Skarbówka wychodzi na ulice Warszawy. Ogródki nad Wisłą, food trucki i stoiska handlowe na celowniku. Co sprawdzają kontrolerzy?

Krajowa Administracja Skarbowa przeprowadza w 2026 roku o ponad 27 procent mniej kontroli niż rok wcześniej – ale wyciąga z nich o 46 procent więcej pieniędzy. Zmiana taktyki jest prosta: kontrolerzy nie chodzą już wszędzie, tylko tam, gdzie algorytmy KSeF już wcześniej wykryły nieprawidłowości. W wakacyjnej Warszawie to oznacza jedno – ogródki gastronomiczne nad Wisłą, food trucki, sezonowe stoiska handlowe i każdy punkt sprzedaży, który od początku sezonu nie ewidencjonuje sprzedaży na kasie fiskalnej online. Czy Twój lokal jest gotowy na wizytę kontrolerów?

Fot. Warszawa w Pigułce

Dlaczego lato to szczyt kontroli w gastronomii i handlu?

Sezon letni przyciąga do Warszawy setki nowych punktów sprzedaży: ogródki gastronomiczne przy Bulwarach Wiślanych, food trucki parkujące w Parku Skaryszewskim i na Polu Mokotowskim, stoiska z lodami i goframi na Starym Mieście, sezonowe kawiarnie w parkach. Każdy z tych punktów – niezależnie od wielkości i formy prawnej – ma obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej online. Gastronomia jako branża nie może korzystać ze zwolnienia ze względu na limit obrotów: obowiązek ewidencji pojawia się od pierwszej transakcji, od pierwszego dnia działalności.

To właśnie ta kombinacja – sezonowość, nowe podmioty, duży obrót gotówkowy i wysoka ekspozycja na teren publiczny – sprawia, iż Izba Administracji Skarbowej w Warszawie regularnie kieruje kontrolerów w sierpniu i lipcu w miejsca intensywnego ruchu turystycznego i rekreacyjnego. W 2025 roku KAS przeprowadziła o ponad 11 procent mniej kontroli niż rok wcześniej, jednak łączna wartość wykrytych nieprawidłowości wzrosła o 29 procent i przekroczyła 19 miliardów złotych. Fiskus nauczył się wybierać cele precyzyjnie.

KSeF zmienił wszystko. Kontroler wie, zanim przyjdzie

Od 1 kwietnia 2026 roku Krajowy System e-Faktur obejmuje kolejną grupę przedsiębiorców – w tym większość firm z branży gastronomicznej i handlowej rozliczających VAT. KSeF daje organom podatkowym wgląd w każdą pojedynczą fakturę w czasie zbliżonym do rzeczywistego – podczas gdy wcześniejszy JPK_VAT pokazywał tylko sumaryczne kwoty transakcji. W praktyce oznacza to, iż kontroler przychodząc do ogródka nad Wisłą lub food trucka może już mieć w systemie informacje o tym, iż sprzedaż zaewidencjonowana na kasie nie pokrywa się z fakturami wystawionymi w KSeF.

Izba Administracji Skarbowej w Warszawie odnotowała w maju 2026 roku akcję wymierzoną w nielegalny hazard na terenie trzech warszawskich dzielnic – to przykład precyzyjnie zaplanowanej operacji terenowej, a nie losowych kontroli. Ten sam model stosowany jest wobec gastronomii i handlu sezonowego.

Co konkretnie sprawdzają kontrolerzy KAS w terenie?

Podczas terenowej kontroli w punkcie gastronomicznym lub handlowym inspektorzy KAS weryfikują przede wszystkim kilka kwestii. Po pierwsze – czy kasa fiskalna online jest zarejestrowana i czy przesyła dane do Centralnego Repozytorium Kas. Kasa musi mieć aktywne połączenie z CRK: brak łączności lub nieaktualne dane to sygnał alarmowy. Po drugie – czy każda transakcja kończy się wydaniem paragonu. W ogródkach gastronomicznych kontrolerzy regularnie siadają jako zwykli klienci, składają zamówienie i sprawdzają, czy paragon zostaje wydrukowany i zaproponowany. Po trzecie – zgodność formy ewidencji z wymogami dla danej branży. Gastronomia sezonowa i stacjonarna podlegają tym samym zasadom.

Dla podmiotów korzystających z KSeF dodatkowym obszarem kontroli jest spójność danych z faktur wystawionych w systemie z danymi z kasy fiskalnej i deklaracjami VAT. Niespójna z JPK_CIT deklaracja to automatyczna flaga w systemie KAS – a w 2026 roku obowiązek przesyłania JPK_CIT rozszerzył się na wszystkich podatników CIT, nie tylko duże podmioty.

Jakie kary grożą za naruszenia w okresie letnim?

Niezaewidencjonowanie sprzedaży na kasie fiskalnej to przestępstwo skarbowe z art. 62 § 4 Kodeksu karnego skarbowego – grozi kara grzywny do 720 stawek dziennych. W 2026 roku maksymalna stawka dzienna wynosi 133,50 złotych, co daje maksymalną karę grzywny w wysokości 96 120 złotych. Za prowadzenie ewidencji niezgodnie z przepisami – na przykład na kasie bez aktywnego połączenia z CRK – grozi dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30 procent kwoty niezaewidencjonowanej sprzedaży. Do tego dochodzą odsetki za zwłokę i koszt postępowania.

KAS ma przy tym prawo do kontroli bez uprzedniego zawiadomienia w przypadkach, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie naruszenia przepisów – co w praktyce oznacza, iż każdy punkt gastronomiczny lub handlowy może być skontrolowany w dowolnym momencie sezonu, bez żadnego ostrzeżenia.

Co to oznacza dla Ciebie, jeżeli prowadzisz lokal lub stoisko w Warszawie?

• Sprawdź połączenie kasy z CRK – kasa fiskalna online musi aktywnie przesyłać dane do Centralnego Repozytorium Kas. jeżeli kasa zgłasza brak połączenia lub pracujesz bez zasięgu, powinieneś mieć zapasowe rozwiązanie łączności (karta SIM w kasie lub hotspot). Brak transmisji to podstawa do wszczęcia kontroli.
• Wydawaj paragon przy każdej transakcji – obowiązek dotyczy każdej sprzedaży, bez wyjątków i bez progów obrotowych w gastronomii. Nie wystarczy „na życzenie” – paragon powinien być proponowany automatycznie po każdym zamknięciu rachunku.
• KSeF a kasa fiskalna – dane muszą być spójne – jeżeli wystawiasz faktury w KSeF, ich wartości muszą być spójne z danymi z kasy fiskalnej i deklaracjami VAT. Rozbieżność to automatyczny sygnał dla systemów analitycznych KAS.
• Korekta przed kontrolą chroni, po wezwaniu – już nie – jeżeli wiesz, iż w rozliczeniach były błędy, złóż korektę deklaracji z własnej inicjatywy. Korekta złożona przed jakimkolwiek kontaktem ze skarbówką daje ochronę z tytułu czynnego żalu (art. 16 KKS). Korekta złożona po wezwaniu lub wszczęciu kontroli tej ochrony już nie daje.