Nazywam się Bożena, mam sklep spożywczy przy ulicy Wolności w Tarnowskich Górach, dwadzieścia dwa lata za ladą. Wiem, kto kupuje jaki chleb, kto płaci kartą, bo nie ma gotówki do wypłaty, i kto od trzech lat nie kupił sobie niczego poza mlekiem i chlebem razowym. Halina z bloku obok była z tej drugiej grupy.
Przychodziła po siódmej, zawsze w tej samej wiatrówce, zawsze z listą zapisaną na odwrocie rachunku za prąd. Mąż zostawił ją cztery lata temu dla księgowej z tej samej firmy budowlanej, zabrał psa i telewizor, a jej zostawił mieszkanie z ratą kredytu i córkę w drugiej klasie liceum. Widziałam ją, jak liczy monety na ladzie, jedną po drugiej, żeby starczyło na twarożek.
We wrześniu coś się zmieniło. Wiem, bo akurat wystawiałam skrzynki z jabłkami przed sklep, kiedy z głośnika w moim radiu poleciała jakaś stara piosenka disco polo, ta o tańcu na weselu, i Halina, która szła chodnikiem z siatką, po prostu stanęła. Postawiła siatkę na chodniku, obok kosza na śmieci, i zaczęła tańczyć. Sama, na środku chodnika, przy sklepie warzywnym, w środku dnia roboczego.
Nie jakiś elegancki taniec. Machała rękami, kręciła się w kółko, śmiała się tak głośno, iż pani Krystyna z apteki po drugiej stronie ulicy wyszła zobaczyć, co się dzieje. Trwało to może minutę. Potem Halina podniosła siatkę i weszła do sklepu, jakby nic się nie stało, i kupiła dwa jogurty naturalne i pęczek koperku.
Zapytałam ją wtedy, wybijając paragon, co ją tak rozbawiło. Powiedziała, iż dostała dzisiaj pierwszą wypłatę z nowej pracy — sprzątanie biur w galerii handlowej za Częstochowską, sześć godzin dziennie, tysiąc osiemset złotych na rękę — i iż po drodze pomyślała sobie, iż od czterech lat nie zatańczyła ani razu, choćby w domu, bo zawsze ktoś patrzył, córka albo sąsiadka zza ściany.
Sąsiadka z bloku, pani Renata, akurat wtedy stała w kolejce za nią po chleb. Renata to typ kobiety, która wie wszystko o wszystkich i chętnie się tym dzieli. Prychnęła i powiedziała półgłosem, żeby Halina słyszała, iż kobieta po rozwodzie, z dzieckiem, powinna raczej martwić się o ratę niż wygłupiać na środku ulicy jak nastolatka.
Halina nie odpowiedziała od razu. Zapłaciła za jogurty, wzięła resztę, dopiero przy drzwiach się odwróciła. Powiedziała, iż przez cztery lata martwiła się o ratę codziennie, o siódmej rano i o jedenastej w nocy, i iż jedna minuta tańca przy koszu na śmieci niczego jej nie odbierze, za to jej dała coś, czego nie miała od dawna.
Renata wyszła ze sklepu bez chleba. Nie wróciła już do mnie po niego tego dnia, przyszła dopiero następnego rana, milcząca, kupiła bułki i wyszła.
Od tamtej pory Halina zmieniła się, i to widziałam z bliska, bo przychodziła do mnie codziennie. Zaczęła nosić kolczyki, które kiedyś schowała do pudełka po butach, bo mąż mówił, iż są za duże na jej wiek. Ufarbowała pasemka, umówiła się z koleżanką z pracy na kawę do cukierni przy rynku, coś, czego nie robiła, odkąd pamiętam. Córka, Agata, zaczęła wpadać po nią do sklepu po zakupach, i raz zastałam je obie, jak śmieją się z czegoś na telefonie, matka opierała się o ladę, córka trzymała torbę z pieczywem.
W listopadzie, tuż przed Wszystkimi Świętymi, przyszła do mnie z dokumentami w plastikowej koszulce. Powiedziała, iż idzie do notariusza przepisać połowę mieszkania, które formalnie wciąż było wspólne z byłym mężem na papierze, mimo rozwodu — nikt tego przez cztery lata nie dopilnował, a on się nie kwapił, bo liczył pewnie, iż kiedyś to sprzeda i weźmie swoją część. Powiedziała, iż zapłaci mu jego połowę, sto dwadzieścia tysięcy złotych, z kredytu, który już jej zatwierdzili, żeby raz na zawsze mieć mieszkanie na swoje nazwisko, bez niego w papierach, bez telefonów od niego, kiedy akurat potrzebuje gotówki.
Widziałam ją dwa tygodnie później, jak wraca od notariusza, teczka pod pachą, w tych samych dużych kolczykach. Kupiła butelkę wina musującego, tego tańszego, za dwadzieścia kilka złotych, i powiedziała mi przy kasie, iż wieczorem będzie z Agatą świętować, iż mieszkanie jest już tylko ich.
Były mąż zadzwonił do niej, jak mi później opowiedziała, jeszcze tego samego dnia, kiedy dowiedział się od notariusza, iż transakcja poszła bez jego zgody na zwłokę, której się spodziewał. Krzyczał, iż mogła poczekać, iż przecież się dogadają. Odpowiedziała mu spokojnie, iż czekała cztery lata i iż teraz on może czekać na cokolwiek, na co ma ochotę, przed zamkniętymi drzwiami tego mieszkania.
Renata już nigdy nie skomentowała niczego przy mojej kasie. Za to w grudniu, na spotkaniu wspólnoty mieszkaniowej, sama zapytała Halinę, gdzie ta farbuje włosy, bo jej się podoba kolor.
A ja mam teraz w sklepie zwyczaj — kiedy leci w radiu ta sama piosenka disco polo, zerkam w stronę drzwi. Czasem Halina akurat wchodzi z siatką i kręci biodrami, zanim jeszcze zdąży postawić zakupy na ladzie.
