RÓŻNI LUDZIE
Żona Pawła to była dziwna kobieta, jakby ze snu, gdzie ludzie wyglądają normalnie tylko na pozór. Nazywała się Milena. Piękna, aż nierealna: prawdziwa blondynka z czarnymi oczami, wysoka, kształtna, biodra jak łuk Wisły, nogi ciągnęły się aż po Kraków, a w łóżku czyste szaleństwo. Na początku była tylko namiętność, płomienie we włosach i żar w oczach, nie było czasu w myśli. Potem przytrafiła się ciąża. Pobrali się, tak wypadało ślub w kościele, konfetti na ulicy, złotówki lecące z kieszeni.
Urodził się im syn, Wojtek, również jasny, z czarnymi oczami jak ona. Wszystko było jak wszędzie indziej, pieluchy, kaszki, pierwsze kroki, pierwsze słowa. Milena wtedy była zwyczajną młodą matką kołysała, śpiewała, parzyła herbatkę z miodem, uśmiechała się do synka. A potem zaczęło się coś dziwnego, kiedy Wojtek dorastał i z chłopaka zmieniał się w nieznajomego.
Milena nagle wpadła w objęcia fotografii. Robiła zdjęcia najdziwniejszym rzeczom: kałużom w Poznaniu, ludziom o zapadniętych twarzach na dworcach, resztkom kotleta na talerzu. Chodziła na jakieś kursy, wiecznie taszczyła aparat jak magiczny amulet.
Czego ci brakuje? pytał Paweł. Pracujesz jako prawniczka, to pracuj.
Prawnikiem poprawiała Milena cicho.
No dobrze, prawnikiem. Ale mogłabyś więcej uwagi rodzinie poświęcić, a nie szwędać się nie wiadomo gdzie.
Nie rozumiał, co go tak drażniło. Przecież Milena nie zaniedbywała domu. Obiad był, porządek, syna odrabiała z lekcji, powtórki do matury. Wracał Paweł z pracy, opierał się na kanapie przed telewizorem, jak wszyscy. A i tak miał wrażenie, iż Milena znika gdzieś tam, gdzie dla niego nie ma miejsca. Jest, ale jakby jej nie było. Telewizji z nim nie oglądała, o niczym nie rozmawiała. Nakarmiła i znów wtopiła się w świat zdjęć.
Żono, czy ty jesteś moją żoną, czy nie? Pawłowi puszczały nerwy, kiedy znów zastał ją przy komputerze, obrabiającą zdjęcia ruin lub twarzy.
Milena milczała, zamykała się w sobie, jakby była ze szkła.
Uwielbiała też podróże, takie dziwne, do egzotycznych krajów: raz na Słowację, raz do Indii, raz na Islandię. Brała urlop i znikała z plecakiem, aparatem, notatnikiem. Dla Pawła to była czysta abstrakcja.
Jedźmy do znajomych na działkę pod Bydgoszczą. Postawili saunę, bimber mają z jabłek! Dawno czas własny ogród założyć.
Milena nie chciała, ale ciągnęła Pawła w podróże. Pojechał raz. Nic dobrego! Wszystko obce, ludzie mówią w językach, których nie rozumie, jedzenie ostre jak żywa papryczka, a na piękno zawsze był odporny jak beton. Milena zaczęła jeździć sama, aż zrezygnowała z pracy w kancelarii.
A emerytura? burzył się Paweł. Myślisz, iż jesteś wielką fotografką? Wiesz, ile trzeba kasy, żeby się wybić?
Milena nie odpowiadała. Tylko raz, cicho, powiedziała:
Mam pierwszą własną wystawę.
Kto nie ma wystawy, mruknął Paweł. I co z tego?
A jednak poszedł na otwarcie. Zupełnie nic nie zrozumiał. Twarze jakieś, brzydkie raczej, pomarszczone ręce i mewy nad Jeziorem Czorsztyńskim. Wszystko dziwne, tak jak sama Milena.
Wyśmiał ją. To wtedy Milena kupiła mu samochód nowiutki fiat, cały dla rodziny. Nie miała prawa jazdy, to jemu podarowała. Z własnych zdjęć, zleceń, zarobiła na to bez słowa.
Wtedy poczuł niepokój. Strach jakby w domu zamieszkało dziwne zwierzę zamiast żony. Skąd te pieniądze? Faces z ulicy dali? Przecież nie da się na takich zdjęciach zarobić na auto! Może zdradza? choćby jeżeli nie, na pewno kiedyś zdradzi.
Nawet próbował ją pouczyć dał jej lekkiego klapsa w gniewie. Sięgnęła wtedy po kuchenny nóż, cięła na ukos, byle jak dwa szwy na brzuchu. Dobrze, iż nie przebiła bardziej. Potem przepraszała. Paweł już więcej nie podniósł ręki.
Kotów kochała jak dzieci. Sprowadzała z ulicy, leczyła, oddawała ludziom. Sami zawsze mieli dwa. Miłe, dobrze wychowane, ale to przecież nie ludzie! Jak można kochać kota bardziej niż męża?
Kiedyś zdechł jej kocur, nie zdołała go uratować. Umarł na rękach u weterynarza. Milena rozpaczała: płakała, piła koniak, oskarżała się o wszystko. Przez wiele dni ten smutek wisiał jak mgła z Wisły. Paweł miał już tego dość, aż rzucił w nerwach:
Może jeszcze szczura opłakuj!
Spotkał się wtedy z takim spojrzeniem Mileny, iż zamilkł, splunął, wyszedł z domu. Niech robi, co chce.
Znajomi współczuli, przyjaciółki Mileny stały po stronie Pawła. Wszyscy mówili, iż Milena odbiła, iż nie zna już granic, straciła ziemię pod nogami. Paweł pocieszenia szukał u Haliny, sąsiadki, dawniej koleżanki Mileny z dzieciństwa. Z Haliną było prościej: sprzedawczyni w spożywczaku, o sztuce żadnego pojęcia, zawsze gotowa na seks i pogaduszki. Prawda, iż piła, ale przecież nie zamierzał się z nią żenić…
Czekał, aż Milena zauważy, wścieknie się, zrobi awanturę, rzuci talerzem, rozbije szkło. Wytknie mu: A sama? Gdzie się podziewasz?. Pomyślał, może się pojednają, wybaczą sobie nawzajem zdrady, rodzina przetrwa, a Halinę można rzucić.
Ale Milena milczała. Tylko patrzyła na niego dziwnie. W łóżku wszystko się popsuło; kuliła się, kiedy próbował ją objąć. W końcu przeniosła się do osobnego pokoju.
Syn dorósł, skończył studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Cały w matkę: czarne oczy, jasne włosy, inny, dziwny.
Kiedy wnuki? pytał Paweł.
Wojtek śmiał się tylko: chce coś w życiu osiągnąć i prawdziwej miłości poszukać. Wtedy możesz czekać, ojcze. Obcy, nie z tego świata, jak matka. Między nim a Mileną zawsze była harmonia bez słów. Pawłowi wydawało się, jakby był tylko przeszkodą. Bał się tych czarnych oczu, które omijały go, patrząc gdzieś w dal. Znów chodził do Haliny po pocieszenie.
Aż w końcu Milena się dowiedziała ktoś z sąsiadów powiedział, Paweł przecież się nie krył. Przyszedł kiedyś do domu: żona siedzi przy stole, pali papierosa, w mieszkaniu półmrok, jakby czas się wygiął.
Wynoś się stąd, Pawle Precz z domu powiedziała cicho, a oczy miała czarne, z głębokimi cieniami.
Wyszedł do Haliny. Czekał, aż Milena go zawoła z powrotem. Po tygodniu napisała na WhatsAppie, iż muszą porozmawiać. Ucieszył się, wykąpał, spryskał drogimi perfumami. A Milena od drzwi:
Jutro składamy papiery rozwodowe.
Dalej wszystko jak we śnie: rozwód, papiery do wypełnienia, podpisy. Z mieszkania zrezygnował, bo i tak było po jej rodzicach.
I co teraz? Rozwiedziona, jak chcesz żyć? zapytał złością po wyjściu z sądu. Chciał jeszcze dodać, iż nikt jej nie zechce, ale słowa uwięzły mu w gardle.
Milena uśmiechnęła się pierwszy raz od lat uśmiech dla niego, szeroki, prawdziwy:
Jadę do Gdańska. Zaproponowali mi tam poważny projekt fotograficzny.
Chociaż nie sprzedawaj mieszkania poprosił z niejasnego powodu. Gdzie wrócisz?
Nie wrócę odpowiedziała spokojnie. Widzisz, od dawna już kocham innego mężczyznę. Też fotografa, z Gdańska. Z nim jest mi ciekawie, inspirująco. Ale póki byłam twoją żoną, myślałam: nie wypada zdradzać. Zresztą, nie ma o co się rozwodzić, bo nic się złego nie stało. Po prostu jesteśmy różnymi ludźmi. To się rozwodzi?
Nie rozwodzi potwierdził Paweł.
A widzisz, a jednak się rozwiedliśmy Milena się zaśmiała. Najpierw się wściekłam, jak się o Halinie dowiedziałam. Ale potem pomyślałam: to lepiej dla nas. Ja będę szczęśliwa, i ty też. Ożeń się z Haliną, niech ci się dobrze wiedzie.
I odeszła.
Nie ożenię się rzucił Paweł w jej stronę, ale Milena już nie słyszała.
Od tej pory nie miał o niej wieści. Tylko raz do roku, lakoniczna wiadomość na WhatsAppie: Sto lat! Zdrowia i szczęścia! Dziękuję za syna.Czasem, kiedy w październiku padał deszcz i jesienne liście przyklejały się do butów, Paweł przeglądał internet bez celu. Zdarzyło się raz, iż natrafił na zdjęcia znajome kadry: kobieta w sari na tle różowej ściany, stare ręce na białym obrusie, koty drzemiące na parapecie wysokiej kamienicy. Podpis: Milena Kostro. Rozpoznawał jej oko i wrażliwość, choć sam rozumiał jeszcze mniej niż kiedyś. Poczuł niewytłumaczalny cień tęsknoty. Potem zamykał laptop i wracał do kuchni, gdzie Halina smażyła kiełbasę i puszczała radio, o nim zapominając, a może też już nie pamiętając, kim kiedyś był dla kogoś innego.
Czas mijał. Syn odwiedzał go rzadko, coraz bardziej niepodobny do żadnego z rodziców, żył własnym życiem bez wielkich słów, bez żalów, szczęśliwy po swojemu, tak jakby nauczył się od matki tej tajemniczej odwagi, żeby być innym. Kiedy Paweł się starzał, zdobywał dystans, jakby wreszcie uczył się lekcji, na którą nigdy nie znalazł czasu.
Nigdy już nie zobaczył Mileny, ale czasem przez otwarte okno słyszał śmiech dzieci na podwórku. Przypominał mu tamte letnie popołudnia, gdy świat składał się z przypadkowych detali rachunku za prąd, sierści kota na dywanie, uśmiechu syna, którego nie docenił. Czuł wtedy dziwną ulgę, iż wszystko mogło się potoczyć właśnie tak. Rozumiał już, iż nie trzeba rozumieć: wystarczy pozwolić ludziom być różnymi, pozwolić sobie ćwiczyć wdzięczność. Za to, co było dziwne, trudne, piękne przez moment.
Kiedyś, przed snem, odpisał na życzenia Mileny: Dziękuję. Wszystkiego najlepszego i dla ciebie. Wysłał wiadomość. Chwilę później pojawiła się odpowiedź: zdjęcie morza szerokie, rozmyte, srebrzyste. Od tego wieczoru śniło mu się czasem, iż idzie brzegiem wody, czuje w nozdrzach sól i wiatr, a gdzieś przed nim, bardzo daleko, idą różni ludzie, każdy swoją drogą. I wszyscy są u siebie.
