Rodzinny Ogród Działkowy – czym kierować się przy wyborze roślin?

ogrodosfera.pl 4 dni temu

W Rodzinnych Ogrodach Działkowych każdy metr kwadratowy jest na wagę złota, a choćby przy przemyślanej aranżacji prędzej czy później brakuje przestrzeni. Trzeba opanować sztukę kompromisu oraz przemyślanie planować dobór zieleni. Wiele gatunków może pełnić więcej niż jedną funkcję. Na twoim ROD jest ciasno i gęsto? Sprawdź jak uniknąć błędów, które popełnia większość działkowców.

Działka na ROD pęka w szwach? Ten jeden błąd popełnia 90% działkowców

Rodzinne Ogrody Działkowe „pękają w szwach” z zasadniczego powodu: nie da się pogodzić wszystkich elementów, tj. żywych dekoracji ogrodu, uprawy roślin jadalnych, małej architektury i mini-stref rekreacyjnych. Trzeba przemyśleć, co jest najbardziej potrzebne; a z obiektów trwałych – co będzie najczęściej używane. Duży domek ogrodowy jest praktyczny, można schronić się w nim czy przechowywać rzeczy. Być może jednak nie jest aż tak istotny, w przypadku gdy ROD znajduje się blisko mieszkania, np. na tej samej dzielnicy? Wtedy zamiast niego lepiej postawić na porządną altanę.

Częstym nawykiem działkowców są nieprzemyślane zakupy roślin. Nie ma żadnego klucza wyboru, po prostu coś spodobało się lub jest w promocji. W rezultacie rośliny są sadzone w nieodpowiednich miejscach, za gęsto i gdzie popadnie, a na ROD panuje bałagan. „Trochę tego, trochę tamtego” działa w pewnych granicach. Oczywiście działka ma podobać się właścicielowi, a nie innym, ale pomimo tego lepiej unikać skrajności. Nadmierne zagęszczenie obniża funkcjonalność ROD-u, a oprócz tego powoduje powstawanie problemów pielęgnacyjnych (większe ryzyko występowania chorób i szkodników). Aby ROD był piękny i dawał dobre plony warto kupować rozsądnie ustalając klucze doboru gatunków.

Najważniejsze kryteria wyboru roślin na ROD

Jedna zasada jest niezmienna niezależnie od typu i przeznaczenia działki: rośliny dobiera się dopasowując do warunków. Dotyczy to głównie wymagań świetlnych, glebowych, a także mrozoodporności. Dzięki temu bujnie rosną, efektowniej wyglądają, dają dobre plony i ogólnie są mniej uciążliwe w pielęgnacji. Czym jeszcze kierować się przy wyborze?

Ze względu na ograniczoną przestrzeń stawia się na niskie odmiany drzew i krzewów, zarówno owocowych jak i ozdobnych. Ponadto w cenie są drzewka o pokroju kolumnowym, które nie powodują zacienienia działki. Unika się wysokich i rozłożystych drzew.
Nie sadzi się gatunków, które są ekspansywne, np. miechunka rozdęta może w szybkim czasie zagłuszyć inne byliny na rabacie.
Najlepiej wybierać odmiany samopylne bądź przynajmniej częściowo samopylne drzew i krzewów owocowych. Dzięki temu można uprawiać je pojedynczo. Odmiany obcopylne do zawiązania owoców potrzebują sąsiedztwa innej odmiany – zapylacza o podobnym terminie kwitnienia
W rzadziej odwiedzanych ROD unika się uprawy gatunków, które są wrażliwe na niedobór wody. Stawia się na rośliny odporne.

Jak aranżować zieleń na ROD? Postaw na praktyczne rozwiązania

Na działkach ROD trzeba starannie aranżować zieleń i stawiać na ich wielofunkcyjność. Dzięki temu udaje się pogodzić przyjemne z pożytecznym. Jak to robić?

Na żywopłoty warto wybierać krzewy owocowe, wtedy można cieszyć się ich darami, a jednocześnie tworzy się namiastkę sadu. Ceniona na żywopłoty jest m.in. świdośliwa oraz leszczyna. W miejscu słonecznym i suchym można posadzić rokitnik. Co prawda nie nadaje się na owoc deserowy, ale za to przyrządza się z niego zdrowe przetwory.
W warzywniaku zaleca zamontować tunel foliowy. Zwiększa efektywność uprawy, a w dodatku wydłuża sezon wegetacyjny o kilka do kilkunastu tygodni.
Altanę bądź domek ogrodowy obsadza się pnączami. Można wybrać gatunki uprawiane dla jadalnego plonu, np. winorośl bądź aktinidię. Sprawdzonym pomysłem na zapewnienie sobie kameralności jest instalacja kilku kratownic obsadzonych pnączami ozdobnymi.
Do zwiększania różnorodności na działce świetnie nadają się rośliny jednoroczne. Dzięki nim ROD wygląda inaczej każdego roku. jeżeli nie sprawdzą się można wymienić je na inne gatunki.
Warto uprawiać gatunki, które pełnią rolę fitosanitarną. Jednym z najcenniejszych przedstawicieli jest aksamitka, której korzenie wydzielają substancje zwalczające chorobotwórcze nicienie grzybowe.
Wybierając gatunki ozdobne warto stawiać na te, które przyciągają pożyteczne stworzenia, nierzadko będące sojusznikami w walce ze szkodnikami roślin. Przykładem są drzewa i krzewy dostarczające pokarmu ptakom (np. głogi i jarzęby) i przyciągające złotooki (krwawnik, macierzanka i wilczomlecze).
Na soliter wybiera się drzewo (można też krzew), które daje dodatkowe korzyści, np. wolniej rosnące, niskie odmiany lipy dostarczające surowca zielarskiego.

Pomysł na praktyczną aranżację: W wydzielonym obszarze warzywniaka przeznaczaj corocznie 20-25% powierzchni na rośliny ozdobne, które pełnią rolę fitosanitarną. Uprawiaj tam aksamitkę/nagietek i facelię błękitną. Uwzględnij je w cyklu zmianowania, tj. co roku wysiewaj/sadź w innym miejscu ogródka warzywnego. Będzie ładniej, a przy okazji zadbasz o zdrowie gleby.

Inteligentny dobór zieleni na ROD - podsumowanie

Grupy zieleni	Rozwiązanie	Korzyść	Przykładowe gatunki
Drzewa owocowe	Odmiany kolumnowe / karłowe	Brak zacieniania sąsiadów i łatwiejszy zbiór.	Jabłoń kolumnowa, Karłowe czereśnie
Żywopłoty	Krzewy owocowe i użytkowe	Oszczędność miejsca dzięki połączeniu funkcji osłony i darów ogrodu.	Świdośliwa, leszczyna, rokitnik
Zagospodarowanie pionowe	Pnącza jadalne i ozdobne	Maksymalne wykorzystanie powierzchni.	Winorośl, aktinidia i mini aktinidia.
Ochrona biologiczna	Rośliny fitosanitarne	Zdrowsza gleba i mniejsze wydatki na środki ochrony roślin.	Aksamitka, nagietek, gryka, facelia, gorczyca.
Rośliny ozdobne	Gatunki przyciągające pożyteczne zwierzęta	Przyciąganie zapylaczy, ptaków, biedronek czy złotooków	Macierzanka, krwawnik, lawenda, wilczomlecz, gryka, facelia.

Sprawdź także:

Własny Rodzinny Ogród Działkowy – od czego zacząć porządki?

FAQ. Praktyczne rozwiązania na ROD

Jakie są regulacje prawne dotyczące żywopłotów na ROD?

Żywopłoty rosnące na granicy działki będącej jednocześnie granicą ROD nie mogą przekraczać wysokości 2 metrów. Nie mogą wychodzić za ogrodzenie. Żywopłoty rosnące przy granicy działki z drogą wewnętrzną nie mogą przekraczać wysokości 1 m.

Czym najlepiej odgrodzić się od sąsiada na działce ROD?

Warto postawić na ażurowe pergole z pnączami bądź krzewy owocowe. Pierwsze rozwiązanie jest bardziej atrakcyjne wizualnie, drugie daje korzyść w postaci smacznych owoców.

Jakie rośliny skutecznie odstraszają komary i kleszcze na działce?

Aby naturalnie ograniczyć liczbę insektów, warto posadzić w strefie wypoczynkowej lub przy altanie bazylię, kocimiętkę, lawendę oraz komarzycę (plektrantus). Rośliny te wydzielają olejki eteryczne, które tworzą naturalną barierę ochronną. Oczywiście działa to tylko zniechęcająco, nie daje 100% ochrony.