Niewielka zmiana w kuchni może mieć znaczenie dla zdrowia serca! Naukowcy wskazują, iż zastąpienie zwykłej soli kuchennej solą wzbogaconą w potas pomaga obniżać ciśnienie tętnicze i może zmniejszać ryzyko udaru mózgu. Najnowsza analiza opublikowana 4 listopada 2026 roku w czasopiśmie „Nature Health” sugeruje, iż upowszechnienie takiego rozwiązania mogłoby zapobiegać niemal 3 milionom zgonów rocznie na świecie. Co więcej, korzyści zaobserwowano również w badaniach z udziałem seniorów. Jak działa sól potasowa, gdzie ją kupić i kto powinien na nią uważać?
Dlaczego sól potasowa jest korzystniejsza od zwykłej?
Tradycyjna sól zawiera głównie chlorek sodu. Jego nadmierne spożycie sprzyja nadciśnieniu, które zwiększa ryzyko udaru i chorób serca. W soli potasowej część chlorku sodu zastąpiono chlorkiem potasu. Pozwala to ograniczyć ilość sodu w diecie, a jednocześnie zwiększyć spożycie potasu – pierwiastka uczestniczącego w regulacji ciśnienia tętniczego oraz prawidłowej pracy mięśni i układu nerwowego. Taki zamiennik ma podobny smak i wygląd do zwykłej soli, dlatego jego stosowanie nie wymaga rewolucji w kuchni.
Badania potwierdzają, iż sól potasowa zmniejsza ryzyko chorób
Jednym z najważniejszych badań jest Salt Substitute and Stroke Study (SSaSS), opublikowane w 2021 roku w prestiżowym czasopiśmie „New England Journal of Medicine”. Naukowcy przez 5 lat obserwowali 20 995 osób z 600 miejscowości w Chinach. Uczestnikami były osoby po przebytym udarze lub w wieku co najmniej 60 lat z nadciśnieniem tętniczym. Część używała tradycyjnej soli, a pozostali mieszanki zawierającej 75% chlorku sodu i 25% chlorku potasu.
W grupie stosującej sól wzbogaconą w potas odnotowano:
- 14% niższe ryzyko udaru mózgu,
- 13% niższe ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych,
- 12% niższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny.
Kolejne badanie opublikowano w 2023 roku w czasopiśmie „Nature Medicine”. Objęło ono 1612 mieszkańców 48 placówek opieki dla osób starszych w Chinach, w wieku co najmniej 55 lat. Przez dwa lata porównywano wpływ zwykłej soli i jej zamiennika zawierającego potas. U osób korzystających z zamiennika stwierdzono średnio obniżenie ciśnienia skurczowego o 7,1 mm Hg oraz mniej poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Co ciekawe, dalsza analiza uczestników z początkowo prawidłowym ciśnieniem wykazała również mniejszą częstość rozwoju nadciśnienia. Nie zaobserwowano przy tym wzrostu częstości epizodów zbyt niskiego ciśnienia.
Jak stosować sól potasową w kuchni?
Sól potasową można stosować zamiast zwykłej soli do codziennych potraw.
Sprawdzi się m.in. do:
- zup, bulionów i domowych sosów,
- gotowanych ziemniaków, ryżu i kasz,
- sałatek i surówek,
- pieczonych warzyw,
- duszonych i pieczonych potraw.
Nie trzeba zmieniać przepisów. Wystarczy zastąpić część dotychczas używanej soli odpowiednią mieszanką potasową, pamiętając, aby przez cały czas solić oszczędnie.
Warto również częściej sięgać po zioła, czosnek, paprykę, sok z cytryny czy natkę pietruszki, które pozwalają nadać potrawom smak bez nadmiernego dosalania.
Uwaga: sól potasowa nie oznacza, iż można solić więcej! Podstawą zdrowej diety przez cały czas pozostaje ograniczanie sodu.
Gdzie kupić sól potasową i jak ją rozpoznać?
Gotowe zamienniki można znaleźć w wybranych supermarketach, sklepach ze zdrową żywnością, aptekach oraz sklepach internetowych.
Na opakowaniu warto szukać określeń „sól niskosodowa”, „sól o obniżonej zawartości sodu” lub „sól z potasem”. W składzie powinien znajdować się chlorek potasu (KCl).
Warto zwrócić uwagę na proporcje obu składników – badacze często analizowali produkty zawierające 75% chlorku sodu i 25% chlorku potasu. Nie każda mieszanka dostępna w sprzedaży ma jednak taki sam skład.
Nie zaleca się samodzielnego sporządzania mieszanek z chlorku potasu przeznaczonego do zastosowań innych niż spożywcze. Najlepiej wybierać gotowe produkty spożywcze z czytelną etykietą.
Nie każdy senior powinien stosować sól potasową
Choć badania wskazują na korzyści, sól wzbogacona w potas nie jest bezpieczna dla wszystkich.
Szczególnie uważać powinny osoby z chorobami nerek, podwyższonym stężeniem potasu we krwi oraz przyjmujące niektóre leki na nadciśnienie i niewydolność serca, np. spironolakton, ramipryl czy losartan.
W tych sytuacjach dodatkowa ilość potasu może prowadzić do hiperkaliemii, czyli nadmiernego stężenia potasu we krwi, niebezpiecznego dla pracy serca.
Przed zmianą soli osoby przyjmujące przewlekle leki powinny sprawdzić z lekarzem lub farmaceutą, czy taki zamiennik jest dla nich odpowiedni. W razie potrzeby lekarz może ocenić również wyniki badań potasu i funkcji nerek.
Co zaleca WHO?
W 2025 roku Światowa Organizacja Zdrowia zaleciła rozważenie zastępowania zwykłej soli kuchennej zamiennikami o obniżonej zawartości sodu, zawierającymi potas, u dorosłych, u których nie występują przeciwwskazania zdrowotne.
WHO podkreśla jednocześnie, iż najważniejsze pozostaje ograniczenie spożycia soli do mniej niż 5 gramów dziennie, uwzględniając także sól ukrytą w pieczywie, wędlinach i żywności przetworzonej.
PAMIĘTAJ!
Zmiana zwykłej soli na mieszankę z potasem może być prostym sposobem na ograniczenie sodu w diecie i wsparcie zdrowia serca. Nie zastępuje jednak leczenia nadciśnienia, zdrowego odżywiania ani regularnej kontroli ciśnienia. Najlepiej wprowadzać ją świadomie, uwzględniając własny stan zdrowia.
Przeczytaj także: UDAR – objawy, które łatwo przeoczyć
Mężczyźni omijają urologa – a badania są za darmo!
