Wigilia bez ciszy
Nazywam się Dawid Wolarczyk i mam czterdzieści jeden lat. Mówią o mnie różnie – jedni „Wolarz", inni po prostu „szef". Prowadzę interesy, których nie da się wpisać w żaden formularz podatkowy, i od dwudziestu lat robię to tak, iż nikt z konkurencji nie dożył sędziwego wieku, żeby o tym opowiadać. To nie jest coś, z czego jestem dumny przy wigilijnym stole. Ale to prawda, a ja od dawna przestałem udawać przed samym sobą, kim jestem.
Tamtego wieczoru, dwudziestego czwartego grudnia, siedziałem na lotnisku Chopina i patrzyłem, jak śnieg zasypuje płytę postojową szybciej, niż odladzarki nadążają pracować. Za oknem paliły się pomarańczowe światła, a tablica odlotów zmieniała się z „OPÓŹNIONY" na „ODWOŁANY" z uporem, który doprowadzał mnie do szału. W Krakowie leżał w szpitalu Tadek Basiura, mój człowiek od piętnastu lat, z dwiema kulami w brzuchu. Ekipa Olszewskich przejęła trzy trasy przewozowe, które trzymałem w swoich rękach od dekady. jeżeli do północy nie odpowiem, cała reszta – od Wrocławia po Gdańsk – uzna moje milczenie za słabość. A słabość w moim świecie rozchodzi się szybciej niż plotka w małym miasteczku.
Kazałem Bartkowi, mojemu najbliższemu człowiekowi, załatwić bilet na najbliższy lot rejsowy do Krakowa. Prywatny odrzutowiec stał uziemiony – zamknęli lotnisko dla małych maszyn, ekipy odladzające nie dawały rady. Bartek zmierzył mnie takim spojrzeniem, jakby liczył, ile jeszcze argumentów będzie musiał zużyć.
– To Wigilia. Będzie tłok, kontrole, wszędzie kamery.
– Chcę być w Krakowie przed północą.
Nie spierał się dłużej. Znał mnie wystarczająco długo.
Dwadzieścia minut później szedłem sam rękawem do samolotu, z jedną torbą podróżną i furią, przez którą ludzie sami schodzili mi z drogi. W kabinie pachniało mokrymi kurtkami, plastikiem i cynamonowym piernikiem, który ktoś wiózł w papierowej torbie. Nienawidzę kolejek. Nienawidzę tłumu. Najbardziej nienawidzę tego, iż nie mam kontroli nad tym, gdzie akurat utknąłem.
Usiadłem, zacisnąłem palce na podłokietniku. O północy sześciu ludzi mogło zginąć przez jedno moje słowo. To nie niepokoiło mnie tak bardzo, jak fakt, iż się spóźniałem.
– Przepraszam, muszę przejść.
Głos z fotela po drugiej stronie przejścia. Nie te słowa mnie zatrzymały. Rytm. Ta sekunda wahania przed ostatnią sylabą, oddech złapany za wysoko w gardle. Znałem ten głos. Palce same zacisnęły się mocniej na podłokietniku.
Stała tam kobieta z kasztanowymi włosami związanymi w luźny węzeł, w wypłowiałym szarym swetrze, z torbą na pieluchy przewieszoną przez ramię. Twarz miała szczuplejszą, jakby postarzała się o więcej niż rok. Ale to była ona. Wiktoria. Moja żona. adekwatnie już była żona – zniknęła czternaście miesięcy temu, kiedy ja tłumaczyłem się policji z nalotu na magazyn w porcie w Szczecinie. Bez pożegnania, bez listu, bez śladu.
Wydałem prawie dwa miliony złotych, żeby ją znaleźć. Detektywi, kontakty na lotniskach, przesłuchani znajomi, sprawdzeni byli współpracownicy. Jeden nieszczęsny bukmacher z Pragi Południe spędził trzy dni w piwnicy, bo byłem przekonany, iż coś wie. Nic. Wiktoria zniknęła bez śladu.
A teraz stała dwa metry ode mnie.
– Wiktoria.
Nie zareagowała. Albo udawała, iż nie słyszy. Odwróciła się bokiem i wtedy zobaczyłem szarą chustę-nosidło na jej piersi. W środku spało niemowlę. Dziewczynka. Wiktoria pochyliła się nad fotelikiem przy sąsiednim miejscu i podniosła drugie dziecko, owinięte w żółty kocyk. Chłopiec. Oboje mieli te same ciemne włoski, te same okrągłe policzki, tę samą maleńką bruzdę między brwiami.
Bliźnięta.
Policzyłem, zanim zdążyłem się obronić przed wnioskiem. Zniknęła czternaście miesięcy temu. Te dzieci miały najwyżej cztery miesiące.
– Wiktoria.
Tym razem usłyszała. Odwróciła się przez przejście i z jej twarzy odpłynęła cała krew. Ramiona zacisnęły się wokół chłopca.
– Nie rób scen, Dawid. Proszę.
To słowo – „proszę" – zatrzymało mnie skuteczniej niż lufa pistoletu.
Odsunąłem pustą jednostkę fotelika obok, żeby usiąść przy niej. Miałem przy sobie plik banknotów – wystarczyło wręczyć pasażerowi z miejsca 2B pięćset złotych, żeby zmienił miejsce bez pytań. Usiadłem.
– Jak mają na imię?
Milczała długo.
– Zosia – powiedziała w końcu, patrząc na dziewczynkę.
– A on?
– Antek.
Powtórzyłem te imiona w myślach. Zosia. Antek. Moja córka. Mój syn.
– Moje?
– Są moje.
– Nie chowaj się za gramatyką.
Odwróciła twarz do okna, tak iż widziałem już tylko jej profil i parę spływającą po szybie.
– Byłaś w ciąży, kiedy wyjechałaś.
– Musiałam wyjechać.
– Zabrałaś moje dzieci.
– Uratowałam je.
Zamarłem.
– Przed czym?
– Przed tobą.
Samolot wokół nas przestał istnieć. Kolędy z głośników, komunikaty o odprawie, trzaskanie schowków nad głowami – wszystko ucichło. Słyszałem, jak umierający ludzie przeklinali mnie ostatnim tchem. Nazywali mnie mordercą, bydlakiem, diabłem. Żadne z tych słów nie zabolało tak jak te dwa.
Przed tobą.
– Nigdy cię nie skrzywdziłem.
– Wniosłeś cudzą krew do naszej kuchni.
Pamiętałem tę noc. Druga siedemnaście nad ranem, mokra od krwi mankiet koszuli, różowa woda wirująca w zlewie. Wiktoria stała w korytarzu i patrzyła. Nic jej wtedy nie powiedziałem. Wziąłem prysznic i poszedłem spać.
– Byłam w łazience, kiedy zmywałeś krew z rąk – powiedziała cicho, gładząc kocyk Antka. – Właśnie zrobiłam test ciążowy. Dwie kreski. Stałam tam z tym plastikowym patyczkiem i słyszałam, jak mówisz Bartkowi przez telefon, iż ktoś musi zniknąć przed świtem.
– Wiktoria…
– Wyobraziłam sobie chłopca, który słyszy takie rozmowy. Córkę, która uczy się, które okno jest kuloodporne. Urodziny z uzbrojonymi ludźmi przy torcie. Odbieranie ze szkoły w opancerzonym aucie. Dzieci, które uczą się nie mówić nauczycielom, czym zajmuje się tata.
Nic nie odpowiedziałem.
– Nie mogłam.
– Więc uciekłaś.
– Tak.
– Nie mówiąc mi, iż one istnieją.
– Tak.
– Myślałem, iż nie żyjesz – powiedziałem cicho. – Wróciłem do domu, a paszportu nie było, sejf otwarty, biżuteria zniknęła. Myślałem, iż ktoś cię porwał.
– Potrzebowałam pieniędzy.
– Przewróciłem do góry nogami pół Krakowa.
– Wiem.
Coś ścisnęło mi gardło.
– Wiesz?
Wpatrywała się w plamę po kawie na swoich dżinsach, jakby to ona wymagała teraz całej jej uwagi.
– Skąd wiesz, co robiłem, kiedy zniknęłaś? Nie miałaś telefonu, konta, kontaktu z nikim. Moi ludzie nie znaleźli żadnego śladu.
Jej dłoń mimowolnie powędrowała w stronę torby na pieluchy. Zauważyłem to.
– Co jest w torbie?
– Pieluchy.
– Wiktoria.
– Mleko w proszku.
– Co jeszcze?
Przycisnęła torbę mocniej do siebie.
– Nie jedziesz do Krakowa, bo tam tanie mieszkania.
Drzwi samolotu zatrzasnęły się z hukiem, który przetoczył się po całej kabinie. Zerknęła w tamtą stronę. Za późno. Byliśmy zamknięci w środku razem.
– Powiedz mi.
– Znalazłam pracę.
– Jaką?
– W piekarni.
– Jakiej piekarni?
Zawahała się o pół sekundy za długo.
– Kłamiesz.
– Nie wszystko dotyczy ciebie.
– To dotyczy.
Przeniosłem uwagę na bliźnięta.
– Te dzieci sprawiają, iż wszystko dotyczy nas obojga.
– Nie ma żadnego „nas".
Samolot zaczął odpychać się od rękawa. Zapiąłem pas. Za oknem wirowała biała ściana śniegu.
– Dobrze. Więc powiedz, przed kim uciekasz.
Jej palce zbielały na krawędzi torby.
– Już ci powiedziałam.
– Powiedziałaś, dlaczego wyjechałaś. Nie powiedziałaś, dlaczego wciąż uciekasz.
Wbiła wzrok w oparcie fotela przed sobą. Silniki zawyły. Sięgnąłem, zanim zdążyła mnie powstrzymać, i otworzyłem boczną kieszeń torby.
– Dawid!
Coś upadło na podłogę między naszymi butami. Nie pieluchy. Zdjęcie – zrobione z pewnej odległości, przez szybę samochodu. Wiktoria stała przed sklepem spożywczym z Zosią na rękach. W rogu zdjęcia widniała data: cztery dni wcześniej. Na odwrocie ktoś napisał czarnym atramentem trzy słowa.
ON JUŻ WIE.
Przestała walczyć o zdjęcie. Samolot nabierał prędkości na pasie.
– Kto to przysłał?
– Nie wiem.
– Kto wie?
– Nie wiem, przysięgam. Dostałam je pocztą, bez adresu zwrotnego, trzy dni temu. Od tego czasu nie śpię.
Maszyna oderwała się od ziemi, szarpiąc w burzy. Wiktoria przytuliła oboje dzieci mocniej. Wpatrywałem się w zdjęcie i wtedy zobaczyłem w tle czarnego passata – jeden z sześciu identycznych, które kupiłem dla swoich ludzi. Na przedniej szybie, ledwo widoczna pod odbiciem śniegu, majaczyła srebrna nalepka parkingowa – ta sama, jaką wydawałem tylko na parking przy mojej głównej siedzibie w Krakowie.
Ktoś z mojej własnej firmy znalazł Wiktorię i śledził ją co najmniej od czterech dni. Ten ktoś zrobił zdjęcie, ten sam ktoś wysłał ostrzeżenie. Jedna osoba, dwie role. Zostawało pytanie, dlaczego czekał z tym do Wigilii, zamiast przyjść od razu do mnie albo od razu do niej z żądaniem.
Odpowiedź przyszła, zanim zdążyłem jej nie chcieć: czekał, aż oboje znajdziemy się w tym samym miejscu, bez ochrony, bez Bartka, żeby zobaczyć, co zrobimy, kiedy się spotkamy. Testował, czy jestem jeszcze do czegoś zdolny, czy tylko gadam przez telefon z bezpiecznej odległości.
Wylądowaliśmy dwadzieścia po jedenastej, w śniegu tak gęstym, iż światła pasa startowego zamieniły się w rozmyte plamy. Nie pytałem Wiktorii, dokąd jedzie – po prostu poszedłem za nią do wynajętego auta, które czekało na parkingu krótkoterminowym. Kluczyki miała w kieszeni kurtki, a ja usiadłem z tyłu, obok fotelików, bo nie zostawiłem jej wyboru.
– Kto to jest, Wiktoria? Kto był na tym zdjęciu w tle?
Milczała, dopóki nie skręciliśmy w ulicę Basztową, dopóki przed nami nie wyrósł stary kamienicowy dom z odrapaną elewacją.
– Ryszard Olender – powiedziała w końcu. – Twój księgowy.
Znałem to nazwisko od dziesięciu lat. Człowiek, który prowadził moje konta, znał każdą trasę przewozową, każdy numer rachunku w Szwajcarii. Człowiek, który miał dostęp do mojego kalendarza, moich adresów, moich samochodów służbowych z parkingową nalepką.
– Kiedy cię znalazł?
– Trzy miesiące temu. Powiedział, iż jeżeli nie oddam mu połowy pieniędzy, które przelałeś na moje tajne konto przed moim wyjazdem, powie ci, gdzie jestem. Zdjęcie wysłał, kiedy się zawahałam z odpowiedzią na jego ostatni telefon. To była pogróżka, żebym wiedziała, iż mówi poważnie: może mnie znaleźć wszędzie i w każdej chwili.
Zatrzymałem samochód pod jej blokiem. Zosia zaczęła płakać w foteliku.
– Ile pieniędzy?
– Trzysta osiemdziesiąt tysięcy złotych. Tyle wzięłam z sejfu tamtej nocy. Odkładałam je dla dzieci, na nowy start. Ryszard chciał połowy.
Wysiadłem z samochodu i otworzyłem jej drzwi. Nie krzyczałem, nie groziłem. Po prostu wziąłem od niej Antka na ręce, pierwszy raz w życiu, przełożyłem go z jednej ręki na drugą, żeby lepiej podeprzeć główkę, tak jak widziałem to kiedyś u sąsiada w bloku.
– Wejdź do środka, zamknij drzwi na klucz. Zadzwonię, kiedy będzie po wszystkim.
Ryszard Olender przyjechał pod ten sam blok czterdzieści minut później – wezwałem go SMS-em z jej telefonu, podpisanym jej imieniem, z prośbą o „ostatnie spotkanie przed przelewem". Czekałem w bramie, sam, bez Bartka, bez broni w dłoni.
Zobaczył mnie i znieruchomiał na chodniku w świetle latarni, śnieg osiadał mu na ramionach płaszcza, ale jego prawa dłoń powędrowała do kieszeni – nie po broń, po telefon, jakby chciał zadzwonić po kogoś, zanim będzie za późno.
– Dawid, to nie tak, jak myślisz. Ja tylko…
– Odłóż telefon na maskę samochodu.
Zawahał się, potem posłuchał. Metal stuknął o metal w ciszy ulicy.
– Trzy miesiące szantażu, Ryszard. Dziesięć lat prowadziłeś moje konta, znałeś każdą cyfrę, każdy przelew. I postanowiłeś zarobić na kobiecie z dwójką niemowląt, która uciekała przede mną.
– Ona miała pieniądze, które ci ukradła. Pomyślałem, że…
– Pomyślałeś, iż nikt się nie dowie, bo ja szukam jej od czternastu miesięcy i nie mogę znaleźć. A ty wiedziałeś od trzech.
Milczał. Śnieg sypał mu się za kołnierz.
– Masz jutro rano przelać na jej konto milion sto tysięcy złotych z własnych oszczędności. Trzykrotność tego, co próbowałeś od niej wymusić. Potem oddasz mi klucze do biura, karty dostępu i hasła do wszystkich kont, które prowadziłeś.
– Dawidzie, ja pracowałem dla ciebie dziesięć lat, bez jednego błędu, zanim…
– Właśnie dlatego stoisz teraz na chodniku, a nie gdzie indziej. Licz się z tym, iż to jedyny powód.
Zobaczyłem, jak przełyka ślinę, jak jego uwaga ucieka w stronę bramy, jakby liczył, czy zdąży tam dobiec. Nie zdążyłby. Wiedział o tym równie dobrze jak ja.
– jeżeli jeszcze raz zbliżysz się do niej albo do tych dzieci, nie dostaniesz szansy na telefon do nikogo.
Odwróciłem się i wszedłem po schodach do mieszkania Wiktorii, zanim zdążył coś odpowiedzieć. Za plecami usłyszałem, jak podnosi telefon z maski samochodu drżącą ręką.
Na stole w mieszkaniu leżała już otwarta teczka z dokumentami – aktami urodzenia bliźniąt, które Wiktoria przez cały ten czas nosiła przy sobie, gotowa je pokazać, gdyby ktoś zapytał, kim jest ojciec.
Rano, dwudziestego piątego grudnia, siedziałem przy jej kuchennym stole, pijąc kawę z kubka w choinki, i patrzyłem, jak na ekranie jej telefonu pojawia się potwierdzenie przelewu: milion sto tysięcy złotych. Wiktoria zamknęła aplikację bankową i odłożyła telefon obok talerza z rogalikami.
– Nie proszę, żebyś wróciła do mnie – powiedziałem. – Ale te pieniądze są dla nich.
Zosia zaczęła grymasić w foteliku. Wiktoria wzięła ją na ręce i zaczęła krążyć powoli po kuchni, tam i z powrotem, przy oknie, przy lodówce, aż dziewczynka ucichła. Antek spał dalej w swoim koszyku pod oknem, a za szybą śnieg wciąż padał na dachy Krakowa, bez pośpiechu, jakby miał przed sobą cały dzień.
