Nazywam się Dominik Wachowski, mam dwadzieścia siedem lat i przez cztery lata służyłem w jednostce pod Żaganiem. Piszę to, żeby ktoś wreszcie usłyszał, jak to wyglądało z mojej strony – bo w wersji, która krąży po grupach na Facebooku, wychodzę na potwora, a prawda jest trochę bardziej skomplikowana.
Tamtego dnia w listopadzie w stołówce pachniało kapuśniakiem i mokrymi kurtkami – na dworze było minus dwa i wszyscy wchodzili ociekając wodą z topniejącego śniegu. Kolejka do wydawania jedzenia ciągnęła się przez pół sali, ktoś w telewizorze wiszącym w rogu puszczał powtórkę meczu Legii, nikt nie patrzył. Byłem wtedy w kiepskim stanie – dwa dni wcześniej dostałem wiadomość, iż ojciec trafił do szpitala w Zielonej Górze, a dowódca nie chciał mnie puścić na przepustkę, bo trwały ćwiczenia. Nie usprawiedliwiam tego, co zrobiłem. Mówię tylko, iż nie wyszedłem tego ranka z łóżka jako „zawodowy zastraszacz”, tylko jako facet, który nie spał trzecią noc.
Kapral Agnieszka Sowa stała przy stole z tacą w rękach. Znałem ją z widzenia – mówiło się, iż przyszła do wojska po jakimś kursie sztuk walki, iż trenowała kiedyś zawodowo, ale nikt nie brał tego na poważnie, bo była drobna, cicha, jadła zawsze sama przy oknie. Nie wiem, co mnie tknęło. Może to, iż akurat przechodziła obok, może to, iż ktoś się roześmiał z czegoś przy sąsiednim stole i pomyślałem, iż to ze mnie. Machnąłem ręką i strąciłem jej tacę. Kapusta i kluski poleciały na blat, sok pomarańczowy rozlał się aż na but stojącego obok szeregowca Bartka.
Sala ucichła na moment, potem ktoś zaczął chichotać. Powiedziałem coś w stylu: posprzątaj to i spadaj. Bezmyślne, głupie zdanie, które słyszę teraz w głowie non stop.
Ona nie krzyknęła. Odstawiła to, co jej zostało z tacy, otarła rękaw bluzy o krawędź stołu i spojrzała na mnie tak, jakby liczyła w głowie coś zupełnie innego niż to, co się miało zaraz wydarzyć. Rzuciłem się pierwszy – i to była ostatnia rzecz, którą pamiętam jasno przez najbliższe kilkanaście sekund.
Świadkowie mówili później, iż trwało to trzynaście, może czternaście sekund. Ja pamiętam urywki: jej łokieć, potem podłogę, potem sufit stołówki i lampę jarzeniową, która akurat migotała, bo od miesiąca ktoś miał ją wymienić i nikt tego nie zrobił. Ocknąłem się z pękniętą wargą i kolanem, które bolało bardziej niż duma.
Dowiedziałem się dopiero po fakcie, iż Agnieszka przez sześć lat trenowała judo w klubie w Poznaniu, brała udział w mistrzostwach wojskowych i przerwała karierę po kontuzji barku. Nikt w jednostce o tym nie wiedział, bo nigdy się nie chwaliła. Kapitan Robert Zalewski, dowódca kompanii, wezwał nas obu następnego dnia do swojego gabinetu. Na biurku leżał już raport od dyżurnego, sporządzony na podstawie zgłoszeń trzech żołnierzy.
Zalewski nie krzyczał. Powiedział tylko, patrząc na mnie: masz trzy dni na złożenie pisemnych przeprosin i skierowanie do psychologa wojskowego, bo to, co zrobiłeś, kwalifikuje się jako naruszenie dyscypliny, a przy powtórce – jako podstawa do wydalenia ze służby. Do Agnieszki powiedział coś zupełnie innego: iż obrona własna w granicach adekwatnych do zagrożenia nie podlega karze, ale iż oczekuje od niej zgłoszenia takiego incydentu od razu, a nie rozwiązywania sprawy pięściami, choćby jeżeli to ja zacząłem.
Przez kolejny tydzień w stołówce było inaczej. Ludzie, którzy wcześniej się śmiali, teraz odsuwali się, kiedy wchodziłem. Nikt nie musiał nic mówić – po prostu wiedzieli. Poszedłem do niej sam, dwa dni po tamtym zdarzeniu, kiedy szykowała się do wyjścia z sali gimnastycznej z torbą treningową na ramieniu. Powiedziałem, iż przepraszam, iż mój ojciec był w szpitalu, iż to nie miało z nią nic wspólnego. Spojrzała na mnie i odpowiedziała krótko: to nie zmienia tego, co zrobiłeś na oczach czterdziestu osób. Ale doceniam, iż przyszedłeś powiedzieć to osobiście, a nie napisałeś w raporcie.
Miesiąc później dostałem naganę dyscyplinarną wpisaną do akt oraz obowiązek dziesięciu sesji u psychologa jednostki w Żaganiu. Agnieszka dostała propozycję przejścia do sekcji szkoleniowej, gdzie prowadzi teraz zajęcia z samoobrony dla nowych roczników – w tym, jak się okazało, i dla mnie, bo mój pluton trafił akurat na jej kurs wiosną następnego roku.
Na pierwszych zajęciach stanęła przed nami wszystkimi, spojrzała na mnie przez sekundę dłużej niż na resztę i powiedziała do całej grupy: zasada numer jeden – nigdy nie zakładajcie, iż ktoś cichy jest słaby. Reszta grupy się roześmiała, nie wiedząc, do kogo to mówi. Ja wiedziałem. Odbyłem godzinę ćwiczeń, wróciłem do koszar z siniakiem na przedramieniu i po raz pierwszy od tamtego listopadowego dnia w stołówce naprawdę zjadłem cały obiad, nie oglądając się na nikogo przy sąsiednich stolikach.
