Telemedycyna coraz częściej staje się zwyczajnym elementem opieki zdrowotnej. Dla seniorów może oznaczać mniej dojazdów, krótszy czas oczekiwania na kontakt z lekarzem i łatwiejsze omówienie problemu zdrowotnego bez wychodzenia z domu. Nie zastąpi jednak każdej wizyty stacjonarnej. Warto wiedzieć, w jakich sytuacjach konsultacja online może być pomocna, a kiedy lepiej od razu wybrać gabinet.
Materiał reklamowy eDoktorzy
Gdy wyjście z domu jest większym problemem niż sama konsultacja
Dla młodszej osoby wizyta w przychodni może oznaczać po prostu kilkanaście minut drogi. Dla seniora z ograniczoną sprawnością ruchową, przewlekłym bólem, problemami z równowagą czy koniecznością korzystania z pomocy bliskich ta sama wizyta może wymagać znacznie większej organizacji.
Konsultacja zdalna może być wtedy wygodnym pierwszym krokiem. Lekarz może zebrać wywiad, zapytać o objawy, przyjmowane leki i wcześniejsze choroby, a także zapoznać się z dostępną dokumentacją czy wynikami badań.
Jeżeli charakter problemu na to pozwala, pomocna może być konsultacja z lekarzem rodzinnym online, podczas której można omówić bieżące dolegliwości i ustalić, czy potrzebna jest dalsza diagnostyka albo wizyta stacjonarna.
Teleporada nie tylko wtedy, gdy „coś boli”
Konsultacje zdalne mogą być przydatne nie tylko przy nagłym pogorszeniu samopoczucia. Seniorzy często pozostają pod opieką kilku specjalistów, wykonują regularne badania i przyjmują więcej niż jeden lek.
W takich sytuacjach rozmowa z lekarzem może pomóc uporządkować informacje dotyczące aktualnego stanu zdrowia, omówić wyniki badań albo zdecydować, jaki powinien być kolejny krok.
Zdalny kontakt może sprawdzić się również wtedy, gdy pacjent chce skonsultować objawy łagodnej infekcji, problemy ze snem czy inne dolegliwości, które nie wymagają natychmiastowej pomocy ani bezpośredniego badania.
W przypadku nowych, nasilających się objawów lub pogorszenia choroby przewlekłej może być konieczna bezpośrednia ocena lekarska. Nie warto wówczas odkładać wizyty stacjonarnej.
Ostateczna decyzja dotycząca dalszego postępowania zawsze należy jednak do lekarza. o ile podczas rozmowy uzna on, iż niezbędne jest badanie fizykalne, może zalecić wizytę w placówce.
Ważna rola bliskich
Dla części seniorów największą przeszkodą w korzystaniu z telemedycyny nie jest sama rozmowa z lekarzem, ale technologia. Logowanie do serwisu, przesłanie dokumentacji czy obsługa telefonu mogą być dla niektórych osób stresujące.
Tutaj dużą rolę mogą odegrać dzieci, wnuki albo opiekunowie. Pomoc w przygotowaniu dokumentów, spisaniu nazw przyjmowanych leków czy sprawdzeniu połączenia internetowego może sprawić, iż konsultacja przebiegnie znacznie sprawniej.
Bliska osoba może uczestniczyć w konsultacji za wiedzą i zgodą pacjenta, z poszanowaniem jego prywatności i prawa do samodzielnego podejmowania decyzji.
Warto jednak pamiętać, iż rozmowa dotyczy zdrowia pacjenta. Senior powinien uczestniczyć w konsultacji i mieć możliwość samodzielnego opisania swoich dolegliwości, o ile jego stan na to pozwala. Obecność bliskiej osoby może być wsparciem, ale nie powinna zastępować rozmowy pacjenta z lekarzem.
Jak przygotować się do konsultacji online?
Dobrze przygotowana teleporada może oszczędzić czas zarówno pacjentowi, jak i lekarzowi. Przed konsultacją warto mieć pod ręką:
- listę aktualnie przyjmowanych leków i ich dawek,
- wyniki ostatnich badań,
- informacje o chorobach przewlekłych,
- wcześniejszą dokumentację medyczną, jeżeli ma znaczenie dla obecnego problemu,
- spis objawów oraz informację, od kiedy się utrzymują.
Jeżeli w domu znajduje się ciśnieniomierz, termometr, pulsoksymetr lub inne urządzenie zalecone wcześniej przez lekarza, warto również przygotować ostatnie pomiary.
Dzięki temu rozmowa może być bardziej konkretna, a lekarz otrzymuje więcej informacji potrzebnych do oceny sytuacji.
Kiedy telemedycyna nie wystarczy?
Zdalna konsultacja ma swoje ograniczenia. Lekarz nie może przez internet wykonać badania fizykalnego, osłuchać pacjenta czy przeprowadzić części badań diagnostycznych.
Dlatego nie należy traktować telemedycyny jako rozwiązania na każdą dolegliwość.
Nagły silny ból w klatce piersiowej, duszność, utrata przytomności, nagłe zaburzenia mowy lub widzenia, znaczne osłabienie jednej strony ciała czy gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia wymagają pilnej oceny medycznej. W takich sytuacjach nie powinno się czekać na planową konsultację online. W przypadku podejrzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy zadzwonić pod numer 112 lub 999, zamiast oczekiwać na teleporadę.
Podobnie w przypadku dolegliwości, których nie da się wiarygodnie ocenić bez bezpośredniego badania, lekarz może poprosić pacjenta o zgłoszenie się do przychodni lub skierować go do odpowiedniego specjalisty.
Technologia ma ułatwiać, a nie komplikować
Największą zaletą telemedycyny dla osób starszych nie musi być sama możliwość rozmowy z lekarzem przez ekran lub telefon. Ważniejsze jest to, iż część spraw zdrowotnych można omówić bez organizowania transportu, oczekiwania w poczekalni czy angażowania bliskiej osoby na kilka godzin.
Dobrze wykorzystywana telemedycyna nie konkuruje z tradycyjną wizytą. Uzupełnia ją i pomaga wybrać odpowiednią formę kontaktu z lekarzem w zależności od sytuacji.
Dla seniora może oznaczać to prostszy dostęp do konsultacji. Dla jego bliskich – mniej logistycznych problemów związanych z organizacją opieki. Najważniejsze pozostaje jednak to samo, niezależnie od tego, czy rozmowa odbywa się w gabinecie, czy na odległość: adekwatna ocena stanu zdrowia i decyzja lekarza dopasowana do konkretnego pacjenta.
Źródła:
- Rzecznik Praw Pacjenta, Teleporada w POZ. Kiedy warto z niej skorzystać, a kiedy musisz umówić się na wizytę stacjonarną?
https://www.gov.pl/web/rpp/teleporada-w-poz-kiedy-warto-z-niej-skorzystac-a-kiedy-musisz-umowic-sie-na-wizyte-stacjonarna - Pacjent.gov.pl, Kiedy wezwać karetkę
https://pacjent.gov.pl/kiedy-wezwac-karetke - Pacjent.gov.pl, Niespodziewany udar
https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/niespodziewany-udar
