Telefon zadzwonił, kiedy Irena wyjmowała z piekarnika blachę rogalików dla Zosi. Na wyświetlaczu zobaczyła "Beata" i wytarła ręce w fartuch, zanim odebrała.
— Mamo, siadaj — powiedziała córka zamiast "dzień dobry". — Znalazłam coś dla ciebie. Blisko mnie, we Wrocławiu. Ładny pokój, opieka całą dobę, ogród.
Irena postawiła blachę na kratce do stygnięcia i milczała tak długo, iż Beata zapytała, czy ją słyszy.
— Słyszę — odpowiedziała Irena. — Mieszkam tu czterdzieści siedem lat, Beato. Tu umarł twój ojciec. Stąd wychodziłaś do pierwszej klasy.
— Wiem, mamo. Ale winda w waszej klatce nie działa, schody masz strome, a ja się boję, iż kiedyś nie zejdziesz o własnych siłach.
— To ja się o siebie zatroszczę. Jak nie dam rady, sama powiem.
— Nie możesz tak tego zostawić na później. Ja pracuję na zmiany, Marek ma warsztat, nikt z nas nie dojedzie w piętnaście minut, jeżeli coś się stanie.
Rozmowa urwała się bez pożegnania. Przez trzy dni Irena nie odbierała telefonu od córki. Piekła, sprzątała szafki, które i tak były czyste, wychodziła po zakupy dwa razy zamiast raz, jakby chciała udowodnić samej sobie, iż jeszcze potrafi.
Mieszka na czwartym piętrze bloku z wielkiej płyty przy ulicy Zabrskiej, tam gdzie z okna kuchni widać kominy dawnej huty. Winda jeździ od święta, więc schody pokonuje powoli, trzymając się poręczy pomalowanej na zielono chyba jeszcze za Gierka. Sąsiadka z parteru, pani Zosia, zawsze pyta, czy pomóc z siatkami. Irena odmawia. Nie z dumy — po prostu chce wiedzieć, iż jeszcze daje radę.
Włosy ma siwe od dwudziestu lat i nie farbuje ich od dziesięciu. Twarz pomarszczoną jak stara mapa, a każda zmarszczka ma swoją historię: ta nad brwią z nocy, kiedy syn miał wysoką gorączkę i nie spała do rana; ta przy ustach z chwili, gdy mąż powiedział jej, iż wygrał na loterii — a to był żart, bo wygrali dwadzieścia złotych. Wnuczka pokazywała jej niedawno na telefonie filtrowaną fotografię, na której wyglądała jak dwudziestolatka. Irena roześmiała się i powiedziała: zdejmij to, wolę siebie prawdziwą.
Mąż, Tadeusz, zmarł jedenaście lat temu. Zostawił jej mieszkanie, emeryturę górniczą i dwoje dorosłych dzieci. Marek mieszka w Katowicach, prowadzi warsztat samochodowy. Beata wyjechała do Wrocławia, pracuje w szpitalu jako pielęgniarka. Kiedyś Irena nosiła ich na rękach, prała pieluchy w balii, bo pralki jeszcze nie było, wycierała łzy po upadkach z roweru. Teraz to oni trzymają ją za rękę, kiedy przechodzą przez ulicę — bo kolano czasem się ugina i boi się krawężników.
Najwięcej euforii dają jej dziś wnuki. Jest ich troje. Kacper ma szesnaście lat i już wyższy od babci o głowę. Zosia ma dziewięć i uwielbia rogaliki z powidłami. Antek ma cztery lata i biega do niej przez cały korytarz, krzycząc "babcia, babcia!", jakby nie widział jej od roku, choć była u nich w niedzielę.
Pamięta wieczór sprzed trzech tygodni. Antek zasnął jej na kolanach podczas oglądania kreskówki, a ona siedziała bez ruchu prawie godzinę, bo bała się go obudzić. W telewizorze leciał program o pogodzie, za oknem szumiał tramwaj numer czternaście.
Po trzech dniach milczenia Beata przyjechała pociągiem, bez zapowiedzi, z torbą pełną papierowych folderów o domu opieki. Usiadła przy kuchennym stole, rozłożyła je jak karty do gry.
— Nie chcę cię wyrzucać z domu, mamo. Chcę mieć pewność, iż jesteś bezpieczna.
Irena nie sięgnęła po foldery. Nalała herbaty do dwóch kubków, jeden postawiła przed córką.
— Pojedziemy do notariusza — powiedziała. — Tego przy placu Piastów, tego samego, u którego byliśmy z ojcem w osiemdziesiątym trzecim, kiedy kupowaliśmy to mieszkanie.
Beata zmarszczyła czoło.
— Po co notariusz? Chcę ci pomóc, a nie robić z tego formalności.
— Bo chcę, żebyś usłyszała to na papierze, nie tylko ode mnie przy stole.
W kancelarii Beata siedziała ze skrzyżowanymi rękami, patrząc to na matkę, to na notariusza, jakby czekała, aż ktoś zmieni zdanie. Irena podyktowała: mieszkanie zostaje jej, dopóki żyje. Nikt nie sprzeda go bez niej. Kiedy przyjdzie czas, zostanie podzielone po równo między troje wnucząt — nie między dzieci, tylko między te małe ręce, które wciąż biegną w jej stronę na korytarzu.
Kiedy wyszły na plac, Beata milczała przez całą drogę do przystanku. Dopiero przy tramwaju powiedziała cicho:
— Boję się, iż kiedyś zadzwonię, a ty nie odbierzesz.
— Wtedy przyjedziesz — odpowiedziała Irena. — Tak jak dzisiaj.
Od tamtej pory nikt więcej nie wspominał o sprzedaży. Marek przyjeżdża co drugi tydzień i naprawia, co się zepsuje — ostatnio wymienił uszczelkę w kranie. Beata dzwoni codziennie o osiemnastej, punktualnie, jakby to był grafik dyżuru w szpitalu.
Tego wieczoru Antek znów zasnął jej na kolanach, z buzią wciśniętą w rękaw swetra. Irena sięgnęła po pled leżący na oparciu fotela i okryła go po same ramiona, powoli, żeby nie drgnął. Za oknem, w oddali, szumiała czternastka, a ona siedziała nieruchomo, żeby nie obudzić chłopca.
