Bezpłatna komunikacja, zwolnienie z abonamentu RTV, tańszy wywóz śmieci – to tylko część przywilejów, które przysługują osobom starszym z mocy prawa lub na podstawie prostego wniosku. Problem w tym, iż większość seniorów o nich nie wie i co miesiąc wyrzuca pieniądze w błoto. Łącznie chodzi o choćby kilka tysięcy złotych rocznie – i wystarczy jeden wizyta na poczcie lub w urzędzie, żeby zacząć oszczędzać.
Fot. Shutterstock / Warszawa w Pigułce
Autobus za darmo, ale tylko jeżeli wiesz, iż możesz
W Warszawie przejazdy komunikacją miejską są całkowicie bezpłatne dla osób, które ukończyły 70 lat. Wystarczy dokument tożsamości potwierdzający wiek – żadnych wniosków, żadnej karty, żadnego urzędu. Mimo to część mieszkańców stolicy przez cały czas kupuje bilety, bo nikt im nie powiedział, iż nie musi. Dla osób między 65. a 70. rokiem życia dostępny jest Bilet Seniora – roczny, za 50 zł, uprawniający do nieograniczonej liczby przejazdów wszystkimi liniami dziennymi w strefach 1 i 2. Miesięczny bilet za tę cenę kosztuje wielokrotnie więcej, więc rachunek jest oczywisty. Emeryci i renciści do 70. roku życia z legitymacją lub odcinkiem emerytury mogą też korzystać z 50-procentowej zniżki na przejazdy.
Podobne systemy ulg działają w innych miastach. Kraków wydaje Kartę Krakowskiego Seniora z ulgowymi biletami dla osób 60+, Łódź zapewnia darmowe przejazdy dla emerytów 65+ z niskim dochodem, a Poznań przyznaje 50-procentową zniżkę już od 60. roku życia. Zasady różnią się w zależności od miasta, ale w każdym z nich ulgi istnieją i są dostępne – trzeba tylko po nie sięgnąć.
366 złotych rocznie za telewizor, którego wcale nie trzeba opłacać
Abonament RTV w 2026 roku wzrósł – za telewizor lub zestaw RTV płaci się 30,50 zł miesięcznie, czyli 366 zł rocznie. Ale dla dużej grupy seniorów ta kwota powinna wynosić dokładnie zero. Poczta Polska potwierdziła, iż w 2026 roku próg dochodowy uprawniający do zwolnienia z abonamentu wynosi 4451,78 zł brutto miesięcznie – to 50 proc. przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 roku. Wzrost progu w stosunku do poprzedniego roku (wcześniej było to 4090,86 zł) oznacza, iż więcej emerytów niż dotąd kwalifikuje się do zwolnienia. Warunek to ukończone 60 lat i emerytura z ZUS lub innego organu emerytalno-rentowego nieprzekraczająca tego limitu.
Zwolnienie nie jest jednak automatyczne – poza jedną grupą. Osoby po 75. roku życia są zwolnione z mocy prawa, na podstawie numeru PESEL, pod warunkiem iż odbiornik jest zarejestrowany, a Poczta Polska ma w systemie dane właściciela. Wszyscy pozostali muszą osobiście zjawić się w placówce pocztowej, przedstawić dowód osobisty i dokument z ZUS potwierdzający wysokość emerytury, a następnie złożyć oświadczenie. Zwolnienie zaczyna obowiązywać od pierwszego dnia miesiąca po złożeniu dokumentów, więc im szybciej, tym lepiej. Seniorzy, którzy dopełnią formalności w lutym, przestają płacić od 1 marca.
Wywóz śmieci – samorządy coraz chętniej pomagają seniorom
Opłaty za gospodarkę odpadami to kolejna pozycja w budżecie, którą można ograniczyć. W Warszawie działa program Warszawska Pomoc Osłonowa, oferujący zasiłek celowy pokrywający 50 proc. miesięcznych kosztów opłat za śmieci dla samotnych osób powyżej 65. roku życia, których dochód nie przekracza 1940 zł netto miesięcznie i które nie korzystają z dodatków mieszkaniowych. W praktyce oznacza to kilkaset złotych oszczędności rocznie dla tysięcy uprawnionych mieszkańców – pod warunkiem, iż złożą wniosek.
Inne samorządy mają własne rozwiązania. W Katowicach posiadacze Karty Dużej Rodziny mogą liczyć na 20-procentową zniżkę, w Gdyni właściciele domów jednorodzinnych z kompostownikiem płacą mniej. W niektórych gminach możliwe jest choćby całkowite zwolnienie z opłat – zasady różnią się w zależności od miejscowości i warto sprawdzić je bezpośrednio w lokalnym urzędzie lub na jego stronie internetowej.
Leki i zdrowie – program 75+ i lokalne inicjatywy
Program Leki 75+ to jedno z najważniejszych, a jednocześnie najrzadziej w pełni wykorzystywanych świadczeń dla seniorów. Osoby, które ukończyły 75 lat, mają dostęp do bezpłatnych leków z listy zatwierdzonej przez Ministerstwo Zdrowia – lista obejmuje setki preparatów stosowanych w chorobach typowych dla starszego wieku, m.in. kardiologicznych, diabetologicznych i neurologicznych. Wystarczy recepta i dokument potwierdzający wiek. Część pacjentów nie wie o liście lub nie prosi lekarza o wypisanie leku z niej zamiast odpłatnego odpowiednika.
Wiele miast uzupełnia ten program lokalnymi inicjatywami. Coraz więcej gmin oferuje bezpłatne szczepienia przeciw grypie i pneumokokom dla osób 65+, darmowe badania profilaktyczne czy dopłaty do okularów i aparatów słuchowych. Warszawa realizuje program „Złota rączka” dla seniorów powyżej 75. roku życia – obejmuje drobne naprawy w mieszkaniu, takie jak naprawa cieknącego kranu, uszczelnienie okien czy wymiana żarówki, bez ponoszenia kosztów przez mieszkańca.
Jak po te ulgi sięgnąć – konkretnie
Bezpłatna komunikacja w Warszawie po 70. roku życia nie wymaga żadnych formalności – wystarczy mieć przy sobie dowód osobisty. Dla wygody można wyrobić Spersonalizowaną Warszawską Kartę Miejską z wgranymi uprawnieniami, ale nie jest to obowiązkowe. Bilet Seniora dla osób między 65. a 70. rokiem życia kupuje się w punktach obsługi ZTM.
Abonament RTV – osoby po 75. roku życia nie muszą robić nic, jeżeli ich odbiornik jest zarejestrowany. Osoby między 60. a 75. rokiem życia z emeryturą poniżej 4451,78 zł brutto zgłaszają się do dowolnej placówki pocztowej z dowodem osobistym i dokumentem ZUS o wysokości świadczenia. Zniżki na wywóz śmieci – wniosek składa się w urzędzie gminy lub, w Warszawie, przez system Warszawska Pomoc Osłonowa dostępny online. Potrzebne są zaświadczenia o dochodach i oświadczenie o sytuacji mieszkaniowej. Warto też zapytać lekarza rodzinnego, czy przepisywane leki są na liście programu 75+ – zamiana odpłatnego preparatu na bezpłatny odpowiednik może przynieść realne oszczędności przy każdej wizycie.
