Niektóre osoby bardzo silnie przeżywają krytykę, odrzucenie albo choćby drobne sygnały sugerujące, iż ktoś jest niezadowolony. Brak odpowiedzi na wiadomość, neutralny komentarz czy czyjś chłodniejszy ton mogą wywoływać intensywny smutek, wstyd albo poczucie porażki. To doświadczenie bywa określane jako RSD — Rejection Sensitive Dysphoria, czyli dysforia wrażliwa na odrzucenie.
Czym jest RSD?
W RSD reakcję może wywołać nie tylko realna krytyka, ale także jej przewidywanie lub interpretacja. Ktoś odpisał krócej niż zwykle? Nie użył emotikony? Brzmiał bardziej sucho? Dla osoby z RSD taki sygnał może zostać odebrany jako zagrożenie dla relacji. W praktyce prowadzi to często do nadmiernego analizowania kontaktów społecznych, people pleasingu albo przeciwnie — wycofywania się z relacji z obawy przed zranieniem. U części osób pojawia się też perfekcjonizm: przekonanie, iż trzeba być „idealnym”, żeby uniknąć odrzucenia.
RSD i ADHD:
Pojęcie to jest najczęściej używane w kontekście ADHD. Choć rejection sensitive dysphoria nie jest oficjalną diagnozą psychiatryczną, wiele osób z ADHD rozpoznaje w nim własne doświadczenia. Chodzi o sytuację, w której układ emocjonalny reaguje na potencjalne odrzucenie wyjątkowo intensywnie i bardzo szybko. RSD wiąże się także z doświadczeniem życia z ADHD. Wiele osób od dzieciństwa słyszy, iż jest „leniwe”, „chaotyczne”, „problematyczne” albo „za bardzo emocjonalne”. Powtarzające się doświadczenia krytyki mogą z czasem zwiększać lęk przed oceną i odrzuceniem.
To zjawisko pokazuje, iż ADHD nie dotyczy wyłącznie uwagi czy organizacji. Bardzo często obejmuje także sposób przeżywania emocji, relacji i własnej wartości.
