Jubileusz ten nie ma jedynie charakteru historycznego ani symbolicznego. Został on połączony z konkretnymi przywilejami duchowymi, w tym z możliwością uzyskania odpustu zupełnego. Dokumenty kościelne jasno jednak podkreślają, iż łaska ta nie przysługuje automatycznie każdemu wiernemu.
Dekret obowiązuje przez dokładnie rokNa początku stycznia 2026 roku Penitencjaria Apostolska ogłosiła dekret dotyczący odpustu zupełnego, wydany z polecenia papieża i obowiązujący od 10 stycznia 2026 roku do 10 stycznia 2027 roku. Okres ten został bezpośrednio związany z jubileuszem św. Franciszka, którego duchowość od wieków kształtuje życie Kościoła, zarówno w zakonach, jak i wśród świeckich.
Jubileusz związany z duchowością franciszkańskąŚw. Franciszek z Asyżu był założycielem zakonu Braci Mniejszych, inspiratorem zgromadzenia klarysek oraz licznych wspólnot świeckich. Rocznica jego śmierci stała się okazją do ponownego odczytania jego przesłania o ubóstwie, pokucie i nawróceniu. Dekret jubileuszowy nie ogranicza się do przypomnienia postaci świętego, ale zachęca wiernych do konkretnych praktyk duchowych, które otwierają drogę do odpustu.
Warunki duchowe pozostają niezmienneKościół nie zmienił podstawowych zasad dotyczących uzyskiwania odpustów. Wierny, który pragnie skorzystać z tej łaski, musi przystąpić do spowiedzi, przyjąć Komunię świętą i odmówić modlitwę w intencjach papieża. Szczególny nacisk położono jednak na wewnętrzne oderwanie się od grzechu, również powszedniego. Bez autentycznej decyzji zerwania z grzechem spełnienie pozostałych praktyk nie przynosi duchowego skutku.
Pielgrzymka i nabożeństwo jako znak zaangażowaniaW Roku św. Franciszka wymagane jest również wykonanie dzieła jubileuszowego. Polega ono na pielgrzymce do kościoła lub miejsca związanego z franciszkanami albo bezpośrednio z osobą świętego z Asyżu oraz na udziale w nabożeństwie jubileuszowym. Odpust uzyskany w tym czasie może zostać ofiarowany zarówno za samego wiernego, jak i za osoby zmarłe.
Świeccy także mogą skorzystać z łaskiDekret wyraźnie zaznacza, iż przywileje jubileuszowe nie są zarezerwowane wyłącznie dla zakonników. Także wierni świeccy mogą uzyskać odpust zupełny, jeżeli podejmą pielgrzymkę i modlitwę w miejscach związanych z duchowością franciszkańską. Jubileusz ma więc charakter powszechny i jest zaproszeniem dla całego Kościoła.
Szczególne zasady dla chorych i osób starszychOsobne rozwiązania przewidziano dla chorych, osób w podeszłym wieku oraz tych, którzy nie mogą opuścić swojego domu. W ich przypadku wystarczające jest duchowe zjednoczenie z obchodami jubileuszu, modlitwa oraz intencja spełnienia pozostałych warunków, gdy tylko stanie się to możliwe. Jednocześnie kapłani zostali wezwani do większej gotowości w posłudze sakramentu pojednania, który pozostaje warunkiem koniecznym do uzyskania odpustu zupełnego.
Czym jest odpust w świetle prawa KościołaPrawo kanoniczne wyjaśnia, iż odpust zupełny oznacza darowanie kary doczesnej za grzechy, które zostały już odpuszczone w sakramencie spowiedzi. Choć wina zostaje zgładzona w pojednaniu z Bogiem, skutki grzechu wymagają dalszego oczyszczenia. Odpust odnosi się właśnie do tej rzeczywistości duchowej, odróżniając się od odpustu cząstkowego, który usuwa jedynie część tej kary.
Odpust wymaga świadomej decyzjiKościół przypomina, iż odpust nie jest nagrodą za samą obecność na nabożeństwie ani za formalne uczestnictwo w pielgrzymce. Wierny musi być ochrzczony, nie może podlegać ekskomunice i powinien pozostawać w stanie łaski przynajmniej do zakończenia praktyki odpustowej. Konieczna jest również wyraźna intencja uzyskania odpustu oraz zachowanie zasady, iż odpust zupełny można otrzymać tylko raz w ciągu dnia.
Zasady niezmienne od kilkudziesięciu latObowiązujące dziś normy dotyczące odpustów zostały uporządkowane w konstytucji apostolskiej Indulgentiarum doctrina, ogłoszonej w 1967 roku. Dokument ten do dziś stanowi podstawę prawa Kościoła w tej materii i wyznacza ramy, w których wprowadzane są szczególne regulacje na czas jubileuszy, takich jak Rok św. Franciszka.
