Spotykałem się z kobietą przez prawie rok, nie żałowałem pieniędzy na nią i jej wnuka. Jednak gdy tylko poprosiłem ją o kilka pierogów na wynos, od razu przekonałem się, gdzie jest moje miejsce

Prawie przez rok spotykałem się z kobietą, nie szczędziłem pieniędzy na nią i jej wnuka. Ale wystarczyło, iż poprosiłem jej o kilka pierogów na wynos i od razu jakby wszystko stało się jasne, jakby ktoś rozlał na podłogę flakony z zapachem mojego miejsca.

Kelner, spokojny jak księżycowa noc, postawił przed nami plastikowy pojemnik, w którym już był spakowany niemal nienaruszony kawałek ciasta czekoladowego. Bogusława, z wyraźną satysfakcją, przesunęła pojemniczek bliżej siebie. Siedzieliśmy w zadbanej kawiarni w centrum Warszawy, gdzieś pod sufitem dryfowały skrawki muzyki fortepianowej, a wewnątrz mnie narastało jakieś ciche, gęste rozdrażnienie, które miało kolor popielaty, jak dym z kadzielnicy.

Jesteśmy razem już prawie rok. Mam pięćdziesiąt osiem lat, ona jest cztery lata młodsza dorosłe dzieci, przeszłość zapisana rozwodami, w pełni opakowane wnukami jak prezenty. Ja mam dwoje wnucząt chłopczyka i dziewczynkę, ona zaś ma jednego ukochanego wnuczka Olesia, sześciolatka, którego widziałem ledwie dwa razy, a wiem o nim prawdopodobnie więcej niż o programie swojego pensjonatu demencji.

Bogusława schowała pojemnik do torebki, uśmiechnęła się do mnie tą samą miękką krzywizną ust, z powodu której kiedyś nie mogłem spać.

Oleś uwielbia wszystko, co jest czekoladowe powiedziała. A ja już najadłam się do syta, nie chcę więcej. Nie można pozwolić, żeby się zmarnowało, prawda?

Skinąłem tylko głową, przywołałem kelnera i zapłaciłem rachunek, w którym, rzecz jasna, znalazł się i tort, i moja kawa, i jej sałatka. Złotówki traktowałem, jakby to były papierowe żurawie nie żal mi ich było. Ale nie chodziło o pieniądze, tylko o system, nieskończone kręgi przekazywania, który przez ostatnie pół roku zbudował się wokół mnie jak labirynt w śnie. Udawałem uparcie, iż to babcia kocha wnuka i to wszystko. Zawsze, gdy tylko można było i zwykle przeze mnie opłacone Bogusława zabierała do domu, co się da, by osłodzić życie swojemu najjaśniejszemu wnuczkowi.

Pierwsza dziwna nuta zabrzmiała w moich snach trzy miesiące temu, gdy poszliśmy do kina na głośną premierę. Kupiłem bilety, stanęliśmy przy barze, a Bogusława poprosiła największe możliwe wiadro karmelowego popcornu i colę.

Zdziwiłem się wtedy zwykle dba o linię, unika słodkiego. Pomyślałem, iż chce zrobić sobie przyjemność podczas filmu. Zasiedliśmy, światło zgasło. Sięgnąłem do wiadra, pochwyciłem garść, rozpocząłem żucie. Bogusława trzymała wiadro na kolanach, nakryte specjalnie ściągniętą u kasjerki pokrywką. Sama nie zjadła ani ziarenka.

Czemu nie jesz? wyszeptałem. Pyszne przecież.

Och, nie mam ochoty cicho odpowiedziała. Zawiozę to Olesiowi. Dziś u mnie nocuje, uwielbia popcorn z kina, rodzice rzadko kupują.

Omal nie zakrztusiłem się colą. Wynikało z tego, iż kupiłem popcorn nie dla nas, tylko dla jej wnuka i choćby nie było o tym mowy. Po prostu uznała, iż tak ma być. Przez cały seans czułem się dziwnie wiadro jakby było pod ochroną. Po filmie odwiozłem ją pod dom, wysiadła z popcornem, rozpromieniona jak latarnia, a ja czułem się jak kurier, który jeszcze za przesyłkę zapłacił.

A przecież nie chodziło o to, iż nie ma pieniędzy. Zarabia dobrze, jest zadbana, ma samochód. Tam nie było potrzeby, tylko coś niewypowiedzianego.

Prawdziwe uderzenie spadło na mnie w zeszłą sobotę. Bogusława zaprosiła na obiad, obiecała swoje słynne pierogi, o których tyle słyszałem. Pojechałem z prezentami butelka dobrego wina, owoce, wędzony łosoś chciałem, by stół wyglądał dostojniej. W mieszkaniu rozlewał się zapach pieczenia, który odurzał sny.

Na kuchennym stole, pod haftowaną ściereczką, leżała ogromna misa. Góra pierogów błyszczała od masła jak jezioro w południe. Usiadłem, Bogusia nalała herbatę, wyłożyła na talerz chyba pięć sztuk.

Jedz, Jędrku, póki ciepłe powiedziała miękko.

Pierogi były wspaniałe. Zjadłem trzy ruskie i dwa z kapustą, czułem błogość i sytość, świat się rozjaśnił jakby od domowego ogniska. Rozmawialiśmy, otworzyłem wino, rozluźniłem się to był dom, ciepło prawdziwego snu.

Boguś, pierogi są arcydziełem powiedziałem, opierając się o oparcie krzesła. Dzieciaki dziś wieczorem przyjadą, córka przywiezie wnuki na weekend. Dasz mi trochę pierogów, żeby spróbowały? Zawsze jedzą tylko sklepową produkcję, bo córka nie lubi gotować.

Wtedy wydarzyło się coś, co przerwało to wszystko jakby ktoś rozsypał kości do wróżenia.

Bogusława zmieniła się w sekundę. Jeszcze była ciepła i uśmiechnięta, a potem nagle jej twarz stała się chłodna i sztywna, w oczach pojawił się cień jakby posępnej warzelni z innego świata.

Och, Jędrek… wydusiła już innym głosem, niby przepraszając, ale z wnętrzem lodu Bardzo bym chciała, ale nie mogę za dużo oddać. Wieczorem przyjedzie Oleś, specjalnie dla niego lepiłam.

Podniosła się, podeszła do wielkiej misy, w której przysięgam, było ponad trzydzieści pierogów. Szeleściła czymś, wyciągnęła mały woreczek i włożyła… trzy sztuki. Dwa z kapustą, jeden ruski.

Proszę powiedziała, podając mi ten marny pakunek. Poczęstujesz. Inaczej Olesiowi na kolację nic nie zostanie.

Patrzyłem na te trzy pierogi w torebce i robiło mi się gorąco ze wstydu i żalu. W misie całe pagórki pierogowej krainy. Przed chwilą przyniosłem jej wino, owoce, łososia. Nigdy dla niej nie żałowałem niczego. A ona naprawdę żałuje moim wnukom paru pierogów?

Boguś, przecież tam jest cały zapas próbowałem załagodzić, chociaż w środku już wszystko się wyginało Twój Oleś tyle nie zje. Daj moim po dwa, przecież są we dwoje.

Wysunęła wargi, nakryła misę ścierką obronny gest i stanowczo powiedziała:

Jędrku, produkty obliczyłam. Olesiowi obiecałam pierogi. Nie obrażaj się, ale nie mogę rozdawać wszystkiego, co zrobiłam. Zjadłeś, smakowało? To najważniejsze. A to dla wnuka.

Nazwać to rozdawaniem jakbym był obcą osobą, co żebrze pod blokiem, a nie tym, z którym prowadzi się senne rozmowy i który przynosi dary na domowy stół. Poczułem się poniżej sześciolatka w rozkładzie sił tej wspólnoty.

Po półgodzinie wyjechałem, tłumacząc się obowiązkami. Trzy pierogi leżały na fotelu pasażera ich zapach, jeszcze przed chwilą domowy i ciepły, teraz kojarzył mi się z fałszem i rozczarowaniem. Próbowałem wyśnić, co jej się roi w głowie, i nie podobało mi się to, co odkrywałem.

Zawsze wydawało mi się, iż w zdrowej, dorosłej relacji na pierwszym planie są dwie osoby. To my dla siebie najważniejsi. Dzieci i wnuki rzecz jasna ważne, ale jednak po nas. U Bogusławy wszystko zbudowane jest odwrotnie. Centrum jej świata to Oleś. On najważniejszy, boskie słońce. A ja? Sponsor do karmienia cudzych wnuków? Portfel na kino, tort, popcorn na wynos?

Gdy płacę za tort dla jej wnuka oczywiście, przecież to rodzina! Jaka rodzina po roku spotkań? Gdy proszę o pierogi dla swoich wnuków to już rozdawanie. Układ jednostronny. Jej wnuk dziedzic pałacu, moi przypadkowi goście, którym choćby trzy pierogi wydają się za wiele. I choćby nie drgnęła, podając dorosłemu facetowi maleńki woreczek, zatrzaskując pośpiesznie ścierką całą górę pierogów.

W domu wnuki już czekały. Córka, zmęczona po pracy, rozpakowywała siatki.

O, tato, pachnie pierogami!

Wyciągnąłem woreczek i poczułem ukłucie wstydu.

To od cioci Bogusi, powiedziałem, nie patrząc córce w oczy. Spróbujcie.

Pierogi zniknęły w minutę. Oczywiście, iż były pyszne.

Macie jeszcze? zapytała wnuczka, oblizując palce.

Nie, złotko, to wszystko odpowiedziałem i wyszedłem na balkon.

Stałem w zimnie, patrzyłem na poznaniowe wieczorne światła i myślałem: po co mi to wszystko? Po co mi kobieta, której pieniądze są wspólne, gdy chodzi o jej wnuka, ale pierogi skarb nietykalny? Przecież to nie o jedzenie chodzi. Kupić mogę każdą strawę, zamówię choćby pizzę. Chodzi o coś głębszego.

Nawet nie zauważyła, iż sprawiła mi przykrość. Wieczorem zadzwoniła, szczebiotała, iż Oleś dojechał, zjadł kolację, ogląda bajki. Słuchałem, milczałem. Chciałem już powiedzieć: A moje dzieci zapytały, czy pozostało coś, a ja musiałem odpowiedzieć, iż nie. Ale nie powiedziałem.

A wy? Spotkaliście się z takimi snami na jawie, gdzie wszystko najlepsze idzie do jednego świata, a od was oczekuje się tylko wkładów? Sądzicie, iż powinienem poruszyć tę rozmowę, czy to po prostu sprawa kobiecych zwyczajów, a może tylko marudzę z przyzwyczajenia?