postawiłam wybór Odpowiedziała, iż nie chce takiego zdjęcia u siebie. Kiwnęłam głową: — Rozumiem. To niech będzie sprawiedliwie — jeżeli to zdjęcie nie jest odpowiednie do pani mieszkania, to portret nie jest odpowiedni do naszej sypialni. Weszłam do sypialni, wspięłam się na stołek i zdjęłam portret ze ściany. Zwrociłam się do niej: — Niech pani wybierze. Albo oba portrety zostają. Albo oba znikają. Nie można stosować innych zasad do tych samych granic. Teściowa milczała przez kilka sekund. Potem przez zaciśnięte zęby powiedziała tylko: — Dobrze… zdejmij. Podałam portret mężowi: — Pomóż mamie schować go do piwnicy. Finał Następnego ranka ściana nad łóżkiem była pusta. I pierwszy raz od dawna sypialnia znowu była nasza. Czasem sprawiedliwość nie przychodzi ze skandalem. Czasem wystarczy pokazać komuś jego własne zachowanie… tylko od innej strony. A wy, co byście zrobili na miejscu tej kobiety? Znieślibyście „prezent” i ingerencję teściowej dla świętego spokoju… czy postawilibyście granicę — choćby ryzykując konflikt? Kto miał rację — żona czy teściowa? I czy mąż powinien w takiej sytuacji stanąć za swoją żoną?