Grzegorz zadzwonił do matki we wtorek wieczorem, kiedy suszyła na balkonie pranie, i powiedział, iż w piątek nie da rady jej odwiedzić w przychodni, bo ma za dużo pracy. Danuta nie protestowała. Powiesiła ostatnią poszewkę, zamknęła okno i pojechała sama.
Ma sześćdziesiąt siedem lat, mieszka na krakowskim Podgórzu, w bloku z widokiem na Wisłę, w mieszkaniu, w którym wychowała Grzegorza i jego siostrę. Od jedenastu lat, odkąd urodziły się wnuki, Kacper i mała Zosia, to ona jest tą osobą, którą wpisuje się w kalendarz jako pierwszą opcję. Kiedy dzieci były małe, pracowała jeszcze na pół etatu w bibliotece osiedlowej i odbierała je czasem po południu. Potem przeszła na emeryturę i pomoc stała się codziennością. Ferie, gorączka, zebranie w szkole, wyjazd służbowy synowej Marty — zawsze wypadało na nią.
Nigdy się nad tym specjalnie nie zastanawiała. Do tego roku.
Miała skierowanie na kolonoskopię w szpitalu na Prądniku Białym, badanie w znieczuleniu, po którym nikt nie może sam wracać do domu. Marta pracowała na zmiany w sklepie budowlanym, więc Danuta zapytała Grzegorza. Odpowiedział, iż tego dnia akurat ma prezentację u klienta, iż to się nie da przełożyć. Powiedziała, żeby się nie martwił.
Sąsiadka z dołu, Ewa, zaproponowała, iż pojedzie z nią. Autobusem numer 128 dojechały pod szpital przed siódmą, potem czekały w kolejce dwie godziny czterdzieści minut na korytarzu pachnącym płynem do dezynfekcji, licząc kafelki na podłodze. Po wszystkim Ewa złapała taksówkę — dwadzieścia dwa złote do Podgórza — i jeszcze zaparzyła w kuchni herbatę z cytryną, zanim wyszła. W tej samej kuchni, na parapecie, od piętnastu lat stała ta sama doniczka z geranium, uparcie niechcąca zakwitnąć.
Danuta siedziała przy stole, obracając w dłoniach kubek, nie pijąc z niego. Odstawiła go, wzięła znowu, znowu odstawiła. Nie chodziło o to, iż syn nie przyjechał. Chodziło o to, iż ona sama nigdy w życiu nie zawahałaby się przed odwołaniem całego dnia, gdyby to on jej potrzebował.
Dwa dni później zadzwonił znowu. On i Marta wybierali się na wesele kuzynki do Zakopanego, od piątku do niedzieli, i pytał, o której może przywieźć dzieci. Nie zapytał, czy w ogóle może je zostawić — od razu ustalał godzinę.
— Ten weekend mi nie pasuje — powiedziała.
W słuchawce zrobiło się cicho na dłuższą chwilę.
— No ale… co masz zaplanowane akurat teraz?
— W sobotę jadę z Ewą i dziewczynami do Wieliczki. Zwiedzanie kopalni, potem obiad.
— To może pojedziesz w inny weekend?
— A wy nie możecie pojechać na to wesele przy innej okazji?
Grzegorz się rozzłościł. Powiedział, iż to ważne zobowiązanie rodzinne, iż w ogóle, iż dzieci i tak wolą zostać z babcią niż z kimkolwiek innym. Przypomniała mu, iż dwa dni wcześniej też go potrzebowała.
— No ale u ciebie to nie było nic poważnego — rzucił.
Nie odpowiedziała od razu. Wstała, odsunęła firankę, popatrzyła na parking pod blokiem, gdzie akurat ktoś nie mógł zaparkować i trąbił bez sensu.
— Jadę do Wieliczki — powiedziała tylko i odłożyła telefon.
Zeszły do kopalni, patrzyły na kaplicę wykutą w soli, zjadły potem obiad w restauracji przy rynku — pierogi z kapustą i grzybami, do tego kompot z suszu. Cały czas telefon leżał obok talerza, ekranem do góry.
Grzegorz milczał przez tydzień. Aż w końcu przyjechał sam, bez dzieci, z butelką wina, którego nie otworzył, tylko postawił na kredensie i zapomniał o nim do końca wizyty. Powiedział, iż Marta zwróciła mu uwagę na coś, czego sam nie chciał przyznać — iż od lat układają plany, zakładając, iż matka będzie dostępna, jak się zakłada, iż w kranie poleci woda. Przyznał też, iż w dniu badania rzeczywiście miał trudne spotkanie, ale mógł je przełożyć na inny termin — po prostu choćby nie przyszło mu to do głowy.
— Nigdy nie miałam ci za złe, iż nie przyjechałeś — powiedziała. — Bolało mnie co innego. To, iż mój czas jest do negocjacji, a twój nie.
Zadzwonił znowu w środę, tydzień później, wieczorem.
— Mamo, w sobotę mielibyśmy tę imprezę urodzinową u Kacpra kolegi, moglibyśmy cię prosić o dzieci od dziesiątej do jakiej piątej? jeżeli masz czas, bo jak nie, to coś wymyślimy.
Zamilkła na moment, patrząc na kartkę z listą zakupów przyklejoną do lodówki.
— Mam czas — powiedziała. — Od dziesiątej.
We wrześniu, kiedy Danuta miała kolejne badanie kontrolne w tym samym szpitalu na Prądniku, w poczekalni obok niej usiadł Grzegorz z termosem herbaty malinowej, który przygotował sam, bez pytania. Czekali razem prawie dwie godziny, on przeglądał coś w telefonie, ona patrzyła na tablicę z numerkami. Kiedy w końcu wywołano jej nazwisko, wstał, podał jej rękę i powiedział tylko:
— Idę z tobą do drzwi gabinetu. Dalej już beze mnie, ale tutaj jestem.
