Jak przypomina serwis „Gazeta Prawna”, od początku 2026 roku obowiązują nowe zasady dotyczące zasiłku pogrzebowego. Po raz pierwszy od ponad dekady wysokość świadczenia została podniesiona z 4 tys. do 7 tys. zł. Jak wynika z prac prowadzonych przez rząd oraz sejmową podkomisję ds. zabezpieczenia społecznego, to dopiero pierwszy etap planowanych zmian. W kolejnych miesiącach mają pojawić się nowe rozwiązania, które mają uprościć formalności i zwiększyć wsparcie dla rodzin organizujących pochówek.
7 tys. zł zamiast 4 tys.
Obecnie prawo do zasiłku w wysokości 7 tys. zł przysługuje w przypadku, gdy śmierć nastąpiła od 1 stycznia 2026 roku. Decydująca jest data zgonu, a nie termin złożenia dokumentów czy organizacji pogrzebu.
Najbliżsi członkowie rodziny otrzymują pełną kwotę świadczenia niezależnie od rzeczywistych kosztów pogrzebu. W przypadku osób lub instytucji spoza rodziny zwracane są udokumentowane wydatki, jednak maksymalnie do ustawowego limitu 7 tys. zł.
Nowe przepisy przewidują również mechanizm corocznej waloryzacji. jeżeli średnioroczna inflacja przekroczy 5 proc., wysokość zasiłku będzie mogła wzrosnąć od 1 marca kolejnego roku.
Łatwiejsze formalności
Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość załatwienia części formalności przez zakład pogrzebowy. Za zgodą rodziny przedsiębiorca może złożyć wniosek o wypłatę świadczenia do ZUS lub KRUS.
Przepisy pozwalają także na podział wypłaty. Część pieniędzy może trafić bezpośrednio do zakładu pogrzebowego jako zapłata za wykonane usługi, natomiast pozostała kwota zostanie przekazana osobie organizującej pogrzeb. Według danych przedstawionych podczas prac sejmowych, w pierwszych miesiącach 2026 roku ZUS odnotował już blisko 8 tys. takich przypadków.
Kolejne zmiany są już przygotowywane
Przedstawiciele Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a także ZUS i KRUS zapowiedzieli dalsze reformy.
W planach znajduje się uruchomienie elektronicznego systemu obsługi wniosków dla zakładów pogrzebowych. Rozwiązanie ma zostać wdrożone od 2027 roku i skrócić czas rozpatrywania spraw oraz wypłaty świadczeń.
Równolegle przewidziano możliwość uzyskania dodatkowego zasiłku celowego z pomocy społecznej. Ma on pomóc rodzinom, których wydatki na pochówek znacznie przekroczą wysokość podstawowego zasiłku, na przykład w przypadku konieczności sprowadzenia ciała z zagranicy.
Zapowiedziano również prace nad zmianami w przepisach dotyczących cmentarzy i opłat za miejsca pochówku. Celem jest m.in. uporządkowanie zasad finansowania utrzymania grobów osób, które nie mają bliskich lub były bezdomne.
Ponad miliard złotych wsparcia
Skala wypłat pokazuje, jak duże znaczenie ma podwyższenie świadczenia. Od stycznia do maja 2026 roku do ZUS wpłynęło ponad 115,6 tys. wniosków o zasiłek pogrzebowy, a wartość wypłaconych świadczeń przekroczyła 859 mln zł. KRUS w pierwszym kwartale roku obsłużył ponad 11,2 tys. wniosków o łącznej wartości ponad 70,6 mln zł.
Rząd zapowiada, iż dalsza cyfryzacja procedur oraz uproszczenie formalności mają sprawić, iż załatwienie spraw związanych z wypłatą zasiłku będzie szybsze i mniej obciążające dla rodzin przechodzących przez trudny okres po stracie bliskiej osoby.
