175 gramów złota, prawie 7 cm średnicy i ponad 360 lat historii. Do Muzeum Książąt Lubomirskich Ossolineum we Wrocławiu trafił wyjątkowy medal - 50 dukatów Jana Kazimierza z ok. 1659-1660 roku, wykonany przez Jana Höhna Starszego. Upamiętnia kapitulację szwedzkich wojsk i wyzwolenie Torunia podczas potopu szwedzkiego.
To skarb numizmatyki. Na awersie przedstawione jest popiersie króla Jana Kazimierza w peruce i wieńcu laurowym. Władca ubrany jest w zbroję, na której prawym ramieniu widnieje naramiennik w kształcie lwiej paszczy, na zbroje nałożony jest rzymski płaszcz wodza, na którym widać łańcuch Orderu Złotego Runa Na rewersie zobaczymy północny widok ufortyfikowanego Torunia oraz scenę obozową z postacią dowódcy nawiązującą do polskiego oblężenia miasta. Wyróżnia się postać na koniu, trzymająca w ręku regiment. Niewykluczone, iż jest to król Jan Kazimierz, który odbiera kapitulację wojsk szwedzkich.
Są dwa takie medale i jeden jest w stolicy Dolnego Śląska Medal został wykonany najprawdopodobniej na początku 1659 roku lub choćby w roku 1660, mimo wybitej na nim daty 30 grudnia 1658. Zaprezentowana data dzienna odnosi się bowiem do bardzo ważnego wydarzenia historycznego, w związku z którym powstał ten wyjątkowej urody medal. Chodzi o kapitulację wojsk szwedzkich. Szwedzi pod naporem wojsk polskich, dowodzonych przez hetmana polnego koronnego i marszałka wielkiego koronnego Jerzego Sebastiana Lubomirskiego, zostali zmuszeni do opuszczenia Torunia.
Oblężenie miasta trwało niespełna 6 miesięcy. Podczas oblężenia pod Toruń przybyła we wrześniu królowa Maria Ludwika Gonzaga. Z kolei pod koniec oblężenia, w grudniu, dołączył do wojska sam król, Jan Kazimierz, który wkroczył uroczyście do miasta 1 stycznia 1659 roku. Było to jedno z najważniejszych i najbardziej przełomowych wydarzeń potopu szwedzkiego (1655–1660), a odbicie Torunia z rąk najeźdźcy miało fundamentalne znaczenie dla końcowego zwycięstwa Rzeczypospolitej.
Zostało to podkreślone również poprzez wykonanie tak wybitnego dzieła sztuki medalierskiej, jakim jest wyjątkowej klasy medal, o wadze 175 gramów i średnicy prawie 7 cm. Znane są tylko dwa egzemplarze tego medalu, pierwszy znajduje się w Królewskiej Kolekcji Monet i Medali w Muzeum Narodowym w Kopenhadze (Nationalmuseet), w której przechowywany jest ponad kilkaset lat. Drugi egzemplarz właśnie trafił do zbiorów Muzeum Książąt Lubomirskich.













